Elliptorhina javanica – karaczan – prawdziwe zdjęcie Antomas
Elliptorhina javanica – karaczan – prawdziwe zdjęcie Antomas

Elliptorhina javanica – karaczan

3,99 €
Brutto

«Halloween hisser». Elliptorhina javanica to bezskrzydły karaczan, endemit Madagaskaru, który niepokojony syczy, wypychając powietrze przez przetchlinki. Z przodu czarny lub rdzawy, z pomarańczowym odwłokiem w ciemne pasy, mierzy 35-50 mm: to karaczan syczący mniejszy i poręczniejszy od największych gatunków. Jest jajożyworodny, a jego młode rodzą się już ukształtowane. Jako zwierzę domowe jest spokojny, nie gryzie i łatwo go utrzymać na owocach, warzywach i w cieple; jako pokarm, jego nimfy i pocięte dorosłe osobniki są dużą ofiarą dla rozwiniętych kolonii mrówek i innych owadożerców. Sprzedawany w grupach po 5 lub 10 karaczanów. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.

Grupa

 

Poziom trudności: 2/5 – Początkujący

Zastosowanie: zwierzę terrariowe i duża ofiara dla mrówek oraz innych owadożerców. Wielkość: dorosłe osobniki 35-50 mm, mniejsze niż u największych karaczanów syczących. Temperatura: 24-30 °C; do rozmnażania 26-29 °C. Jak je trzymać: szczelnie zamknięty pojemnik z siatkową pokrywą (wspinają się po szkle), lekko wilgotne podłoże z włókna kokosowego, kora lub wytłaczanki po jajkach, owoce i warzywa z niewielkim dodatkiem suchego białka. Jak je podawać: całe nimfy lub pocięte dorosłe osobniki, zawsze świeżo zabite. Jajożyworodny: młode rodzą się już w pełni ukształtowane.

Elliptorhina javanica (Hanitsch, 1930) to karaczan syczący, endemit Madagaskaru, z rodziny Blaberidae i plemienia Gromphadorhinini, do którego należą madagaskarskie karaczany syczące. W handlu znany jest po angielsku jako Halloween hisser ze względu na ubarwienie: czarne lub rdzawe przedplecze i pomarańczowy odwłok z ciemnymi pasami na każdym segmencie. Obie płcie są bezskrzydłe, nie gryzie, a niepokojony syczy, wypychając powietrze przez przetchlinki.

To jeden z najmniejszych karaczanów syczących w hobby i to decyduje o jego zastosowaniu: jako zwierzę domowe zajmuje mniej miejsca i łatwo się z nim obchodzić; jako pokarm, jego nimfy mają rozmiar bardziej przydatny dla kolonii mrówek niż nimfy olbrzymiego Gromphadorhina portentosa. W Antomas sprzedajemy go w grupach po 5 i po 10 osobników.

Wyjaśnienie do dalszej części: niemal wszystkie badania nad karaczanami syczącymi prowadzono na G. portentosa. O E. javanica mamy tylko opisy taksonomiczne i doświadczenie hodowców. Gdy dana informacja pochodzi od gatunku olbrzymiego, zaznaczamy to.

Dlaczego to dobre zwierzę domowe i dobry pokarm

Karaczan syczący o poręcznym rozmiarze

Dorosły osobnik E. javanica mierzy 35-50 mm, wobec 5-10 cm u G. portentosa. Według hodowców początkowa grupa 6-12 osobników dobrze żyje w terrarium lub pojemniku o pojemności około 40 litrów. Nie lata, nie skacze, można go bez ryzyka brać do ręki; jest aktywny nocą, ale przy przyćmionym świetle wychodzi jeść. Dla kogoś, kto zaczyna z bezkręgowcami, to prosty wybór, który rozmnaża się bez specjalnego wyposażenia.

Duża ofiara, miękka w środku i łatwa w hodowli

Dla mrówek i innych owadożerców karaczan syczący to dużo biomasy w jednym osobniku. Jego zalety w porównaniu z innymi ofiarami:

  • Rozmiary do każdego zastosowania. Nimfy świeżo narodzone i z pierwszych stadiów nadają się dla średnich kolonii; dorosłe osobniki, pocięte, dla dużych kolonii i łowczyń grubszych ofiar.
  • Mało hałasu i zapachu. W przeciwieństwie do świerszczy nie cyka: syczy tylko, gdy się go niepokoi. Czysta hodowla prawie nie pachnie.
  • Nie rozmnaża się w mieszkaniu. Potrzebuje stałego ciepła i nie ma skrzydeł: ucieczka nie zamienia się w plagę (zob. «Ucieczki, higiena i bezpieczeństwo»).
  • Stałe rozmnażanie. Samice rodzą żywe nimfy kilka razy w roku, a hodowlę utrzymuje się na owocach i karmie.

Główną wadą jest oskórek dorosłych osobników, gruby i twardy: wiele mrówek nie potrafi go same rozciąć. Dlatego mrówkom podaje się nimfy lub pocięte dorosłe osobniki (zob. «Jak podawać go mrówkom»).

W Antomas zalecamy, by nie podawać zawsze tej samej ofiary. Przeplataj karaczana syczącego innym żywym pokarmem ze sklepu: termofilką (Thermobia domestica) dla młodych kolonii w fazie zakładania i małych kolonii albo karaczanami dubia (Blaptica dubia), które mają cieńszy oskórek.

Biologia

«javanica», ale z Madagaskaru

Nazwa gatunkowa oznacza «jawajski», ale całe plemię Gromphadorhinini pochodzi z Madagaskaru. Hanitsch opisał go w 1930 roku jako Gromphadorhina javanica w pracy o malajskich karaczanach z muzeum w Dreźnie, a nazwa wskazuje na błędnie podane pochodzenie materiału. W 1973 roku Van Herrewege wydzielił z Gromphadorhina rodzaj Elliptorhina na podstawie kształtu przedplecza, jego wgłębienia i guzków, a także innych cech, i przeniósł do niego ten gatunek. Rodzaj liczy około dziesięciu gatunków, prawie wszystkie z Madagaskaru.

Jak syczą i po co

Narządem dźwiękowym karaczanów syczących jest para zmodyfikowanych przetchlinek odwłokowych: owad kurczy odwłok i z siłą wypycha przez nie powietrze (Nelson, 1979). U G. portentosa dorosłe samce syczą w trzech sytuacjach społecznych: w walkach z innymi samcami, podczas zalotów, w których wyróżnia się dwa rodzaje syku, oraz w czasie kopulacji. Ponadto dorosłe osobniki i nimfy obu płci wydają syk alarmowy, gdy się je niepokoi (Nelson i Fraser, 1980).

Wśród samców syk jest częścią hierarchii: dominujące syczą częściej, a cechy ich syku wiążą się z ich pozycją (Clark i Moore, 1995). Badanie z 2025 roku wykazało, że do syku alarmowego dochodzi habituacja: jeśli powtarza się ten sam dotyk, karaczan syczy coraz mniej. Samce syczały częściej niż samice (Varnon, 2025). W domu to widać: grupa, którą często się bierze do ręki, syczy mniej niż świeżo przybyła.

Młode, które rodzą się już ukształtowane

Jak pozostałe Blaberidae, karaczany syczące są jajożyworodne. Samica tworzy ootekę, czyli kapsułę z jajami, na chwilę ją wysuwa i wciąga z powrotem do komory lęgowej w odwłoku. Tam rozwijają się jaja, a po wykluciu samica wypycha już ukształtowane nimfy, z początku białe, które ciemnieją w ciągu kilku godzin. U G. portentosa ciąża trwa w laboratorium około 60 dni, nimfy przechodzą sześć wylinek i dojrzewają w około pięć miesięcy (Mulder i Shufran, OSU). Dla E. javanica brak opublikowanych danych; według hodowców nimfy osiągają prawie dorosły rozmiar w cztery miesiące, a gatunek lepiej rozmnaża się w dość gęstych grupach.

Terytorialne samce, stadne samice

U G. portentosa samce całymi miesiącami bronią terytorium, na przykład kamienia lub kawałka kory, i rzadko je opuszczają. Dzielą je z kilkoma samicami i nimfami, ale nie z innym samcem: jeśli jakiś wejdzie, przepychają się przedpleczem i syczą, aż jeden się wycofa. Przegrany nie odnosi ran (Mulder i Shufran, OSU). W grupie samce tworzą stabilne hierarchie (Clark i Moore, 1994), a te, które już się znają, walczą inaczej niż obce (Clark, Beshear i Moore, 1995). Samice są stadne i nie walczą. U E. javanica guzki na przedpleczu samców są mniej wydatne, a hodowcy nie opisują walk, w których zwierzęta odnosiłyby obrażenia.

Roztocza, które z nimi podróżują

Wiele hodowlanych karaczanów syczących nosi małe, jasne roztocza biegające między odnóżami. Zbadanym gatunkiem jest Gromphadorholaelaps schaeferi, związany z G. portentosa: całe życie spędza na jednym karaczanie, nie jest pasożytem i żywi się śliną oraz wilgotnymi resztkami gromadzącymi się między odnóżami a otworem gębowym gospodarza. Jest tak wrażliwy na suszę, że ginie, jeśli straci 20% wody, i dlatego nie może żyć z dala od karaczana (Yoder i wsp., 2009; Yoder i Barcelona, 1995). W jednym badaniu na oskórku samic z roztoczami stwierdzono o 64% mniej kolonii grzybów niż u samic bez nich (Yoder i wsp., 2009). Czy rzeczywiście przynosi to korzyść karaczanowi, nie zostało udowodnione.

Nie wiemy, czy roztocza widywane na E. javanica to ten sam gatunek: nikt tego nie badał. W praktyce kilka roztoczy to nie problem; wiele z nich świadczy o brudzie w pojemniku (zob. «Ucieczki, higiena i bezpieczeństwo»).

Wielkość i budowa

Ciało owalne, spłaszczone i silnie zesklerotyzowane, bez skrzydeł u obu płci. Głowa jest ukryta pod przedpleczem, czyli tarczą tułowia. Typowe w hobby ubarwienie to czarne lub rdzawe przedplecze i kremowopomarańczowy odwłok z ciemniejszymi poprzecznymi pasami, pomarańczowymi i czarnymi, na każdym segmencie. Po każdej wylince osobnik przez kilka godzin jest biały i miękki.

  • Samce: dwa guzki na przedpleczu, wyraźniejsze niż u samicy, ale znacznie mniejsze niż «rogi» G. portentosa.
  • Samice: przedplecze gładkie lub z ledwie widocznymi guzkami i szerszy odwłok.
  • Odnóża: z kolcami i przylgami na stopach, dzięki którym wspinają się po szkle.

Przybliżone wymiary

  • Dorosłe samice: 35-50 mm długości
  • Dorosłe samce: 40-50 mm
  • Dla porównania: G. portentosa, około 5-10 cm
  • Nimfy: białe po urodzeniu; według hodowców prawie dorosły rozmiar w około 4 miesiące

Wymiary z opracowań źródłowych o gatunku, opartych na rewizji Van Herrewege (1973). Brak opublikowanych wymiarów nimf.

Czy to czysta E. javanica?

W hobby gatunek rozpoznaje się po ubarwieniu i wielkości. Madagaskarskie karaczany syczące mają historię błędnych oznaczeń i mieszańców, zwłaszcza w rodzajach Gromphadorhina i Princisia. W przypadku E. javanica miłośnicy uważają, że niemal cały materiał jest czysty, choć nie sprawdzono tego badaniami genetycznymi, i przypuszcza się, że może krzyżować się z innymi Elliptorhina. Drugą małą Elliptorhina w handlu jest E. chopardi, o czarnym lub ciemnopomarańczowym przedpleczu. Dla ostrożności nie trzymaj w jednym pojemniku różnych gatunków karaczanów syczących.

Jak trzymać je w domu przez kilka dni lub tygodni

Jeśli chcesz używać ich jako pokarmu albo trzymać je kilka tygodni, wystarczy proste wyposażenie:

  • Pojemnik: plastikowe pudełko o pojemności 5-10 litrów ze szczelną pokrywą i wentylacją osłoniętą siatką. Wspinają się po szkle i plastiku: pokrywa jest obowiązkowa.
  • Kryjówka: wytłaczanka po jajkach lub kora, ustawione pionowo, żeby mogły się chować.
  • Pokarm: kawałki owoców (pomarańcza, jabłko) lub warzyw i trochę suchej karmy. Usuwaj to, czego nie zjedzą w ciągu 1-2 dni.
  • Woda: zwykle wystarczają owoce; jeśli nie, mały talerzyk z wodą w żelu lub z gąbką, żeby nimfy się nie utopiły.
  • Temperatura: 22-28 °C, w ciemności. Poniżej około 20 °C stają się ospałe i mało jedzą; nie trzymaj ich poniżej około 18 °C.

Dobre karmienie przed podaniem poprawia jakość ofiary: karaczan, który zjadł owoce i warzywa, ma pełne jelita, a to również odżywia mrówkę.

Jak je hodować

Poniższe wskazówki streszczają poradnik Uniwersytetu Stanowego Oklahomy dla G. portentosa oraz doświadczenie hodowców E. javanica.

Pojemnik i wyposażenie

  • Pojemnik: dla początkowej grupy 6-12 osobników terrarium lub pudełko o pojemności około 40 litrów. Lepiej większa powierzchnia niż wysokość.
  • Pokrywa: siatkowa lub z wentylacją osłoniętą siatką, szczelnie zamknięta. Dla większego bezpieczeństwa pas wazeliny o szerokości 2-3 cm na wewnętrznej górnej krawędzi.
  • Podłoże: 2-5 cm włókna kokosowego lub ziemi bez nawozów i środków owadobójczych, lekko wilgotne. E. javanica prawie nie kopie, ale nimfy się w nim chowają.
  • Kryjówki: kora, grube gałęzie, pionowo ustawione wytłaczanki i warstwa suchych liści dębu lub buka. Samce wybierają kawałek kory lub kamień jako terytorium.

Temperatura i wilgotność

  • Temperatura: 24-30 °C. Do rozmnażania 26-29 °C, według hodowców najkorzystniejsza. Im cieplej, tym większa aktywność i więcej młodych; poniżej około 21 °C prawie się nie rozmnażają.
  • Ogrzewanie: mata grzewcza lub kabel grzewczy z boku, z termostatem, żeby powstał gradient. Nigdy lampy ani bezpośrednie słońce.
  • Wilgotność: około 60%. Raz lub dwa razy w tygodniu spryskaj lub zwilż jeden róg podłoża, a inną strefę zostaw suchą. Bez wentylacji zastała wilgoć sprzyja pleśni i roztoczom; przy zbyt suchym powietrzu pojawiają się problemy z wylinką.

Karmienie hodowli

  • Podstawa: owoce i warzywa w małych kawałkach. E. javanica woli owoce: pomarańczę, jabłko, winogrona, arbuza lub cukinię. Marchew zwykle zostawia.
  • Białko: sucha karma dla kotów lub psów albo pokarm płatkowy dla ryb, mniej więcej dwa razy w tygodniu.
  • Sprzątanie: usuwaj mokry pokarm, zanim zacznie fermentować lub pleśnieć, w ciągu 1-3 dni.
  • Woda: prawie całą dostarczają owoce; jeśli powietrze jest suche, poidełko z żelem lub talerzyk z gąbką.

Rozmnażanie i odłów

Przy cieple i pokarmie grupa rozmnaża się sama. Samice kilka razy w roku rodzą mioty nimf, które rosną razem z dorosłymi, nie będąc przez nie atakowane. Aby stale produkować pokarm:

  • Utrzymuj proporcję: mało samców i dużo samic; przy kilku samcach zapewnij tyle kory, żeby każdy miał swoje terytorium.
  • Wyławiaj nimfy miękką pęsetą lub wytrząsając wytłaczanki nad gładką tacą.
  • Nie zabieraj wszystkich dużych samic: to one utrzymują hodowlę. Zawsze zostawiaj dorosłe osobniki rozrodcze.
  • Hodowla karaczanów syczących rośnie wolniej niż hodowla karaczanów dubia czy świerszczy: jeśli potrzebujesz dużo ofiar, łącz je.

Jak podawać go mrówkom

Karaczan syczący to ofiara dla kolonii już rozwiniętych. Dla młodych kolonii w fazie zakładania i kolonii z niewielką liczbą robotnic są lepsze ofiary, na przykład Thermobia domestica.

Jaki rozmiar dla jakiej kolonii

  • Młode kolonie w fazie zakładania i kolonie poniżej 20 robotnic: lepiej inna ofiara. Jeśli nie masz innej, świeżo narodzona nimfa przecięta na pół.
  • Kolonie liczące 20-100 robotnic: małe nimfy, całe, ale świeżo zabite, lub kawałek średniej nimfy.
  • Duże kolonie: całe średnie i duże nimfy lub pocięte dorosłe osobniki.
  • Duże drapieżne gatunki: mrówki takie jak Myrmecia nigriceps czy Neoponera villosa radzą sobie z żywymi średnimi nimfami. Duże Camponotus, jak Camponotus singularis, lepiej wykorzystują otwarte kawałki dorosłych osobników.

Żywe, świeżo zabite czy mrożone

  • Świeżo zabite: rozwiązanie uniwersalne. Zmiażdż głowę lub przetnij ofiarę nożyczkami tuż przed podaniem. U dorosłych osobników zawsze otwieraj ciało: oskórek jest tak twardy, że wiele mrówek nie potrafi go przebić i ofiara leży nietknięta, aż zgnije.
  • Mrożone: kilka godzin w zamrażarce je zabija i pozwala przechowywać kawałki. Przed podaniem rozmroź je w temperaturze pokojowej.
  • Żywe: tylko nimfy i tylko dla gatunków drapieżnych z dużą liczbą robotnic. Żywy dorosły osobnik jest za duży i za twardy dla prawie wszystkich mrówek, a do tego może przewracać poidełka lub deptać czerw.

Ile i jak sprzątać

Orientacyjnie tyle, ile kolonia zje w dzień lub dwa. W Antomas zalecamy obfite karmienie: im więcej białka, tym lepiej i szybciej rosną kolonie, pod warunkiem że codziennie usuwasz resztki. Duży kawałek zapomniany na arenie pleśnieje i przyciąga roztocza. Jeśli nie możesz często sprzątać, lepiej podawaj małe kawałki, ale częściej. Karaczany hodowlane, nakarmione dzień wcześniej warzywami i owocami, są pełniejszą ofiarą.

Inne owadożerne zwierzęta

Poza światem mrówek karaczany syczące są częstym pokarmem gadów, dużych płazów, pająków i drapieżnych pluskwiaków, takich jak Platymeris biguttatus. Analizy hodowlanych karaczanów syczących pokazują, że ich skład zmienia się w zależności od stadium i płci, jak u innych karaczanów karmowych (Cerreta i wsp., 2022). Jak niemal wszystkie przebadane owady karmowe mają mało wapnia w stosunku do fosforu (Oonincx i Dierenfeld, 2012): dla kręgowców oprósz je suplementem wapnia.

Ucieczki, higiena i bezpieczeństwo

  • Ucieczki: dzięki przylgom na stopach wspinają się po szkle, plastiku i silikonie. Pokrywa zawsze szczelnie zamknięta; wazelina na krawędzi to wzmocnienie, a nie zamiennik.
  • Plaga w domu: to gatunek tropikalny, bezskrzydły i wolno się rozmnażający, który potrzebuje stałego ciepła i wilgoci; nie należy do karaczanów zasiedlających mieszkania. Mimo to nigdy ich nie wypuszczaj.
  • Roztocza: jeśli widzisz ich dużo, wyczyść pojemnik, usuń stary pokarm i martwe osobniki oraz wymień podłoże. Aby usunąć je z dorosłych osobników, poradnik Uniwersytetu Oklahomy zaleca delikatnie potrząsnąć karaczanem w woreczku z odrobiną mąki albo przeciągnąć po nim miękkim pędzelkiem. Nigdy nie używaj środków roztoczobójczych: zabijają też karaczana.
  • Alergia: karaczany syczące zawierają alergeny. W jednym badaniu 8 z 15 osób uczulonych na karaczana prusaka miało przeciwciała IgE rozpoznające białka G. portentosa (Morgan i wsp., 2007). Jeśli masz alergię na karaczany lub roztocza kurzu domowego, używaj rękawiczek i myj ręce.
  • Obchodzenie się: chwytaj je za tułów lub pozwól im wejść na otwartą dłoń. Nie ciągnij ich: trzymają się pazurkami i przylgami, a możesz złamać im odnóże. Kolce na odnóżach mogą drapać. Nie gryzą.
  • Zapach: pojawia się przy sfermentowanych owocach i przemoczonym podłożu; przy cotygodniowym sprzątaniu hodowla prawie nie pachnie.

Czego nie robić

  • Nie zostawiaj pojemnika bez pokrywy i nie polegaj wyłącznie na wazelinie: wspinają się po szkle.
  • Nie trzymaj ich poniżej około 18 °C ani w bezpośrednim słońcu czy pod lampą.
  • Nie stawiaj wody na talerzyku bez gąbki: nimfy się topią.
  • Nie zostawiaj owoców dłużej niż dwa-trzy dni: fermentują, pleśnieją i przyciągają muszki oraz roztocza.
  • Nie używaj środków owadobójczych ani roztoczobójczych w pobliżu hodowli.
  • Nie mieszaj gatunków karaczanów syczących w jednym pojemniku: mogą się krzyżować.
  • Nie podawaj mrówkom całych dorosłych osobników bez otwarcia: wiele z nich nie potrafi przebić oskórka.
  • Nie podawaj dużych żywych ofiar młodym koloniom w fazie zakładania ani małym koloniom.
  • Nie bierz ich do ręki tuż po wylince, gdy są białe i miękkie.
  • Nie wypuszczaj ich na wolność i nie wyrzucaj żywych nimf do śmieci: najpierw zamroź resztki.

Źródła naukowe

Ta karta opiera się na literaturze o madagaskarskich karaczanach syczących, niemal w całości dotyczącej Gromphadorhina portentosa, na oryginalnym opisie gatunku (Hanitsch, 1930, Stettiner Entomologische Zeitung 91: 177–195), na poradniku Uniwersytetu Stanowego Oklahomy i na doświadczeniu hodowców. Najważniejsze źródła:

  1. Van Herrewege, C. (1973). Contribution à l'étude des Blattaria de la faune malgache. II. Description de huit espèces nouvelles appartenant aux genres Gromphadorhina Brunner v.W. et Elliptorhina gen. nov. Bulletin mensuel de la Société linnéenne de Lyon 42: 75–103. doi:10.3406/linly.1973.10036
  2. Nelson, M. C. (1979). Sound production in the cockroach, Gromphadorhina portentosa: the sound-producing apparatus. Journal of Comparative Physiology A 132: 27–38. doi:10.1007/BF00617729
  3. Nelson, M. C. & Fraser, J. (1980). Sound production in the cockroach, Gromphadorhina portentosa: evidence for communication by hissing. Behavioral Ecology and Sociobiology 6: 305–314. doi:10.1007/BF00292773
  4. Clark, D. C. & Moore, A. J. (1994). Social interactions and aggression among male Madagascar hissing cockroaches (Gromphadorhina portentosa) in groups (Dictyoptera: Blaberidae). Journal of Insect Behavior 7: 199–215. doi:10.1007/BF01990081
  5. Clark, D. C. & Moore, A. J. (1995). Variation and repeatability of male agonistic hiss characteristics and their relationship to social rank in Gromphadorhina portentosa. Animal Behaviour 50: 719–729. doi:10.1016/0003-3472(95)80132-4
  6. Clark, D. C., Beshear, D. D. & Moore, A. J. (1995). Role of familiarity in structuring male–male social interactions in the cockroach Gromphadorhina portentosa (Dictyoptera: Blaberidae). Annals of the Entomological Society of America 88: 554–561. doi:10.1093/aesa/88.4.554
  7. Varnon, C. A. (2025). Habituation but not classical conditioning of the disturbance hiss of the hissing cockroach (Gromphadorhina portentosa). PeerJ 13: e19805. doi:10.7717/peerj.19805
  8. Yoder, J. A. & Barcelona, J. C. (1995). Food and water resources used by the Madagascan hissing-cockroach mite, Gromphadorholaelaps schaeferi. Experimental and Applied Acarology 19: 259–273. doi:10.1007/BF00052618
  9. Yoder, J. A., Hedges, B. Z., Benoit, J. B. & Keeney, G. D. (2009). Role of permanent host association with the Madagascar hissing-cockroach, Gromphadorhina portentosa, on the developmental water requirements of the mite, Gromphadorholaelaps schaeferi. Journal of Comparative Physiology B 179: 729–736. doi:10.1007/s00360-009-0353-5
  10. Yoder, J. A., Chambers, M. J., Condon, M. R., Benoit, J. B. & Zettler, L. W. (2009). Regulation of the external mycoflora of the giant Madagascar hissing-cockroach, Gromphadorhina portentosa, by its mite associate, Gromphadorholaelaps schaeferi, and its implications on human health. Symbiosis 47: 93–98. doi:10.1007/BF03182292
  11. Morgan, M. S., Arlian, L. G., Bernstein, J. A. & Yoder, J. A. (2007). Allergenicity of the Madagascar hissing cockroach. Annals of Allergy, Asthma & Immunology 98: 258–261. doi:10.1016/S1081-1206(10)60715-6
  12. Cerreta, A. J., Smith, D. C., Ange-Van Heugten, K. & Minter, L. J. (2022). Comparative nutrient analysis of four species of cockroaches used as food for insectivores by life stage, species, and sex. Zoo Biology 41: 26–33. doi:10.1002/zoo.21647
  13. Oonincx, D. G. A. B. & Dierenfeld, E. S. (2012). An investigation into the chemical composition of alternative invertebrate prey. Zoo Biology 31: 40–54. doi:10.1002/zoo.20382
  14. Mulder, P. & Shufran, A. (2016). Madagascar hissing cockroaches: information and care. Oklahoma Cooperative Extension Service, ficha L-278. pods.okstate.edu
Poziom trudności
Podstawowy
Brak opinii
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również: