Majangella carli – modliszka
Majangella carli: mała modliszka z wilgotnych lasów Borneo, Sumatry i Malezji, brązowa i nakrapiana, która znika na korze porośniętej mchem i porostami. Godzinami nieruchoma, z zasadzki atakuje w ułamku sekundy. Rzadka w hodowli, dla tych, którzy opanowali już wilgotność i wentylację. Para L3, z poradnikiem hodowli opartym na badaniach naukowych. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.
Poziom trudności: 3/5 – Zaawansowany
Mała modliszka z Azji Południowo-Wschodniej, brązowa i nakrapiana, która zlewa się z korą porośniętą mchem i porostami. Sprzedawana jako para nimf L3: wysoki, wentylowany pojemnik dla każdej z nich, 24-28 °C, wilgotność 60-80% przy dobrej wentylacji i Drosophila hydei od pierwszego dnia. Zawsze osobno aż do kopulacji.
Majangella carli Giglio-Tos, 1915 to modliszka z Azji Południowo-Wschodniej. W rewizji rodzaju (Svenson i Vollmer 2014) przeniesiono ją do podrodziny Acromantinae (Hymenopodidae), obok Acromantis, a dziś rodzaj obejmuje trzy gatunki: M. moultoni, M. carli i M. ophirensis. M. carli jest najmniejsza z nich. Niemal cały czas spędza w bezruchu, ze złożonymi odnóżami chwytnymi, i z zasadzki poluje na wszystko, co znajdzie się w jej zasięgu.
Rozpoznawanie, wielkość i występowanie
- Ubarwienie: brązowe, z ciemnym nakrapianiem na całym ciele; tegminy są niemal przezroczyste, z brązowymi plamami w polu kostalnym i dyskoidalnym. To właśnie ten wzór sprawia, że wygląda jak kawałek omszałej kory.
- Przedplecze: z ząbkowanym brzegiem bocznym i pięcioma stożkowatymi guzkami na grzbiecie, dobrze widocznymi pod lupą.
- Głowa: duże, wyłupiaste oczy; nad przyoczkami ma jeden wyrostek zakończony tępym szczytem. U M. moultoni i M. ophirensis ten wyrostek jest rozwidlony i to najprostszy sposób, by je odróżnić.
- Odnóża chwytne: wewnętrzna strona przedniego uda jest błyszcząco czarna, z dwiema małymi jasnymi plamkami na górnym brzegu.
- Wielkość: zbadane samce mierzą 29-30 mm od głowy do końca odwłoka, mają tegminy długości 22-26 mm i przedplecze 8,5-9,5 mm (Svenson i Vollmer 2014). Samica nie została opisana w literaturze: w 2014 roku znano tylko jeden okaz muzealny, bardzo podobny do samca. W hodowli samice są masywniejsze.
- Występowanie: Borneo (Sarawak i Sabah), Sumatra, Jawa, Półwysep Malajski i południe Mjanmy, w wilgotnych lasach wiecznie zielonych, zarówno nizinnych, jak i górskich. To gatunek rodzaju z największą liczbą stwierdzeń (Svenson i Vollmer 2014).
Ciekawostka: Giglio-Tos opisał ją obok Majanga, rodzaju z Madagaskaru, ze względu na podobieństwo przedplecza. Ponad sto lat później wykazano, że nie są blisko spokrewnione; analizy molekularne samca z Sarawaku umieszczają ją wśród Acromantinae (Svenson i Whiting 2009). Jej biologia w naturze wciąż nie została zbadana.
Hodowla w niewoli
Poniższe wskazówki opierają się na klimacie obszaru jej występowania i na doświadczeniu hodowców z tym rodzajem, ponieważ nie ma badań nad hodowlą tego gatunku.
Terrarium
- Wysokość: co najmniej 3 razy większa niż długość modliszki, aby mogła linieć zwisając, bez dotykania podłoża. Dla L3 wystarczy pojemnik o pojemności około 250-500 ml; dla dorosłej – terrarium o wymiarach około 20 × 20 × 30 cm.
- Wentylacja: pokrywa z siatki, a jeszcze lepiej także siatkowa ścianka boczna. Potrzebuje wilgoci, ale w nieruchomym powietrzu pojawiają się pleśń i nieudane linienia.
- Wystrój: cienkie gałązki ustawione ukośnie, kawałek korka lub kory i trochę suchego mchu lub porostu; siatka pod sufitem, żeby mogła się zawiesić.
- Podłoże: włókno kokosowe lub ręcznik papierowy, łatwe do sprzątania.
Temperatura, wilgotność i woda
- Temperatura: 24-28 °C w dzień; w nocy może spaść o kilka stopni, ale nie poniżej 20 °C.
- Wilgotność: 60-80%, z chwilowymi wzrostami po zraszaniu, które wysychają w ciągu kilku godzin.
- Woda: raz dziennie zraszaj drobnymi kropelkami jedną ściankę i wystrój, nie mocząc nimfy. Pije z kropel.
Karmienie
Poluje na żywe, ruchliwe ofiary nie większe od własnego ciała:
- L3-L4: Drosophila hydei, 4-6 na karmienie.
- Od L5: muchy domowe lub zielone muchy, termofilki (Thermobia domestica) i od czasu do czasu małe świerszcze.
- Dorosłe: muchy jako podstawa diety. Najchętniej przyjmuje latające ofiary.
- Częstotliwość: nimfy co 1-2 dni; dorosłe co 2-3 dni, a samica więcej. Usuwaj ofiary, których nie zje w ciągu doby.
Linienie
- Przed linieniem: przestaje jeść, nieruchomieje i zawisa. Od tej chwili nie dotykaj jej i usuń żywe ofiary.
- Po linieniu odczekaj około 24 godzin, zanim ją nakarmisz.
- Po linieniu imaginalnym pojawiają się w pełni rozwinięte skrzydła i modliszka już więcej nie linieje.
Rozmnażanie
Rozpoznawanie płci i synchronizacja
Policz segmenty na brzusznej stronie odwłoka: samica ma ich około 6, bo siódmy sternit tworzy płytkę subgenitalną; samiec około 8 (terminologia według Brannoch et al. 2017). Samce zwykle szybciej osiągają dorosłość. Z doświadczenia hodowców: trzymaj samca w dolnej części zakresu temperatur (23-24 °C), a samicę w górnej (27-28 °C), aby dojrzały w tym samym czasie.
Kopulacja
- Odczekaj około 2 tygodni po linieniu imaginalnym samicy.
- Dobrze nakarm samicę przed spotkaniem, podsuń samca od tyłu i pilnuj. Kanibalizm seksualny u modliszek jest udokumentowany także na wolności (Lawrence 1992).
- Po zakończeniu oddziel samca.
Ooteka
Samica przytwierdza ootekę do gałązki lub do siatki. Zostaw ją tam, gdzie jest, w 26-28 °C, i co 2-3 dni lekko zraszaj pojemnik, nie mocząc jej. To gatunek tropikalny: nie potrzebuje zimna. Gdy wyklują się nimfy, szybko je rozdziel i karm skoczogonkami lub Drosophila melanogaster.
Czego NIE robić
- Dotykać jej, przenosić ani zraszać bezpośrednio przed linieniem lub w jego trakcie.
- Zostawiać świerszczy ani innych żywych ofiar w terrarium podczas linienia.
- Pomagać jej wyjść z wylinki.
- Używać niskiego pojemnika, bez możliwości zaczepienia się pod sufitem albo zamkniętego bez wentylacji.
- Zalewać terrarium wodą ani dopuszczać, by temperatura przez wiele dni spadała poniżej 20 °C.
- Łączyć samca i samicy przed kopulacją, nawet na etapie nimf.
- Dosadzać samca do samicy tuż po linieniu lub głodnej.
- Podawać ofiar większych od niej lub takich, które mogą ją zranić.
- Wypuszczać osobników ani ootek na wolność.
Źródła naukowe
Ten poradnik opracowano na podstawie literatury naukowej o rodzaju Majangella i o modliszkach w ogóle oraz doświadczenia hodowców. Najważniejsze źródła:
- Svenson, G. J. & Vollmer, W. (2014). A case of the higher-level classification of praying mantises (Mantodea) obscuring the synonymy of Majangella Giglio-Tos, 1915 (Liturgusidae, Liturgusinae) and Ephippiomantis Werner, 1922 (Hymenopodidae, Acromantinae). Zootaxa 3797: 103–119. doi:10.11646/zootaxa.3797.1.10
- Svenson, G. J. & Whiting, M. F. (2009). Reconstructing the origins of praying mantises (Dictyoptera, Mantodea): the roles of Gondwanan vicariance and morphological convergence. Cladistics 25: 468–514. doi:10.1111/j.1096-0031.2009.00263.x
- Brannoch, S. K., Wieland, F., Rivera, J., Klass, K.-D., Béthoux, O. & Svenson, G. J. (2017). Manual of praying mantis morphology, nomenclature, and practices (Insecta, Mantodea). ZooKeys 696: 1–100. doi:10.3897/zookeys.696.12542
- Lawrence, S. E. (1992). Sexual cannibalism in the praying mantid, Mantis religiosa: a field study. Animal Behaviour 43: 569–583. doi:10.1016/S0003-3472(05)81017-6
- Poziom trudności
- Średnio zaawansowany