Camponotus pseudoirritans: reina y obreras – foto real de Antomas
Camponotus pseudoirritans: reina y obreras – foto real de Antomas

Camponotus pseudoirritans

1 Beoordelingen
Laatste items in voorraad
€ 19,99
Inclusief belasting

Ze kreeg de naam ‘valse irritans’ door haar gelijkenis met een nicht die meereisde in de kisten van Alfred Russel Wallace, maar deze Aziatische houtmier heeft een eigen karakter: kalm tot je haar aanraakt, in staat zich dood te houden en flink te bijten als ze besluit het gevecht aan te gaan. Camponotus pseudoirritans is een polymorfe Camponotus met amberkleurige werksters en een gestreepte gaster, beschreven in 1989 en in Europa vrijwel onbekend, ideaal om mee te beginnen: moeilijkheidsgraad 2/5, QBIK ONE op 24-28 °C met vocht in de buisjes, nectar in een drinkbakje, gevarieerde eiwitten en geen verplichte diapauze. Koningin met werksters en broed. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.

Kolonie

 

Moeilijkheidsgraad: 2/5 – Beginner

Aziatische reuzenmier uit het ondergeslacht Tanaemyrmex, beschreven in 1989 en in de Europese hobby vrijwel onbekend. Polymorf, met amberkleurige werksters met een gestreepte gaster, en majors met een grote kop die al vroeg verschijnen. Wordt verkocht als draaiende kolonie: koningin met 10-20 werksters en broed, monogyn. Nest op 24-28 °C met warmte aan één kant, vocht in de reageerbuizen en de rest van het nest droog, en een QBIK ONE uit de Alpha-reeks met middelgrote gangen om te beginnen. Nectar in een drinkbakje en volop gevarieerd eiwit. Geen verplichte diapauze: als je wilt, een milde rustperiode van 4-8 weken bij 15-20 °C. Verhuizen door overkieperen en een ontsnappingsbarrière van minerale olie. Rustig, maar bijt hard: altijd met gereedschap werken.

Camponotus pseudoirritans Wu en Wang, 1989 is een reuzenmier uit Zuid-China die haar gelijkenis met een andere soort in haar naam draagt: ze is de «valse irritans». Twee Chinese myrmecologen beschreven haar aan de hand van werksters en majors, en sindsdien is ze nauwelijks nog onderzocht. Haar beschrijving en de determinatiesleutels zijn in het Chinees gepubliceerd en niet online te raadplegen. In de Europese hobby is ze een zeldzaamheid.

Omdat er zo weinig over haar bekend is, scheiden we in deze verzorgingsgids zorgvuldig wat er over de soort gedocumenteerd is, wat we weten van haar verwanten en van het geslacht Camponotus, wat de winkels die haar verkopen vertellen en wat we bij Antomas aanraden. En er valt genoeg te vertellen: een nicht die meereisde in de kisten van Alfred Russel Wallace, een studie uit 2026 die haar tegenover de vuurmier zette en een merkwaardige gewoonte: zich dood houden.

Biologie

«Valse irritans»: wat haar naam vertelt

De naam wordt duidelijk als je hem uit elkaar haalt. Pseudo- komt uit het Grieks en betekent «vals», en irritans is een Latijns deelwoord: «die irriteert» of «die uitdaagt». Pseudoirritans is dus «de valse irritans». Zo'n naam geeft aan dat de auteurs haar sterk vonden lijken op Camponotus irritans, een soort die meer dan een eeuw eerder was beschreven, maar toch anders.

Wu en Wang beschreven haar in 1989, in een studie over de Camponotus van China die in het Chinees verscheen in het tijdschrift Forest Research. Het referentie-exemplaar, het holotype, is een werkster die in 1983 werd verzameld in de provincie Guangdong, en de reeks werd aangevuld met 34 werksters uit Hunan, Yunnan, Sichuan en Fujian. De exemplaren worden bewaard in Peking, in de collectie van de Chinese Academie voor Bosbouw. De beschrijving omvat de werkster en de «soldaat», zoals de major in die literatuur wordt genoemd. De koningin en het mannetje zijn nooit beschreven.

Een nicht die met Wallace meereisde

De «echte» irritans heeft een ontdekkingsreizigersverleden. De Britse entomoloog Frederick Smith beschreef haar in 1857 als Formica irritans, op basis van werksters uit Malakka, op het Maleisisch schiereiland, en uit Sarawak, op Borneo. Ze waren verzameld door Alfred Russel Wallace, de natuuronderzoeker die tegelijk met Darwin op het idee van natuurlijke selectie kwam, en Smith publiceerde ze in zijn catalogus van de vliesvleugeligen die Wallace tijdens die reizen had verzameld.

C. irritans is veel wijder verspreid dan haar «valse» verwant: van India en Sri Lanka tot Zuid-China en Taiwan, en zuidwaarts tot Sumatra, Java en Nieuw-Guinea. Lange tijd werd ze behandeld als ondersoort van Camponotus maculatus, en tegenwoordig telt ze een twaalftal ondersoorten, waaronder hongkongensis uit Zuid-China. Met zoveel gelijkende vormen in dezelfde regio is het niet vreemd dat ze verward worden: een Europese winkel verkoopt C. pseudoirritans vandaag onder de naam C. irritans.

Hoe herken je haar? Een soort die in het Chinees is beschreven

Daar zit de moeilijkheid. De kenmerken die C. pseudoirritans van C. irritans onderscheiden, staan in de oorspronkelijke beschrijving en in de determinatiesleutels voor de mieren van China, allemaal in het Chinees: die van Wang en Wu uit 1994, van Wu en Wang uit 1995, van Zhou uit 2001, over de mieren van Guangxi, en van Zhang en Zheng uit 2002. Geen daarvan is online te raadplegen, en we hebben geen enkele genetische studie gevonden waarin de soort is opgenomen. Er is ook geen toegankelijke sleutel die haar onderscheidt van Camponotus nicobarensis, een andere reuzenmier uit Zuid-China die in de studies naast haar opduikt.

De naam zelf staat daarentegen stevig: de wereldcatalogus van mieren en de lijst van de mieren van China (Guénard en Dunn, 2012) vermelden hem als geldige soort, zonder synoniemen of ondersoorten. Wat wij bij Antomas kweken, is de mier die in de hobby onder die naam circuleert, en we vertellen je wat we over haar weten, zonder franje.

Een Tanaemyrmex, net als barbaricus en ocreatus

In 1997 plaatste de myrmecoloog Alexander Radchenko haar in het ondergeslacht Tanaemyrmex, hetzelfde waarin Carlo Emery C. irritans in 1925 had ondergebracht. In dat ondergeslacht zijn ook andere reuzenmieren uit onze winkel geplaatst, zoals de Iberische Camponotus barbaricus of de Noord-Amerikaanse Camponotus ocreatus.

Let wel: de ondergeslachten van Camponotus zijn een voorlopige indeling. De grote revisie van de Formicinae uit 2016 erkent dat veel ervan kunstmatige groeperingen zijn, in afwachting van iemand die een geslacht met meer dan duizend soorten herziet. Hetzelfde ondergeslacht delen is geen garantie voor nauwe verwantschap.

Een reuzenmier uit Zuid-China

Alles wat bekend is over haar verspreiding komt uit China. Naast de provincies van de typereeks, Guangdong, Hunan, Yunnan, Sichuan en Fujian, is ze gemeld uit Guangxi en Jiangxi, en ze staat op de bijgewerkte lijst van de mieren van Yunnan die in 2020 verscheen. De laatste jaren zijn daar foto's van natuurliefhebbers uit Zuid-China bijgekomen die als deze soort zijn gedetermineerd, en die zijn opgenomen in GBIF, de wereldwijde biodiversiteitsdatabank. Wat niet bestaat, is een wetenschappelijke beschrijving van haar habitat of haar nesten.

Haar klimaat. Het is een regio met een subtropisch moessonklimaat. In de laaglanden in het zuiden van haar verspreidingsgebied is de zomer lang, heet en zeer vochtig, met gemiddelden rond 29 °C in juli en nachten die niet onder 26-27 °C zakken. De winter is koel en droog: het gemiddelde in januari ligt rond 13-14 °C in het binnenland en 16-17 °C aan de kust, met gemiddelde minima van zo'n 10 °C en zelden eens een nachtvorst in het binnenland. Verder naar het noorden en in de binnenlandse provincies is de winter kouder. Die koele winter, zonder echte kou in de laaglanden, verklaart waarom ze geen diapauze nodig heeft en een milde rustperiode goed verdraagt (zie «Winterrust: optioneel en mild»).

De mier die zich dood houdt

In 2026 zette een team van de Guangdong Academie van Wetenschappen en de South China Agricultural University de rode vuurmier, Solenopsis invicta, een van de schadelijkste invasieve soorten ter wereld, tegenover acht mieren uit Zuid-China. Daaronder waren C. pseudoirritans, C. nicobarensis, de weversmier Oecophylla smaragdina en Polyrhachis dives. Het is een preprint, een studie die verspreid is voordat ze door peerreview is gegaan, dus je moet er voorzichtig mee omgaan. Maar het is het meest volledige dat over het gedrag van de soort is gepubliceerd:

  • Rustig tot ze aangeraakt wordt. In de één-tegen-één-gevechten was ze een van de soorten die het minst aanvielen: zo'n 3,7 aanvallen per gevecht, tegenover 6,4 bij C. nicobarensis. Ze bleef stil staan en reageerde pas als de vuurmier haar aanraakte, en de auteurs merken op dat ze de gewoonte heeft zich dood te houden.
  • Maar ze bijt hard. Bij haar confrontaties doken vuurmieren op met gebroken poten of een gebroken gaster, wat de auteurs toeschrijven aan haar krachtige kaken.
  • Doeltreffend bij gelijke krachten. In de groepsgevechten met evenveel werksters van elke soort veroorzaakten C. pseudoirritans en C. nicobarensis de hoogste sterfte bij de vuurmieren.
  • Chemische verdediging. Onder de stoffen uit haar gifklier vonden ze nonadecaan, een koolwaterstof die, puur getest, bij contact zeer giftig bleek voor de vuurmier. En toen ze het acidoporus, de uitgang van die klier, met nagellak afsloten, stierven er meer werksters van C. pseudoirritans in de gevechten.

De auteurs hebben de gewoonte om zich dood te houden niet getest: ze stellen het voor als een manier om de grote werksters van de vuurmier te ontlopen. Thuis zie je haar als een kalme mier die geen ruzie zoekt, maar die je beter niet onderschat (zie «Hanteren en veiligheid»).

Mierenzuur: wapen, tegengif en ontsmettingsmiddel

Zoals alle Formicinae heeft ze geen angel. Haar wapen is mierenzuur, dat ze aanmaakt in de gifklier en uitstoot via het acidoporus, een klein mondstuk aan het uiteinde van de gaster. Twee studies met andere soorten laten zien dat ze het voor veel meer gebruikt dan alleen verdediging:

  • Tegengif tegen de vuurmier. In 2015 stelde een team van de Universiteit van Texas vast dat Formicinae, als een vuurmier hen met haar gif bewerkt, zich insmeren met hun eigen zuur, dat de alkaloïden in het gif neutraliseert en hun overlevingskans verbetert. Ze zagen het bij soorten uit alle grote groepen van de onderfamilie.
  • Ontsmettingsmiddel voor de voorraadkast. In 2020 zagen Simon Tragust en zijn collega's dat Formicinae hun eigen zuur inslikken: ze buigen zich dubbel, brengen hun mond naar het acidoporus en nemen een paar druppels. Zo houden ze de krop, de «sociale maag» waarin ze het voedsel bewaren dat ze later verdelen, erg zuur en remmen ze de microben af die met het voedsel binnenkomen.

Geen van beide studies is met C. pseudoirritans gedaan, maar het zijn kenmerken van de hele onderfamilie. Als je een werkster ziet die dubbelgevouwen zit, met haar mond aan het uiteinde van de gaster, weet je nu wat ze aan het doen is.

Blochmannia, de partner die haar van suiker laat leven

Alle Camponotus dragen een bacterie in zich, Blochmannia, die leeft in speciale cellen van de darm en van de koningin op haar eieren overgaat. In 2007 toonden Heike Feldhaar en haar collega's met Camponotus floridanus aan dat de bacterie het dieet van de mier verbetert: ze levert essentiële aminozuren, en kolonies waarbij de bacterie met antibiotica was teruggedrongen, brachten minder broed groot als het voedsel daar arm aan was. Het is een van de redenen waarom deze mieren zo goed gedijen op een dieet dat zo rijk is aan suikeroplossingen.

Waar kwam die partner vandaan? Een studie uit 2009 stelt dat de voorouders van deze mieren haar verwierven door sapzuigende insecten te verzorgen, zoals bladluizen en schildluizen. Maar de bacterie vervangt geen eiwit: de larven hebben insecten nodig om te groeien (zie «Voeding»).

Werksters van verschillende maten

Zoals bijna alle Camponotus is ze polymorf: de oorspronkelijke beschrijving onderscheidt al de werkster van de «soldaat». Edward O. Wilson legde in 1953 uit dat dit polymorfisme vooral een kwestie van groei is: naarmate de werkster groter wordt, groeit de kop sneller dan de rest van het lichaam, en daarom hebben majors een onevenredig grote kop.

En de grootte wordt deels van mond tot mond bepaald. In 2016 analyseerden Adria LeBoeuf en haar collega's de vloeistof die C. floridanus van mond tot mond doorgeven, de trofallaxis, en vonden er eiwitten, kleine RNA's en juveniel hormoon in. Als ze juveniel hormoon aan het voer van de verzorgsters toevoegden, hadden hun larven twee keer zoveel kans om de metamorfose te voltooien en leverden ze grotere werksters op. Als je twee werksters met hun monden tegen elkaar ziet, delen ze dus niet alleen voedsel.

Grootte en morfologie

Een polymorfe Camponotus zonder angel, met werksters van verschillende maten. Omdat de oorspronkelijke beschrijving niet toegankelijk is, brengen we hier het weinige dat over haar is gepubliceerd samen met de kenmerken van het hele geslacht.

  • Beschreven kasten. De werkster en de major, de «soldaat» uit de Chinese beschrijving. De koningin en het mannetje zijn niet beschreven.
  • Majors. Verhoudingsgewijs een grotere kop dan de minors, en sterke kaken: in de studie uit 2026 braken hun beten de poten en gasters van de vuurmier.
  • Kleur. Er is geen toegankelijke wetenschappelijke beschrijving van de kleur. Op de foto's van onze kolonies heeft de koningin een zwartachtige, glanzende kop, een donkerbruin borststuk met roodachtige tinten aan de zijkanten, amberkleurige poten en antennes en een donkerbruine gaster met lichte banden tussen de segmenten. De werksters zijn oranje-amberkleurig, met lange poten, en hebben een gestreepte gaster: bruine banden die afwisselen met lichte, van crème tot gebroken wit.
  • Profiel. Zoals bij alle Camponotus vormt de rugzijde van het borststuk van opzij gezien een boog: vandaar de naam van het geslacht, van het Griekse kampé, «kromming», en nôton, «rug».
  • Gaster. Eindigt in het acidoporus, waarmee ze mierenzuur uitstoot. Ze heeft geen angel.
  • Ontwikkeling. De larven spinnen een zijden cocon om te verpoppen, zoals bij alle Camponotus.

Geschatte maten

  • Koningin: ongeveer 14-16 mm (volgens winkels)
  • Minors: ongeveer 5-8 mm (volgens winkels)
  • Majors: ongeveer 9-14 mm (volgens winkels)
  • Mannetje: niet beschreven

Er zijn geen toegankelijke wetenschappelijke maten: de beschrijving uit 1989 is niet te raadplegen en de koningin is nooit beschreven. De maten die we geven, zijn die van de winkels die haar verkopen, en die komen niet altijd met elkaar overeen, dus beschouw ze als indicatief.

Verzorging in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 2/5 – Beginner

Bij Antomas beschouwen we haar als een soort om mee te beginnen. Ze komt aan als draaiende kolonie, met koningin, 10-20 werksters en broed, dus de meest delicate fase, de koloniestichting, blijft je bespaard. Ze eet van alles, neemt genoegen met een eerder droog nest, heeft geen diapauze nodig en is in het dagelijks leven rustig.

Waarom geen 1/5? Om drie redenen:

  • Ze heeft warmte nodig. De winkels die haar verkopen, zijn het eens over een nest van 24-28 °C, en in een Spaans huis vraagt dat buiten de zomer om een warmtebron met thermostaat.
  • Ze groeit en vraagt ruimte. De majors verschijnen al vroeg, na een paar maanden, en vanaf dan vraagt de kolonie meer eiwit en tijdige uitbreidingen (zie «Aanbevolen formicaria»).
  • Ze bijt hard. Ze is kalm, maar als ze bijt, meent ze het: werk altijd met gereedschap (zie «Hanteren en veiligheid»).

En ze is de moeite waard. Het is een Aziatische reuzenmier die in Europa vrijwel onbekend is, met werksters van verschillende maten en een sereen karakter dat heerlijk is om te observeren. Bovendien is er heel weinig gepubliceerde ervaring met haar: als je eraan begint, ben je een van de eersten die haar kweken. En zoek je een andere Aziatische Camponotus om mee te beginnen, dan is C. nicobarensis, haar buur uit Zuid-China, een van de dankbaarste.

Aanbevolen parameters

  • Nesttemperatuur: 24-28 °C in het actieve seizoen, met zachte warmte aan één kant en altijd met thermostaat, zodat de kolonie zelf kiest waar ze gaat zitten.
  • Waarom zo: dat is het bereik waarover de winkels die haar verkopen het eens zijn, en het past bij de lange, hete zomer in haar verspreidingsgebied.
  • Foerageergebied: op kamertemperatuur, of iets warmer aan één uiteinde.
  • Vochtigheid: in de reageerbuizen; de rest van het nest droog (zie «Vochtigheid: in de buizen, de rest droog»).
  • Water: altijd, in een reageerbuis met water en watten in het foerageergebied.
  • Licht: nest verduisterd en foerageergebied verlicht, met een normaal dag-nachtritme.
  • Winter: geen verplichte diapauze; als je wilt, een milde rustperiode van 4-8 weken bij 15-20 °C (zie «Winterrust: optioneel en mild»).

Vochtigheid: in de buizen, de rest droog

In haar klimaat is de zomer zeer vochtig en de winter droog. Thuis heeft ze, zoals bijna alle Camponotus, vocht nodig zolang de kolonie klein is, en een kolonie van 10-20 werksters is dat nog:

  • In een Qbik Alpha is het nest eerder droog en zit het vocht in de buizen. Houd ze altijd gevuld met water.
  • De kolonie kiest: meestal brengt ze het jonge broed dicht bij het vocht en verdeelt ze zich met de rest over het droge deel.
  • Nooit nat: te veel water brengt condens, schimmel en mijten mee. Zie je druppels op de wanden, ventileer dan en wacht een paar dagen.
  • Droog is niet zonder water: de waterbuis in het foerageergebied mag nooit ontbreken.

Aanbevolen formicaria

Bij Antomas raden we de Qbik Alpha-reeks van Anthouse aan: modulaire formicaria met een eerder droog nest en het vocht in de buizen, die je uitbreidt naarmate de kolonie groeit. De kolonie die je ontvangt, kan meteen in een QBIK ONE met middelgrote gangen:

Om uit te breiden de QBIK DUO en, als de kolonie groeit en de majors erom vragen, grotere gangen en de grotere formaten uit dezelfde reeks:

Breid uit wanneer je werksters stil in het foerageergebied ziet staan omdat ze binnen niet meer passen, iets wat bij deze soort snel gebeurt. Maar loop niet te hard van stapel: in een enorm nest voor een kleine kolonie worden de overtollige kamers een afvalhoop. Maak de opstelling zo compleet:

  • Foerageergebied met wat zand, een platte steen en een takje, zonder iets dat tot aan de barrière reikt.
  • Water in een reageerbuis met watten, en een drinkbakje voor de suikeroplossingen, nooit op watten.
  • Zachte warmte aan één kant van het nest, met thermostaat en ver van het drinkbakje.
  • Ontsnappingsbarrière van minerale olie en een goed sluitend deksel (zie «Ontsnappingen en barrières»).

Aankomst en verhuizen door overkieperen

Je kolonie komt aan in een reageerbuis, met haar watervoorraad achter de watten. Laat haar een of twee dagen rusten op een rustige, donkere plek bij 24-26 °C en controleer of er nog water in de reageerbuis zit. Met 10-20 werksters is ze al groot genoeg om naar het formicarium te verhuizen. Bij Antomas doen we dat door over te kieperen:

  • Bouw het formicarium vooraf op, met de vochtbuizen gevuld, het water op zijn plaats en de olie-barrière al aangebracht.
  • Werk boven een bak, met een zacht penseeltje of een zachte pincet, nooit met je handen.
  • Open de reageerbuis in het foerageergebied, naast de ingang van het nest, en kieper de koningin, de werksters en het broed er voorzichtig uit; help achterblijvers met het penseeltje.
  • Sluit het deksel en verduister het nest. Binnen een paar uur hebben ze het broed naar binnen gebracht.

Om haar later naar een grotere module te verhuizen, gebruik je dezelfde methode.

Eén koningin en een kolonie die groeit

In de natuur sticht de koningin, zoals bij bijna alle Camponotus, de kolonie alleen en op claustrale wijze: ze sluit zich op en brengt haar eerste werksters groot met de reserves van haar lichaam, zonder naar buiten te gaan om te eten. Jouw kolonie is die fase al voorbij.

  • Eén enkele koningin. Ze is monogyn: volgens de ervaring van Antomas, en volgens de winkels die haar verkopen, heeft elke kolonie één koningin. Bij Antomas voegen we geen koninginnen of kolonies samen.
  • Groei. Er zijn geen gepubliceerde tellingen. De winkels zijn het erover eens dat ze, met warmte en volop voedsel, goed groeit als ze eenmaal op gang is, en ze spreken van kolonies van enkele duizenden werksters, maar dat zijn schattingen, geen tellingen.
  • De majors. Volgens de ervaring van Antomas verschijnen ze vrij vroeg, een paar maanden nadat je de kolonie hebt. Vanaf dan vraagt de kolonie om grotere gangen en meer eiwit.
  • Warmte en geduld. Met het nest op 24-28 °C gaat het broed veel sneller vooruit dan op kamertemperatuur.

Voeding

Suiker in een drinkbakje, altijd beschikbaar. Zoals alle Camponotus leeft ze grotendeels van suikeroplossingen: in de natuur nectar en honingdauw van sapzuigende insecten. Bij Antomas raden we aan af te wisselen: de Blue Sugar-nectar van Anthouse 4-5 keer per week en 1-2 keer per week een andere nectar of suikeroplossing. Je kunt ook wat eiwit aan de nectar toevoegen. Bied het altijd aan in een drinkbakje, waarin de druppel «plat» ligt en goed bereikbaar is, en nooit op watten, want die gaan schimmelen en bederven de vloeistof binnen een paar dagen.

Eiwit: hoe meer, hoe beter. Dat is wat de kolonie laat groeien: de koningin heeft het nodig om te leggen en de larven om werksters te worden. Als je vaak onderhoud doet en de resten weghaalt, kun je beter te veel dan te weinig geven: volgens de ervaring van Antomas begrijpt de kolonie dat er middelen genoeg zijn en groeit ze sneller en in grotere aantallen. Kun je niet vaak schoonmaken, voer dan liever niet te veel, want overgebleven voer gaat rotten en brengt schimmel en mijten mee. Wissel het soort insect van week tot week af, zodat ze niet altijd hetzelfde eten:

Haal de resten uiterlijk na een dag weg en koop de insecten bij een betrouwbare leverancier: insecten die met insecticiden behandeld zijn, kunnen de kolonie uitroeien. Zaden geven is niet nodig.

Water: altijd, in de reageerbuis met watten in het foerageergebied, gescheiden van de suiker.

Winterrust: optioneel en mild

Ze heeft geen diapauze nodig. Er zijn geen studies over haar jaarcyclus, de winkels die haar verkopen vragen er niet om en volgens de ervaring van Antomas kweek je haar net als haar buur C. nicobarensis: het hele jaar actief bij 24-28 °C. Haar klimaat kent wel een koele, droge winter, met gemiddelden van 13-17 °C in de laaglanden in het zuiden van haar verspreidingsgebied, dus ze verdraagt een milde rustperiode goed als je haar die wilt geven:

  • Hoe lang: 4-8 weken, midden in de winter.
  • Temperatuur: 15-20 °C. Lager hoeft niet.
  • Geleidelijk in en uit: haal de warmte weg en laat de temperatuur in de loop van een week langzaam dalen; laat haar aan het eind op dezelfde manier stijgen tot je weer op 24-28 °C zit.
  • Tijdens de rustperiode: altijd water, een beetje nectar en minder eiwit. Stoor de kolonie zo min mogelijk.
  • Waar: een onverwarmde kamer volstaat meestal. Controleer de temperatuur met een thermometer naast het nest.

Tijdens de rustperiode is het normaal dat de koningin minder legt en dat de kolonie weinig beweegt. Doe je het liever niet, houd haar dan het hele jaar op 24-28 °C: ze blijft gewoon groeien.

Gedrag en observatie

Sereen. Alles wijst op een rustige mier die geen ruzie zoekt: in de studie uit 2026 was ze een van de soorten die het minst aanvielen. Wees niet verbaasd als een werkster, wanneer je haar stoort, stokstijf blijft staan: dat deden ze in die studie ook voordat ze reageerden. Maar wees niet te zeker van je zaak: als ze besluit zich te verdedigen, bijt ze krachtig en kan ze mierenzuur spuiten.

Ritme. Er zijn geen gepubliceerde gegevens over of ze meer overdag of 's nachts foerageert. Veel Camponotus worden actief rond zonsondergang: let op de uren waarop jouw kolonie het meest naar buiten komt en gebruik die om haar te observeren en te voeren.

Trofallaxis. Let op hoe ze voedsel van mond tot mond doorgeven: de foerageersters komen terug met een krop vol nectar of prooisap en verdelen dat onder hun nestgenoten en de larven.

Kijken zonder angst. Bij Antomas vinden we dat mieren er zijn om van te genieten, om ze te observeren en ervan te leren, niet om ze verstopt te houden. Het volstaat om het nest donker en het foerageergebied verlicht te houden, en ze voorzichtig te observeren, met zo min mogelijk ingrijpen. Ze wennen aan je aanwezigheid.

Alarmsignalen:

  • Een kolonie die midden in het seizoen niet groeit: bijna altijd een tekort aan warmte of eiwit.
  • Larven die buiten de winterrust niet groeien: te weinig eiwit.
  • Condens op de wanden, schimmel of mijten: te veel vocht of vergeten resten.
  • Veel werksters die stil in het foerageergebied staan: tijd om uit te breiden.

Ontsnappingen en barrières

Zoals bijna alle Camponotus klimt ze goed tegen glas en plastic op. Bij Antomas gebruiken we minerale olie:

  • Een dunne, ononderbroken strook minerale olie bovenaan de wanden van het foerageergebied. Vernieuw ze als er stof of resten op komen.
  • Een goed sluitend deksel, als tweede linie.
  • Geen kieren in aansluitingen, doppen en slangetjes.
  • Niets dat als brug naar de barrière kan dienen: geen takjes of stenen die er vlakbij tegenaan leunen.

Hanteren en veiligheid

Ze steekt niet: ze heeft geen angel. Maar ze bijt, en flink, en ze kan mierenzuur spuiten, dat prikt op gevoelige huid of in een klein sneetje. Niets ernstigs als je rustig werkt:

  • Altijd met gereedschap: een zacht penseeltje, een zachte pincet en, voor verhuizingen, buizen en verloopstukken. Nooit met je handen.
  • Open het formicarium niet verder dan nodig, werk langzaam boven een bak en sluit het als je klaar bent.
  • Voeg geen koninginnen of verschillende kolonies samen en houd haar niet samen met andere soorten.
  • Met jonge kinderen in huis: laat ze ervan genieten door te kijken, met het formicarium dicht.

Het is een exotische soort: ze mag in geen geval worden vrijgelaten.

Wat je niet moet doen

  • Haar het hele jaar op kamertemperatuur houden, zonder warmte in het nest.
  • Het hele nest van onderaf verwarmen zonder haar een koelere zone te laten.
  • Het hele nest nat maken of de vochtbuizen laten uitdrogen zolang de kolonie klein is.
  • Haar een koude diapauze geven, zoals een Europese soort, of de temperatuur abrupt veranderen bij het begin of einde van de rustperiode.
  • Een kleine kolonie in een enorm formicarium zetten.
  • De suikeroplossingen op watten geven of ze laten opraken.
  • Altijd hetzelfde insect geven of resten langer dan een dag laten liggen.
  • Koninginnen of verschillende kolonies samenvoegen.
  • Haar met de handen hanteren of de barrière verwaarlozen.

Wetenschappelijke bronnen

Over Camponotus pseudoirritans is heel weinig gepubliceerd, en haar beschrijving en de determinatiesleutels zijn in het Chinees. Deze verzorgingsgids is gebaseerd op die beschrijving en op de mierencatalogi (AntCat, AntWiki en GBIF), op de studie uit 2026 over de vuurmier, op de wetenschappelijke literatuur over het geslacht Camponotus en de Formicinae, op de klimaatgegevens van haar verspreidingsgebied, op wat de winkels die haar verkopen publiceren en op de ervaring van Antomas. Belangrijkste referenties:

  1. Smith, F. (1857). Catalogue of the hymenopterous insects collected at Sarawak, Borneo; Mount Ophir, Malacca; and at Singapore, by A. R. Wallace. Journal of the Proceedings of the Linnean Society of London, Zoology 2: 42–88. doi:10.1111/j.1096-3642.1857.tb01759.x
  2. Wilson, E. O. (1953). The origin and evolution of polymorphism in ants. The Quarterly Review of Biology 28: 136–156. doi:10.1086/399512
  3. Wang, C., Xiao, G. & Wu, J. (1989). Taxonomic studies on the genus Camponotus Mayr in China (Hymenoptera, Formicidae) [concl.]. Forest Research 2: 321–328. In het Chinees; oorspronkelijke beschrijving van C. pseudoirritans (zonder DOI).
  4. Feldhaar, H., Straka, J., Krischke, M., Berthold, K., Stoll, S., Mueller, M. J. & Gross, R. (2007). Nutritional upgrading for omnivorous carpenter ants by the endosymbiont Blochmannia. BMC Biology 5: 48. doi:10.1186/1741-7007-5-48
  5. Wernegreen, J. J., Kauppinen, S. N., Brady, S. G. & Ward, P. S. (2009). One nutritional symbiosis begat another: phylogenetic evidence that the ant tribe Camponotini acquired Blochmannia by tending sap-feeding insects. BMC Evolutionary Biology 9: 292. doi:10.1186/1471-2148-9-292
  6. Guénard, B. & Dunn, R. R. (2012). A checklist of the ants of China. Zootaxa 3558: 1–77. doi:10.11646/zootaxa.3558.1.1
  7. LeBrun, E. G., Diebold, P. J., Orr, M. R. & Gilbert, L. E. (2015). Widespread chemical detoxification of alkaloid venom by formicine ants. Journal of Chemical Ecology 41: 884–895. doi:10.1007/s10886-015-0625-3
  8. LeBoeuf, A. C. et al. (2016). Oral transfer of chemical cues, growth proteins and hormones in social insects. eLife 5: e20375. doi:10.7554/eLife.20375
  9. Ward, P. S., Blaimer, B. B. & Fisher, B. L. (2016). A revised phylogenetic classification of the ant subfamily Formicinae (Hymenoptera: Formicidae), with resurrection of the genera Colobopsis and Dinomyrmex. Zootaxa 4072: 343–357. doi:10.11646/zootaxa.4072.3.4
  10. Liu, C., Fischer, G., Hita Garcia, F., Yamane, S., Liu, Q., Peng, Y. Q., Economo, E. P., Guénard, B. & Pierce, N. E. (2020). Ants of the Hengduan Mountains: a new altitudinal survey and updated checklist for Yunnan Province highlight an understudied insect biodiversity hotspot. ZooKeys 978: 1–171. doi:10.3897/zookeys.978.55767
  11. Tragust, S. et al. (2020). Formicine ants swallow their highly acidic poison for gut microbial selection and control. eLife 9: e60287. doi:10.7554/eLife.60287
  12. Zhang, W., Jiang, L., Cheng, M., Xu, Y. & Li, J. (2026). Interspecific competition between Solenopsis invicta Buren and eight other ant species. Preprint, Research Square (zonder peerreview). doi:10.21203/rs.3.rs-9183057/v1
Moeilijkheidsgraad
Gevorderde beginner
1 Beoordelingen

Camponotus pseudoirritans impecables / Envío de 10
La atención y la comunicación muy buenas, el envío súper rápido y las Camponotus pseudoirritans llegaron en un estado excelente y muy sanas. Totalmente recomendable.
Door Pablo op 05-11-2026
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...