Myopopone castanea: reina y obreras – foto real de Antomas
Myopopone castanea: reina y obreras – foto real de Antomas

Myopopone castanea

Niet op voorraad
€ 74,99
Inclusief belasting

Een jager in het duister van rottend hout. Myopopone castanea is de enige soort van haar geslacht en een van de legendarische ‘draculamieren’: ze leeft in vergane boomstammen in Azië en Australazië, achtervolgt keverlarven, verlamt ze met haar angel en drinkt hun hemolymfe tot alleen de huid overblijft. Is de prooi te groot, dan brengen de werksters het broed naar het kadaver om daar te eten. En ze heeft een uniek geheim: haar werksters drinken hemolymfe van hun eigen larven zonder ze te doden, iets wat bij geen enkele andere mier bekend is. Een juweel voor deskundige mierenhouders, met een niet-claustrale koloniestichting en een specialistisch dieet. Koninginnen met broed. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.


 

Moeilijkheidsgraad: 5/5 – Expert

De enige soort van haar geslacht en een van de «draculamieren» van Azië en Australazië: ze leeft in vermolmd hout en jaagt op keverlarven, die ze met haar angel verlamt voordat ze hun hemolymfe drinkt. Haar werksters drinken ook hemolymfe van hun eigen larven zonder ze te doden, een gedrag dat alleen van deze soort bekend is. Koninginnen met broed, met een niet-claustrale koloniestichting: de koningin heeft vanaf de eerste dag prooien nodig. Vochtig gipsnest, 25-28 °C, geen diapauze en een dieet van zachte larven (meelwormen en keverlarven). Het is geen suikermier. Ontsnappingsbarrière van PTFE en een deksel met fijn gaas.

Myopopone castanea (Smith, 1860) is een van die mieren die bijna niemand ooit levend heeft gezien. Ze brengt haar leven door in rottende stammen en onder schors, in het vochtige halfduister waar keverlarven opgroeien, en van die larven leeft ze. Ze is de enige soort van het geslacht Myopopone en hoort bij de Amblyoponinae, de onderfamilie die myrmecologen «draculamieren» noemen vanwege een gewoonte die veel van haar soorten delen: zich voeden met de hemolymfe, het «bloed» van insecten, van hun eigen larven. Bij M. castanea wordt die gewoonte bovendien door de werksters beoefend, iets wat bij geen enkele andere mier is vastgelegd.

De wetenschap kent haar via twee heel verschillende wegen. Enerzijds de taxonomie en de evolutiebiologie, die haar bestuderen als sleutelstuk om de Amblyoponinae te begrijpen. Anderzijds de landbouwkunde: in Zuidoost-Azië bestuderen verschillende onderzoeksteams haar al jaren als mogelijke bondgenoot tegen de kokosneushoornkever, Oryctes rhinoceros, een van de grote plagen van de oliepalm, omdat ze met zijn larven hetzelfde thuis deelt: rottende palmstammen. Dankzij dat werk weten we hoe lang haar ontwikkeling duurt, bij welke temperatuur en vochtigheid haar nesten leven en welke prooien ze accepteert. In deze verzorgingsgids houden we gescheiden wat in die studies is vastgelegd, wat er over haar onderfamilie bekend is en wat we bij Antomas aanraden om haar te houden. Het is een soort voor ervaren kwekers, die genieten van een zeldzame mier met gewoonten die bijna uit een horrorfilm komen.

Biologie

Een soort alleen in haar geslacht

De Britse entomoloog Frederick Smith beschreef haar in 1860 onder de naam Amblyopone castaneus, aan de hand van twee werksters die de natuuronderzoeker Alfred Russel Wallace had verzameld op het eiland Bacan, in de Molukken, tijdens de reis door de Maleise Archipel die hem ertoe bracht, tegelijk met Darwin, de theorie van natuurlijke selectie te formuleren. Kort daarna richtte de Duitser Julius Roger voor haar het geslacht Myopopone op, waarin ze vandaag nog steeds de enige soort is.

Haar taxonomische geschiedenis heeft een curieus trekje: ze verzamelde zo'n dozijn synoniemen, namen die haar als nieuwe soorten werden gegeven en die later dezelfde mier bleken te zijn, zoals M. beccarii Emery, 1887, M. maculata Roger, M. rufula Roger of M. moelleri Bingham, 1903. Een deel van die verwarring is te verklaren doordat koninginnen en werksters behoorlijk verschillen: de koningin is gevleugeld, duidelijk groter en donkerder, en met schaars materiaal was het makkelijk om verschillende kasten, of exemplaren uit verschillende streken, voor verschillende soorten aan te zien. In 2011 beschreven Xu en He haar opnieuw aan de hand van exemplaren uit het Himalayagebied, een van de uiteinden van haar enorme verspreidingsgebied.

Waarom «draculamieren»?

De Amblyoponinae zijn een onderfamilie van rovende mieren, bijna altijd cryptisch, die in de bodem, het strooisel en vermolmd hout leven. Hun bijnaam komt van het voeden met hemolymfe van larven (LHF, naar de Engelse afkorting), dat de Japanner Keiichi Masuko in 1986 beschreef bij koninginnen van Amblyopone silvestrii: de koningin prikt de huid van haar eigen larven door en drinkt het druppeltje hemolymfe dat eruit komt, zonder ze te doden. Masuko noemde het «niet-destructief ouderlijk kannibalisme»: de larven overleven en groeien gewoon door, en de koningin krijgt voedsel zonder het nest te verlaten.

Bij M. castanea gaat dat gedrag nog een stap verder. Fuminori Ito publiceerde in 2010 zijn waarnemingen aan kolonies in het lab en zag dat de werksters vaak hemolymfe van larven drinken. Niet allemaal in dezelfde mate: in zijn registraties nam één enkele werkster meer dan de helft van de keren voor haar rekening, terwijl de andere het maar één, twee of drie keer deden, en hij zag geen agressie onderling. Voor zover bekend is M. castanea de enige soort waarbij werksters LHF toepassen. Wat nog niet bekend is, is of de koninginnen het ook doen.

Waarom doen ze het? De meest geaccepteerde verklaring voor de onderfamilie is dat de hemolymfe van de larven werkt als een levende voorraadkast: de larven van de Amblyoponinae eten rechtstreeks van de prooi en slaan voedingsstoffen op, en de volwassen mieren, die geen vast voedsel kunnen doorslikken, halen die zo terug als de jacht tegenvalt. In de praktijk betekent dat iets belangrijks voor de kweker: als de kolonie honger lijdt, betalen de larven de rekening.

Een lijn van 73 miljoen jaar

Lange tijd werden de Amblyoponinae als een «primitieve» groep beschouwd, vanwege hun weinig gedifferentieerde koninginnen, hun solitaire jacht en hun eenvoudige communicatie. De moleculaire stamboom plaatst ze binnen de grote oude takken van de mieren, maar het standaardwerk over de onderfamilie, dat van Philip S. Ward en Brian L. Fisher uit 2016, laat een interessantere geschiedenis zien dan die van een simpel levend fossiel.

Volgens die studie zijn de Amblyoponinae verdeeld in twee grote clades. Myopopone zit in de zogenaamde XMMAS, naar de beginletters van de belangrijkste geslachten: Xymmer, Mystrium, Myopopone, Adetomyrma en Stigmatomma. De clade wordt geschat op zo'n 73 miljoen jaar oud, uit het einde van het Krijt, en de lijnen vormen een slecht opgeloste «struik», het spoor van een snelle diversificatie bij het ontstaan. De reconstructie van het voorouderlijke gebied suggereert dat de onderfamilie in tropisch Afrika is ontstaan en zich van daaruit naar het Indo-Maleisische gebied en Amerika heeft verspreid. Al in 2004 hadden Saux, Fisher en Spicer het nucleaire gen 28S gebruikt om de stamboom van de «draculamieren» te reconstrueren, met conclusies die dwongen tot een herziening van de indeling van de hele onderfamilie.

Bij Antomas hebben we twee van haar verwanten uit dezelfde clade: Mystrium camillae, beroemd om haar verende kaken, en Stigmatomma reclinatum. M. castanea maakt het trio compleet met een eigen stijl: de jaagster op keverlarven.

Van India tot Australië, altijd in het hout

Voor de enige soort van haar geslacht heeft ze een enorm verspreidingsgebied. Ze is bekend uit India (inclusief de Andamanen), Sri Lanka, het Himalayagebied, Thailand, Maleisië, Singapore, Borneo, Indonesië, de Filipijnen, Oost-Timor, Nieuw-Guinea, de Salomonseilanden en het noorden van Australië, in Queensland. Dat wil zeggen: een groot deel van het Indo-Maleisische gebied en Australazië, met warme en vochtige tropische klimaten, van regenwoud en moessonbos.

In dat hele gebied vind je haar op hetzelfde soort plek: vermolmd hout en schors. Omgevallen rottende stammen, boomstronken, de schors die loslaat van een dode boom. In de oliepalmplantages van Zuidoost-Azië heeft ze een habitat op maat gevonden in de palmstammen die na herplanting op de grond blijven liggen rotten, precies waar de larven van de neushoornkever opgroeien. Een studie naar de aanwezigheid van de soort in die plantages vond tien kolonies op twintig bemonsteringspunten op minerale bodem en geen enkele op twintig andere op veenbodem, hoewel de temperatuur en de vochtigheid van de nesten niet verschilden: wat wel anders was, was de zuurgraad van de bodem.

Het klimaat in de stam

Een van de cadeaus van het toegepaste onderzoek is dat iemand met thermometer en hygrometer de binnenkant van haar nesten heeft gemeten. De resultaten van verschillende bemonsteringen komen opvallend overeen:

  • Temperatuur van het nest: gemiddeld 29,1-29,7 °C in verschillende plantages, met een totaalgemiddelde van 29,4 °C.
  • Relatieve luchtvochtigheid: 70-71,4%.
  • pH van het substraat: licht zuur, tussen 6,0 en 6,4.

Het is een warme, stabiele en altijd vochtige omgeving, zonder koude seizoenen: die van rottend hout in de tropen. Dat gegeven is de basis van de houderijwaarden die we verderop aanraden.

Jaagster op keverlarven

M. castanea is een rover die gespecialiseerd is in larven van kevers, de dikke witte engerlingen van kevers die in hout en humus leven. Laboratoriumwaarnemingen beschrijven de jacht in detail: een werkster nadert de larve, maakt haar met steken onbeweeglijk en begint te bijten; al snel sluiten andere werksters zich aan, en samen verlammen ze haar tot ze dood is. Daarna drinken ze de hemolymfe en eten ze het lichaam geleidelijk op, tot alleen de kop en de lege cuticula over zijn.

De dode prooi vertelt haar eigen verhaal: eerst verschijnen er zwarte vlekken op de huid, die geelachtig wordt, dan bruin en uiteindelijk helemaal zwart, bedekt met kleine littekens van de beten. In kweekbakken is een zwart geworden larve, omringd door werksters, het teken dat de jacht goed is gegaan.

Proeven met larven van de neushoornkever laten zien dat ze de voorkeur geven aan prooien van het eerste en tweede stadium, kleiner en zachter, die een kolonie in zo'n vijf dagen voor honderd procent kan doden; die van het derde stadium, groter en in staat om te bijten, kosten zo'n zeven dagen. In het veld doodde elke kolonie ongeveer drie larven in vier of vijf dagen blootstelling, bijna de helft van wat haar werd aangeboden. Daarom wordt ze bestudeerd als middel voor biologische bestrijding: ze deelt haar niche met de plaag, leeft waar haar prooi leeft en zoekt die op geur. In een keuzeproef gingen de werksters vaker af op de gecombineerde geur van palmzaagsel en larve dan op die van zaagsel alleen.

Het broed gaat naar de prooi, niet de prooi naar het broed

Een van de opvallendste gedragingen beschreven Salim en collega's in 2022, toen ze de mieren verschillende larven aanboden. Als de prooi groot was, zoals de larven van de neushoornkever of van de rode palmsnuitkever, Rhynchophorus ferrugineus, brachten de werksters hun eigen larven naar het kadaver, zodat die er rechtstreeks van konden eten. Als de prooi klein was, zoals de bamboerups, Omphisa fuscidentalis, deden ze het omgekeerde: ze sleepten haar naar het nest zodat de kolonie haar kon opeten. E. O. Wilson had in 1958, in zijn studies naar de mieren van Melanesië, al beschreven dat deze soort prooien naar het broed vervoert.

Het is volkomen logisch: een larve van de neushoornkever is vele malen groter dan een werkster en die door de gangen van een stam verplaatsen is onmogelijk, dus wordt de eetzaal verplaatst. Voor de kweker is de les praktisch: bied je een grote prooi aan, kijk er dan niet van op als je mierenlarven bovenop die prooi in het foerageergebied ziet liggen. Dat is normaal en je hoeft ze niet «terug te leggen» in het nest.

Wat ze wel en niet eet: wat de proeven zeggen

Hetzelfde onderzoek mat hoe lang een kolonie nodig had om drie larven van elk type op te eten, en de resultaten zijn heel nuttig voor het houden:

  • Bamboerups (O. fuscidentalis, een rups): zo'n 2,7 dagen, de snelste prooi. De dunne, witte en zachte cuticula gaat makkelijk open.
  • Larven van de neushoornkever in het derde stadium: zo'n 4,5 dagen.
  • Dezelfde larven ingesmeerd met honing: zo'n 5 dagen; de honing versnelde niets.
  • Larven van de rode palmsnuitkever: zo'n 6,5 dagen. Ze verdedigen zich met hun kaken en in de bakken werden dode en verscheurde werksters gevonden.
  • Larven van de zwarte soldatenvlieg, Hermetia illucens: die aten ze niet, waarschijnlijk door hun harde, gladde cuticula.

Daarnaast hield Ito (2010) zijn kolonies in het lab met meelwormlarven, Tenebrio molitor, waarvan de werksters de stukjes naar het nest brachten. De conclusie voor het terrarium is duidelijk: larven met een zachte cuticula, van gemiddelde grootte en liefst zonder gevaarlijke kaken.

Een trage ontwikkelingscyclus

In 2020 publiceerden Widihastuty en collega's in het Journal of Insect Physiology het meest gedetailleerde onderzoek naar haar ontwikkeling, waarbij ze eieren met werksters en larven opkweekten op stukken rottende palmstam. Dit zijn hun gegevens:

  • Ei: gemiddeld 13,8 dagen.
  • Larve: vijf larvestadia, elk van wisselende duur.
  • Pop: 17,2 dagen bij werksters en 17,9 bij voortplantende vrouwtjes.
  • Overleving van ei tot volwassen dier: 56,4%. Slechts iets meer dan de helft van de eieren wordt een volwassen mier, zelfs onder gecontroleerde omstandigheden.

Ei en pop samen zijn al meer dan een maand, en de larvefase is de langste, omdat het broed dan rechtstreeks van de prooi eet. Voor wie begint met een koningin en haar broed betekent dat geduld: de groei van de kolonie hangt vooral af van hoeveel geschikte prooi de larven bereikt.

Grootte en morfologie

M. castanea heeft het typische uiterlijk van een amblyoponine: een langwerpig, cilindrisch lichaam, gemaakt om door smalle gangen te bewegen, een brede kop met lange, getande kaken die vóór het gezicht sluiten, kleine ogen en een functionele angel aan de punt van de gaster. De kleur loopt van roodachtig kastanjebruin tot donkerbruin, vandaar haar naam: castanea, «kastanjekleurig».

Twee details onderscheiden haar van Amblyopone en Stigmatomma, waarmee je haar met het blote oog kunt verwarren:

  • Uitgezette, uitstekende frontale lobben, de plaatjes die de basis van de antennen bedekken.
  • Antennen met een afgeplat uiteinde.

Koningin en werksters: twee verschillende lichamen

Ito (2010) onderzocht met metingen het dimorfisme tussen koningin en werksters en het polymorfisme van de werksters. De werksters zijn niet allemaal gelijk: ze verschillen in grootte, en daarbij groeien de breedte van de kop en die van het achterlijf allometrisch, dat wil zeggen sneller dan het borststuk. Grote werksters zijn geen vergrote kopieën van kleine, maar mieren met een naar verhouding bredere kop en achterlijf. Een aparte soldatenkaste is er daarentegen niet.

De koningin is vóór de bruidsvlucht gevleugeld, duidelijk groter en donkerder dan de werksters. Een studie van Keller, Peeters en Beldade uit 2014 naar de bouw van het borststuk bij de kasten nam M. castanea mee. Bij de koninginnen van alle onderzochte soorten is het tweede borstsegment, dat de voorvleugels en hun vliegspieren draagt, langer dan het eerste. Bij de werksters is het omgekeerd: het eerste segment, dat de kop en de voorpoten beweegt, domineert. Bij Myopopone is het borststuk van de koningin van een «tussenvorm»: het behoudt een stevig eerste segment, passend bij een koningin die niet alleen moet vliegen, maar ook moet lopen, jagen en werken als ze haar kolonie sticht.

Maten

We hebben in de wetenschappelijke literatuur die we konden raadplegen geen lengtematen van koninginnen en werksters gevonden, en de cijfers die in winkels rondgaan komen niet met elkaar overeen. Daarom geven we liever geen getallen: wat wel is vastgelegd, is dat de koningin duidelijk groter is dan de werksters en dat de werksters binnen dezelfde kolonie in grootte verschillen.

Houden in gevangenschap

Waarom het een soort van niveau Expert is

Bij Antomas delen we haar in als 5/5 – Expert, en niet omdat ze lastig te hanteren is, maar om drie redenen die samen optellen:

  • Een specialistisch dieet. Ze eet geen suiker en accepteert niet zomaar elk insect: ze heeft voortdurend zachte larven nodig, vooral van kevers.
  • Niet-claustrale koloniestichting. De koningin kan niet van haar reserves leven: je moet haar vanaf de eerste dag voeren.
  • Een warme, vochtige omgeving zonder schommelingen. Ze komt uit rottend hout in de tropen en droogte is haar grootste vijand.

In ruil daarvoor biedt ze iets wat weinig mieren bieden: de kans om thuis een groepsjacht op keverlarven te zien en een gedrag, dat van werksters die van hun larven drinken, dat alleen van deze soort bekend is.

Nest en aanbevolen formicarium

In het wild nestelt ze in vermolmd hout, maar bij Antomas raden we niet aan haar in echt hout te zetten: dat raakt vol schimmel en mijten en je kunt er niets in zien. Wat ze nodig heeft, is een materiaal dat het vocht vasthoudt zoals een rottende stam, met kleine, donkere kamers, en dat is precies gips. We raden de Qbik Wild Duo P 2C van Anthouse aan: twee gipskamers, zodat je er een vochtiger kunt houden voor het broed en een iets minder vochtig, en een geschikte maat voor een koningin met haar broed en de kolonie van de eerste maanden.

Het foerageergebied moet klein en makkelijk te overzien zijn, want daar vindt de jacht plaats en je wilt de resten snel vinden en weghalen. Een beetje vochtig substraat of een stuk kurkschors geeft haar een hoekje om zich te verstoppen en op de loer te liggen. Houd het nest in het halfduister en het foerageergebied bij normaal licht: het is een cryptische mier, maar ze went aan rustig observeren, en haar zien jagen is precies wat deze soort bijzonder maakt.

Temperatuur en vochtigheid

De nesten die in het wild zijn gemeten, zitten rond 29 °C en 70% relatieve luchtvochtigheid, met heel weinig schommeling. Bij Antomas raden we aan:

  • Temperatuur: stabiel 25-28 °C, met een zachte gradiënt in het nest (een iets warmere zone voor het broed). Onder 22 °C vertragen activiteit en ontwikkeling sterk.
  • Vochtigheid: hoog. Het gips altijd vochtig, nooit doorweekt, en een iets drogere kamer zodat ze kunnen kiezen. In het foerageergebied een reageerbuis met water en watten als waterbron die altijd beschikbaar is.

Haar laten uitdrogen is een ernstige fout: bij soorten uit tropisch rottend hout kan een nest dat een paar dagen uitdroogt het hele broed kosten. Controleer de vochtigheid van het gips vaak en vul bij voordat het lichter van kleur wordt.

Voeding

Ze is een strikte rover. Het is geen suikermier: in de proeven veranderde het insmeren van de prooi met honing niets, dus bij deze soort passen we onze gebruikelijke richtlijn met de Blue Sugar-nectar van Anthouse niet toe, die we voor bijna alle andere wel aanraden. Al haar energie en eiwit haalt ze uit de prooi.

Wat werkt, volgens de voedings- en predatiestudies:

  • Basis van het dieet: keverlarven met een zachte cuticula. Meelwormlarven, Tenebrio molitor, zijn de prooi die Ito in het lab gebruikte en het makkelijkst te krijgen. Pas verveld, wit en zacht, zijn ze het best. Larven van kevers uit de familie van de bladsprietkevers die als voer worden gekweekt, komen het dichtst bij haar natuurlijke prooi.
  • Zachte rupsen: in de proeven waren ze de prooi die het snelst werd opgegeten.
  • Aanvullende prooien: probeer pas gedode Thermobia domestica of stukjes van andere zachte insecten. Als specialist accepteert ze misschien niet alles; wat de volgende dag onaangeroerd is, haal je weg.
  • Vermijd larven van de zwarte soldatenvlieg (Hermetia), die in de proeven niet werden gegeten, en grote levende prooien met sterke kaken bij kleine kolonies: de larven van de palmsnuitkever doodden in het lab werksters.

Varieer het eiwit: wissel van week tot week het type larve of insect af, zodat ze niet altijd hetzelfde eten. Bied bij kleine kolonies de prooi pas gedood of licht opengesneden aan, dicht bij de ingang van het nest, zodat de werksters er niet mee hoeven te vechten. Bij grotere kolonies kun je levende larven van gemiddelde grootte geven en genieten van de groepsjacht.

Voer haar ruim. Hoe meer geschikte prooi, hoe sneller de larven groeien en hoe meer de kolonie groeit, omdat ze begrijpt dat er middelen zijn. Bij deze soort is dat nog belangrijker dan bij andere: als er voer ontbreekt, grijpen de werksters terug op de hemolymfe van hun eigen larven, en broed dat als voorraadkast dient, groeit slechter. Ruim voeren heeft wel alleen zin met dagelijks onderhoud: haal elke dag de leeggezogen prooi en de resten weg, want in zo'n vochtige omgeving beschimmelt een dode larve meteen.

Stichting en groei

Bij Antomas verkopen we haar als koningin met broed, en het is goed om te begrijpen wat voor koloniestichting ze heeft. Bij mieren zijn er twee grote modellen:

  • Claustraal: de koningin sluit zich op en brengt haar eerste werksters groot op alleen haar lichaamsreserves, zonder te eten. Dat is gebruikelijk bij Camponotus, Lasius of Messor.
  • Niet-claustraal of semi-claustraal: de koningin verlaat tijdens de stichting het nest om te jagen, omdat haar reserves niet volstaan om de eerste generatie alleen groot te brengen.

M. castanea hoort bij de tweede groep. De studie van Keller en collega's, gebaseerd op de waarnemingen van Ito, deelt haar in als soort met een niet-claustrale koloniestichting, net als de andere onderzochte Amblyoponinae. Dat past bij haar borststuk: de koningin behoudt de spieren van een mier die loopt en jaagt. Sommige winkels beschrijven haar als «claustraal»; de wetenschappelijke gegevens zeggen het tegendeel, en voor het houden maakt dat het hele verschil.

In de praktijk, met een koningin met broed:

  • Zet haar in een kleine ruimte: een grote stichtingsbuis of één enkele kamer van vochtig gips, met een piepklein foerageergebied. Zo vindt de koningin het voer zonder grote afstanden af te leggen en kun jij haar in de gaten houden zonder iets uit elkaar te halen.
  • Prooi vanaf de eerste dag: een stukje pas verveld en opengesneden Tenebrio-larve, of een kleine pas gedode larve, dicht bij de ingang. De koningin vindt het en brengt de larven naar de prooi of de prooi naar de larven.
  • Elke 1-2 dagen haal je weg wat ze niet heeft aangeraakt en leg je verse prooi neer. Een uitgedroogde of beschimmelde prooi is nutteloos: in de kweekstudies werd de prooilarve meteen vervangen zodra die begon uit te drogen.
  • Constante vochtigheid in de buis of het gips, en 25-28 °C.
  • Geduld: met een ontwikkeling van ei tot volwassen dier die ruim boven anderhalve maand ligt, duurt het even voordat de eerste werksters uit haar eigen leg verschijnen. Het broed dat met de koningin meekomt, trekt de kolonie in het begin.

Is er een klein groepje werksters dat regelmatig op jacht gaat, zet haar dan over naar de Qbik Wild Duo P 2C. Bij Antomas verhuizen we door overkiepen: je kiept de inhoud van de buis of het oude nest voorzichtig in het foerageergebied van het nieuwe, naast de ingang, en de werksters brengen het broed binnen een paar uur naar binnen. Je hoeft niet te wachten tot ze vanzelf verhuizen.

Diapauze

Geen diapauze. Het is een tropische soort die in rottend hout leeft, met het hele jaar stabiele nesttemperaturen rond 29 °C. Houd haar ook in de winter op 25-28 °C; in koude huizen is een zachte warmtebron met thermostaat bijna verplicht.

Ontsnappingen en hantering

Als ontsnappingsbarrière raden we PTFE (Fluon) aan op de wanden van het foerageergebied en een deksel met fijn gaas: het is een mier met een smal lichaam die door elke kier glipt. Paraffineolie is een alternatief, maar in zo'n vochtige omgeving geeft PTFE minder problemen.

Ze heeft een functionele angel, die ze gebruikt om haar prooien te verlammen. We hebben geen wetenschappelijke gegevens gevonden over haar steek bij mensen. Behandel haar gewoon met het normale respect: hanteer nest en prooien met een zachte pincet en pak de mieren niet met je vingers op.

Wat je niet moet doen

  • Het nest niet laten uitdrogen. Dat is de ernstigste fout bij deze soort.
  • Haar niet behandelen als een «gewone» mier met een suikerdrinkbakje en af en toe een krekel: ze heeft voortdurend zachte larven nodig.
  • De stichtende koningin niet zonder prooi laten in de verwachting dat ze alleen een kolonie sticht: haar koloniestichting is niet claustraal.
  • Geen prooiresten langer dan een dag in het nest of het foerageergebied laten liggen: met zoveel vocht verschijnt de schimmel meteen.
  • Geen grote, gevaarlijke prooien (larven met sterke kaken) bij kleine kolonies zetten.
  • Niet onder zo'n 22 °C zakken en geen diapauze geven.
  • Geen onbehandeld vermolmd hout als nest gebruiken: dat brengt mijten en schimmels.

Wetenschappelijke bronnen

Deze verzorgingsgids is gebaseerd op de wetenschappelijke literatuur over Myopopone castanea en de onderfamilie Amblyoponinae, op de studies naar haar biologie en haar gebruik in biologische bestrijding, en op de ervaring van Antomas met rovende mieren. Belangrijkste bronnen:

  1. Ito, F. (2010). Notes on the biology of the Oriental amblyoponine ant Myopopone castanea: queen-worker dimorphism, worker polymorphism and larval hemolymph feeding by workers (Hymenoptera: Formicidae). Entomological Science 13: 199–204. doi:10.1111/j.1479-8298.2010.00384.x
  2. Widihastuty, Tobing, M. C., Marheni, Kuswardani, R. A. & Fudholi, A. (2020). Biological aspects of Myopopone castanea on its prey Oryctes rhinoceros larvae. Journal of Insect Physiology 125: 104089. doi:10.1016/j.jinsphys.2020.104089
  3. Salim, M. N., Marheni & Bakti, D. (2022). Predation behaviour of Myopopone castaneae Smith ants against some insect larvae in the laboratory. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 951: 012006. doi:10.1088/1755-1315/951/1/012006
  4. Widihastuty, Tobing, M. C., Marheni & Kuswardani, R. A. (2019). Microhabitat characteristics of Myopopone castanea (Hymenoptera: Formicidae) in oil palm plantation. International Journal of Entomological Research 7: 19–25. doi:10.33687/entomol.007.01.2731
  5. Widihastuty, Tobing, M. C., Utami, S. & Munar, A. (2024). Investigation the potential of Myopopone castanea Smith (Hymenoptera: Formicidae) as bio-agent of Oryctes rhinoceros (Coleoptera: Scarabaeidae) in oil palm plantations. Planta Tropika 12: 22–31. doi:10.18196/pt.v12i1.15957
  6. Widihastuty, Tobing, M. C. & Lisnawita (2024). The presence of Myopopone castanea Smith (Hymenoptera: Formicidae) as a predator in oil palm plantations. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 1302: 012051. doi:10.1088/1755-1315/1302/1/012051
  7. Widihastuty, Tobing, M. C., Marheni & Kuswardani, R. A. (2018). Prey preference of Myopopone castanea (Hymenoptera: Formicidae) toward larvae Oryctes rhinoceros Linn (Coleoptera: Scarabaeidae). IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 122: 012120. doi:10.1088/1755-1315/122/1/012120
  8. Widihastuty, Tobing, M. C., Marheni & Kuswardani, R. A. (2018). The potential of Myopopone castanea (Hymenoptera: Formicidae) as a predator for Oryctes rhinoceros Linn. larvae (Coleoptera: Scarabaeidae). Journal of Physics: Conference Series 1116: 052074. doi:10.1088/1742-6596/1116/5/052074
  9. Ward, P. S. & Fisher, B. L. (2016). Tales of dracula ants: the evolutionary history of the ant subfamily Amblyoponinae (Hymenoptera: Formicidae). Systematic Entomology 41: 683–693. doi:10.1111/syen.12186
  10. Saux, C., Fisher, B. L. & Spicer, G. S. (2004). Dracula ant phylogeny as inferred by nuclear 28S rDNA sequences and implications for ant systematics (Hymenoptera: Formicidae: Amblyoponinae). Molecular Phylogenetics and Evolution 33: 457–468. doi:10.1016/j.ympev.2004.06.017
  11. Keller, R. A., Peeters, C. & Beldade, P. (2014). Evolution of thorax architecture in ant castes highlights trade-off between flight and ground behaviors. eLife 3: e01539. doi:10.7554/eLife.01539
  12. Masuko, K. (1986). Larval hemolymph feeding: a nondestructive parental cannibalism in the primitive ant Amblyopone silvestrii Wheeler (Hymenoptera: Formicidae). Behavioral Ecology and Sociobiology 19: 249–255. doi:10.1007/BF00300639
Moeilijkheidsgraad
Gevorderd
Nog geen beoordelingen
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...