Strumigenys sp: obreras – foto real de Antomas
Strumigenys sp: obreras – foto real de Antomas

Strumigenys sp. "Micro-Hunter"

Laatste items in voorraad
€ 59,99
Inclusief belasting

Een piepkleine jager met de snelste val van het dierenrijk. Deze Aziatische Strumigenys met lange kaken zet haar kaken wijd open, vergrendelt ze als een kruisboog en vuurt ze in minder dan drie milliseconden af zodra een springstaart haar tastharen raakt. Gecamoufleerd, traag en geduldig trekt ze over de bosbodem als een jagende zandkorrel. Een fascinerende specialist om met een loep te bekijken: klein en vochtig nest, gematigde temperatuur en levende springstaarten als basis van haar dieet. Kolonies en koninginnen. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.

Kolonie

 

Moeilijkheidsgraad: 3/5 – Gevorderd

Piepkleine Aziatische jaagster met lange valkaken: ze opent ze tot 180° en slaat ze in duizendsten van een seconde dicht op springstaarten. Kolonies met koningin. Klein, vochtig nest (Qbik Wild One P 1C of reageerbuis), 22-26 °C, geen diapauze. De basis van hun dieet zijn levende springstaarten, zoals de springstaarten Sinella curviseta: zorg dat je een kweek hebt voordat de kolonie aankomt. Ander voer nemen ze nauwelijks aan. Ze zijn minuscuul: dicht alle kieren goed af en gebruik PTFE (Fluon).

Strumigenys is een van de meest diverse miergeslachten ter wereld en tegelijk een van de minst geziene: meer dan 840 beschreven soorten, en nog veel meer die beschreven moeten worden, die verborgen leven in het strooisel, in vermolmd hout en in de bosbodem over de hele wereld. Het zijn mieren van een paar millimeter, traag, onopvallend en vaak bedekt met aarde, die hun leven doorbrengen met loeren op dieren die nog kleiner zijn: springstaarten, die springende zespotigen die in elke vochtige bodem talrijk zijn.

Onze «Micro-Hunter» hoort bij de Strumigenys met lange kaken, de echte «trap-jaw»- of valkaakmieren van het geslacht: ze opent haar kaken in een gestrekte hoek, vergrendelt ze als de veer van een muizenval en vuurt ze af bij de minste aanraking met een springstaart. De wetenschap heeft in dit geslacht een van de hoogste versnellingen gemeten die bekend zijn in een herhaalbare dierlijke beweging. In deze verzorgingsgids houden we gescheiden wat over het geslacht is vastgelegd, wat kwekers vertellen en wat we bij Antomas hebben geleerd, want het gaat om een nog niet gedetermineerde soort waarvan de specifieke biologie niet is onderzocht.

Biologie

Wat betekent «sp.»?

«sp.» is de afkorting van species, «soort», en wordt gebruikt als het geslacht bekend is maar de precieze soort niet. Bij Strumigenys is dat het eerlijkst: om soorten te onderscheiden heb je een binoculaire loep nodig, opgezette exemplaren en de determinatiesleutels van Bolton en van de huidige revisoren, die letten op details als de vorm en het aantal tanden aan de punt van de kaak, de beharing van de kop of het sponsachtige weefsel van de taille. Alleen al in Zuidoost-Azië beschreef een revisie uit 2023 in één keer 20 nieuwe soorten en herschikte de synoniemen van nog een aantal, en een groot deel van de soorten in het geslacht heeft nog steeds geen naam.

Op basis van de foto's van onze kolonies kunnen we wel iets met behoorlijke zekerheid zeggen: ze hebben lange, lineaire kaken die eindigen in een vork van fijne tanden. Dat is de vorm van de Strumigenys in strikte zin, de valkaaksoorten, en niet die van de vroegere Pyramica of Smithistruma, die korte, driehoekige kaken hebben. Door haar formaat, haar hartvormige kop en haar roodachtige kleur doet ze denken aan de grote Aziatische Strumigenys met lange kaken uit het complex van S. feae, maar zonder haar onder de microscoop te bekijken gaan we dat niet beweren. Daarom verkopen we haar als Strumigenys sp.

Een geslacht dat zeven andere opslokte

Decennialang werden de mieren van deze groep over veel geslachten verdeeld: Strumigenys voor de soorten met lange kaken en Pyramica, Smithistruma, Epitritus, Quadristruma en andere voor die met korte kaken. Samen vormden ze de tribus Dacetini, die van de «dacetinen», naast de grote Daceton uit de Zuid-Amerikaanse bomen en andere verwanten. Morfologisch onderzoek en vooral de grote moleculaire stamboom van de Myrmicinae die Ward en collega's in 2015 publiceerden, toonden aan dat die indeling geen stand hield: de korte en lange vormen komen door elkaar voor in de evolutionaire stamboom. Vandaag zijn ze allemaal Strumigenys, en de vroegere tribus Dacetini is opgegaan in de tribus Attini, dezelfde als die van de bladsnijdersmieren.

Het resultaat is een gigantisch en jong geslacht: volgens de studie van Booher en collega's uit 2021 begon het zo'n 37 miljoen jaar geleden te diversifiëren en telt het nu meer dan 840 beschreven soorten, verspreid over alle tropische en warm-gematigde gebieden van de wereld.

De snelste val van het dierenrijk

Het grote spektakel van de Strumigenys met lange kaken zit in de kop. Als ze jagen, openen ze hun kaken tot een hoek van ongeveer 180° en vergrendelen ze in die stand. Het dichtklappen wordt niet rechtstreeks door de spier veroorzaakt, die veel te traag is, maar door een katapultmechanisme: de grote spieren trekken de kaken tegen een pal aan en slaan elastische energie op, zoals wanneer je een kruisboog spant. Zodra de pal loskomt, komt al die energie in één klap vrij.

Wulfila Gronenberg filmde in 1996 de slag van een Strumigenys met hogesnelheidscamera's: hij duurt minder dan 2,5 milliseconde, en wordt binnen ongeveer 5 milliseconden afgevuurd nadat iets een paar lange, dunne triggerharen raakt die uit het labrum, het «dekseltje» van de mond, steken. Zo'n korte reactietijd vraagt om snelle triggerspieren, zeer snel geleidende zenuwen en weinig synapsen onderweg. En het opvallendste: het mechanisme verschilt van dat van andere valkaakmieren, zoals Odontomachus, ook al komt het op hetzelfde neer. Het is een voorbeeld van convergente evolutie.

In 2021 publiceerden Booher en een groot internationaal team in PLoS Biology het meest complete onderzoek naar deze val. Ze maten de kaken van honderden soorten en reconstrueerden hun evolutionaire geschiedenis, en hun conclusies zijn spectaculair:

  • Binnen het geslacht zelf is de valkaak tussen 7 en 10 keer onafhankelijk ontstaan.
  • Vergeleken met verwanten die alleen grijpen, hebben de soorten met een val de versnelling van de kaak met een factor tussen een miljoen en tien miljoen vermenigvuldigd (6-7 ordegroottes), en de duur van de slag tussen duizend en tienduizend keer verkort.
  • Volgens de auteurs is het de hoogste versnelling die ooit is gemeten in een dierlijke beweging die herhaald kan worden, keer op keer, zonder dat er iets breekt.
  • Het vermogen van de slag gaat ruim boven wat welke spier ook op eigen kracht kan leveren: dat is het voordeel van energie opslaan en in één klap loslaten.

Om een idee te geven: bij Odontomachus, veel grotere mieren, zijn kaaksnelheden van 35 tot 64 meter per seconde gemeten, zo krachtig dat ze ermee kunnen springen. Strumigenys zijn piepklein en springen niet met hun kaken, maar het natuurkundige principe is hetzelfde.

Een kleine aanpassing die alles veranderde

Hoe ontstaat zo'n val? De studie van Booher ontdekte dat alles begon met een minimale verandering: een kleine verschuiving in de uitlijning van de monddelen, tussen uitsteeksels aan de basis van de kaken en het labrum, creëerde een pal waar eerder geen was. Vanaf dat moment werd de hele kop gereorganiseerd. De spiervezels van de kaken gingen van een opbouw die op snelheid was gericht naar een opbouw voor kracht, omdat het nu draaide om het spannen van de katapult, en de lengte van de kaken en de hoek waarin ze vergrendelen liepen enorm uiteen.

Dat noemen biologen een functionele innovatie: een kleine verandering die de deur opent naar een explosie van vormen. Het grootste deel van de diversiteit aan koppen en kaken in het geslacht ontstond nadat de val was ontstaan. En er zijn onverwachte wendingen: in sommige regio's hebben soorten met lange kaken die weer ingekort zonder de pal te verliezen, en tegenwoordig bestaan er Strumigenys met korte kaken die ook als val afvuren.

Jaagsters op springstaarten

Springstaarten zijn bij uitstek de prooi van Strumigenys. De studie van Booher vat het samen in één zin: het zijn rovers van het strooisel die zich vooral met springstaarten voeden. Al in 1953 had Edward O. Wilson dat bij de Noord-Amerikaanse dacetinen waargenomen, en in 1959 schetste hij samen met William L. Brown de eerste grote evolutionaire geschiedenis van de groep rond die specialisatie.

Het is geen gemakkelijke keuze. Springstaarten zijn talrijk en voedzaam, maar ze hebben hun eigen vluchtsysteem: de furca, een soort ingevouwen veer onder het achterlijf die ze bij het loslaten in een fractie van een seconde de lucht in schiet. Om iets te vangen dat met een veer ontsnapt, moet je nog sneller zijn, en die wapenwedloop tussen twee veren helpt verklaren waarom de val in het geslacht zo vaak is ontstaan.

De soorten met korte kaken jagen daarentegen op een andere manier. De Japanse onderzoeker Keiichi Masuko, die decennialang de dacetinen van Oost-Azië bestudeerde, beschreef bij hen een sluipende nadering, bijna in slow motion, en een taaie greep: ze houden de prooi met de kaken vast en verlammen haar met de angel. Sommige hebben zich gespecialiseerd in nog vreemdere prooien: in 2009 documenteerde hij een soort die op gamaside mijten jaagt en een andere met een tot dan toe onbekende prooispecialisatie. De Fransman Alain Dejean vergeleek in 1986 de jacht van verschillende soorten uit het geslacht en vond een fundamenteel verschil tussen die met lange en die met korte kaken.

Zo loert een Micro-Hunter

Strumigenys met lange kaken achtervolgen hun prooien niet. Ze lopen langzaam, met de kaken open en vergrendeld, de antennen tastend over de grond en de triggerharen vooruit. Als ze een springstaart opmerken, schuiven ze centimeter voor centimeter dichterbij, vaak met lange pauzes, tot de prooi tussen de open kaken zit en de triggerharen raakt. Dan volgt de slag. De springstaarten worden meestal doorboord of vastgehouden door de tanden aan de punt, en de mier maakt het af met de angel, die de prooi verlamt voordat die haar furca kan gebruiken.

Dejean bestudeerde deze reeks met Folsomia candida, een van de springstaarten die het meest in laboratoria worden gekweekt, en beschreef haar stap voor stap: opsporen, naderen, slaan, steken en de prooi naar het nest brengen. In je formicarium zie je het precies zo: het is een van de interessantste jachtpartijen die je in een mierenkolonie kunt bekijken, al heb je er geduld voor nodig en, als het kan, een loep.

Sponsachtig weefsel: het raadsel van de taille

Als je van dichtbij naar de taille van een Strumigenys kijkt, de petiolus en de postpetiolus, zie je witachtige of geelachtige massa's, als droog schuim. Op onze foto's zijn ze goed te onderscheiden. Dat is het sponsachtige weefsel, een honingraatachtige structuur van de cuticula die vrijwel alleen mieren uit deze groep hebben, en die lange tijd een raadsel was.

In 2023 onderzocht een team uit Taiwan, de Verenigde Staten en België het van binnen met microscopie en ontdekte dat er een nieuwe exocriene klier in verborgen zit: groepjes secretiecellen onder de pijlertjes van die uitgroeisels van de cuticula. Wat nog niet bekend is, is wat die klier aanmaakt en waarvoor. De auteurs opperen dat de honingraatstructuur de afscheiding zou kunnen opslaan en helpen verspreiden.

Meesters in camouflage

Strumigenys zijn cryptische mieren. Veel soorten hebben een kop en lichaam bedekt met spatelvormige haren of schubvormige haren, die aarddeeltjes en strooiselresten vasthouden, en een gekorreld oppervlak waaraan vuil blijft plakken. Op de bosbodem lijkt een roerloze werkster gewoon een korreltje aarde. En als ze worden gestoord, blijven ze meestal stil zitten, met ingetrokken poten, tot het gevaar voorbij is.

Kleine wereldreizigers

Hun formaat en verborgen leven hebben nog een curieus gevolg: sommige Strumigenys reizen met mensen mee. Verschillende soorten hebben zich met de handel in planten en aarde over de wereld verspreid en duiken nu op in tuinen, kassen en op eilanden ver van hun oorsprong. De revisies van de dacetinen in het zuidoosten van Noord-Amerika vermelden bijvoorbeeld uit Afrika en Azië ingevoerde soorten die jarenlang onopgemerkt in het strooisel leven. Een goede herinnering aan waarom je een exotische soort nooit vrijlaat.

Van de bodem van Aziatische bossen

Oost- en Zuidoost-Azië behoren tot de regio's met de meeste Strumigenys-soorten ter wereld. Ze leven in het strooisel en in vermolmd hout van tropische en subtropische bossen, zowel primaire als secundaire, en sommige ook in plantages en verstoorde gebieden. Soorten met lange kaken die op de onze lijken, zijn vooral gevonden op de bodem van laagland- en middelgebergtebossen, in een omgeving die altijd vochtig, schaduwrijk en stabiel van temperatuur is.

Het klimaat in hun gebied is warm en vochtig, met veel regen en, afhankelijk van de streek, een iets koeler en droger seizoen. Maar op de grond en onder het strooisel veranderen de omstandigheden veel minder dan in de lucht: de vochtigheid zakt bijna nooit en de temperatuur blijft gematigd. Dat is precies wat je in het formicarium moet nabootsen.

Kleine, onopvallende kolonies

Kolonies van Strumigenys zijn klein vergeleken met wat we van andere mieren gewend zijn: bij de meeste onderzochte soorten van enkele tientallen tot een paar honderd werksters. Ze nestelen in bestaande holtes, zoals spleten in vermolmd hout, holtes onder stenen of plantenresten en kleine kamertjes in de grond, en bouwen geen grote nesten. Bij sommige soorten is er één koningin per kolonie en bij andere meerdere; over onze lijn zijn geen gegevens gepubliceerd, en bij Antomas voegen we geen koninginnen samen.

Grootte en morfologie

Piepkleine mier met lange valkaken, een grote, hartvormige kop en een taille met sponsachtig weefsel. Wat we over onze lijn beschrijven, komt van onze foto's en onze kolonies; wat het geslacht gemeen heeft, uit de literatuur.

  • Kaken. Lang, recht en smal, bijna evenwijdig als ze gesloten zijn, en aan de punt eindigend in een vork van fijne tanden. Bij het jagen gaan ze open tot een gestrekte hoek en worden ze vergrendeld. Het zijn de typische kaken van de trap-jaw-Strumigenys.
  • Triggerharen. Twee lange, dunne haren die uit het labrum steken, tussen de kaken, en die de slag afvuren als ze de prooi raken. Met het blote oog zie je ze niet; met een goede loep wel.
  • Kop. Groot, hartvormig of driehoekig: breed aan de achterkant, met twee duidelijke lobben, en smal naar voren toe. Oppervlak dicht gekorreld en gestippeld.
  • Ogen. Klein, aan de zijkanten van de kop. Het zijn jaagsters op tast en geur, niet op zicht.
  • Antennen. Lang en dun, met verlengde laatste segmenten, altijd tastend over de grond vóór de kaken.
  • Mesosoma (borststuk). Bij de werksters smal en langwerpig; bij de koningin veel forser, met de littekens van de vleugels die ze na de bruidsvlucht kwijtraakte.
  • Taille. Twee segmenten, petiolus en postpetiolus, met massa's witachtig sponsachtig weefsel (zie «Sponsachtig weefsel: het raadsel van de taille»).
  • Gaster. Ovaal, glanzend en iets donkerder dan de rest van het lichaam, met fijne groefjes aan de basis. Eindigt in een angel, waarmee ze hun prooien verlammen.
  • Kleur van onze kolonies. Roodachtig oranje of roestkleurig, met een roodbruine gaster en lichtere poten en antennen.

Maten bij benadering

  • Werksters en koningin: mieren van een paar millimeter; er zijn geen maten van deze lijn gepubliceerd
  • Koningin: duidelijk groter dan de werksters, vooral door het mesosoma en de gaster
  • Verschillen tussen werksters: geen polymorfisme; alle werksters hebben dezelfde vorm
  • Mannetje: geen beschrijving of maten gepubliceerd voor deze lijn

Omdat de soort niet gedetermineerd is, kunnen we je geen wetenschappelijke maten geven, en we gaan ze ook niet verzinnen. Het volstaat te weten dat ze tot de kleinste mieren horen die we verkopen en dat een handloep of een kleine digitale microscoop het verschil maakt om van de details van hun kop en hun jacht te genieten.

Houden in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 3/5 – Gevorderd

Het is geen moeilijke mier om in leven te houden als je haar twee behoeften begrijpt: hoge vochtigheid en levende springstaarten. Wat haar tot een soort voor gevorderden maakt, is alles wat om die twee dingen heen zit:

  • Het voer. Het plan «een krekel in stukjes en een drinkbakje» werkt niet. Ze hebben piepkleine levende prooien nodig, vooral springstaarten, en dat betekent een eigen kweek bijhouden of ze regelmatig kopen.
  • De vochtigheid. Ze leven op de bodem van vochtige bossen. Een nest dat uitdroogt is een ernstige fout, die binnen een paar dagen het broed kan kosten.
  • Het formaat. Ze zijn minuscuul: ze ontsnappen door kieren die andere mieren niet eens zien, en in een groot nest raken ze zoek. Je moet werken met kleine, goed afgesloten opstellingen.
  • Het tempo. De kolonies zijn klein en groeien langzaam. Het is geen soort om binnen een paar maanden honderden werksters te zien.

En waarom is het de moeite waard? Omdat het een van de fascinerendste mieren is die je kunt bekijken: een jaagster met de snelste val van het dierenrijk, in een kleine kolonie die in je handpalm past. Voor wie al eenvoudigere soorten heeft gehouden, is het een prachtige stap naar de wereld van de gespecialiseerde mieren.

Aanbevolen waarden

  • Temperatuur van het nest: 22-26 °C, stabiel. Vermijd hittepieken: op de grond, in hun bos, verandert de temperatuur weinig.
  • Foerageergebied: op een gematigde kamertemperatuur, zonder directe warmte.
  • Vochtigheid: hoog en constant in het nest, met een deel dat altijd vochtig is. Het foerageergebied ook enigszins vochtig, met een beetje bevochtigd substraat waarin de springstaarten leven.
  • Water: altijd beschikbaar, in een reageerbuis met water en watten of in het reservoir van het gipsnest. Geen plasjes of grote druppels: zulke kleine mieren kunnen in een waterdruppel vast komen te zitten.
  • Licht: een donkere zone in het nest en een foerageergebied met normaal licht, met een dag-nachtcyclus.
  • Diapauze: niet nodig (zie «Geen diapauze»).

Aanbevolen formicarium: klein en van gips

Voor zo'n kleine, vochtminnende mier raden we bij Antomas het kleinste formicarium uit de Qbik Wild-reeks van Anthouse aan: de Qbik Wild One P 1C. Hij is van gips, houdt het vocht goed vast en heeft precies de juiste maat voor een kolonie van enkele tientallen werksters:

Een andere optie, vooral in het begin, is ze in een reageerbuis te houden met het waterreservoir achter de watten, aangesloten op een klein foerageergebied. Dat werkt heel goed bij kolonies van dit formaat, en je kunt het broed en de koningin gemakkelijk zien. Maak de opstelling compleet met deze details:

  • Klein foerageergebied, met een dun laagje bevochtigd substraat (aarde zonder meststoffen, kokosvezel of een beetje goed schoongemaakt strooisel) waarin de springstaarten kunnen leven en de mieren erop kunnen jagen zoals op de bosbodem.
  • Altijd water beschikbaar, in het reservoir van het nest of in een buis met watten.
  • Goed sluitend deksel en, als er ventilatie is, met heel fijn gaas: anders ontsnappen de werksters en de springstaarten erdoor.
  • Ontsnappingsbarrière van PTFE (Fluon) bovenaan de wanden (zie «Ontsnappingen en barrières»).
  • Geen grote nesten: in een te groot nest raakt de kolonie verspreid, is de vochtigheid moeilijk te regelen en hopen resten zich op in de lege kamers. Breid pas uit als de kamers vol zijn.

Vochtigheid: de fout die ze niet vergeven

Strumigenys leven onder het strooisel, waar de vochtigheid bijna nooit zakt. In het formicarium moet je dat nabootsen: het gips van het nest moet altijd vochtig zijn, met een vochtigere zone waar de kolonie kan schuilen en een iets minder vochtige, zodat ze kunnen kiezen. Ze laten uitdrogen is een ernstige fout: zo'n kleine kolonie verliest heel snel water, en het broed lijdt er als eerste onder.

Hoge vochtigheid betekent niet laten verdrinken. Vrij water is gevaarlijk voor mieren van dit formaat, en te veel vocht zonder ventilatie brengt schimmel. Hier helpen de springstaarten je een handje: behalve voer zijn ze ook schimmel- en restenetende diertjes, en een kleine populatie in het foerageergebied helpt het schoon te houden. Controleer het nest om de paar dagen en vul het reservoir bij voordat het gips lichter van kleur begint te worden.

Voeding: springstaarten, springstaarten en nog eens springstaarten

De basis van hun dieet zijn levende springstaarten. Dat is de prooi waarvoor hun val is geëvolueerd, en wat ze in het wild eten. Bij Antomas raden we de springstaarten Sinella curviseta aan, die je makkelijk thuis kweekt en die de juiste maat hebben. Het ideaal is de kweek al op gang te hebben voordat de kolonie aankomt, zodat je nooit zonder prooien zit.

  • Hoeveel: zet meerdere keren per week springstaarten in het foerageergebied, in flinke aantallen. Een kleine populatie die in het substraat leeft, is het beste: de werksters gaan op jacht wanneer ze willen, zoals in het bos.
  • Hoe meer voer, hoe beter: dat is de filosofie van Antomas. Doe je vaak onderhoud en haal je de resten weg, dan is het beter ruim te voeren, want de kolonie begrijpt dat ze meer middelen heeft en groeit sneller en in grotere aantallen. Met levende springstaarten is dat makkelijk: wat niet wordt opgegeten, blijft leven en gaat niet rotten.
  • Schoonmaken: haal prooiresten weg die zich in het nest of het foerageergebied ophopen, vooral als je schimmel ziet.

En ander voer? Hier moeten we eerlijk zijn: Strumigenys zijn specialisten, en ze nemen maar heel weinig andere dingen aan. De gebruikelijke prooien van andere mieren, zoals krekels of meelwormen, zijn enorm voor ze en ze herkennen ze niet als voer. Wat wel kan werken, als aanvulling en om het eiwit te variëren, zijn heel kleine levende prooien met een zacht lichaam:

  • Pas uitgekomen nimfen van Thermobia domestica, die bij de geboorte heel klein zijn en zich als een springstaart over de grond bewegen. Grotere exemplaren zijn al niet meer geschikt.
  • Andere gekweekte springstaarten, zoals Folsomia candida, die wordt gebruikt in laboratoriumonderzoek naar hun jacht, om af te wisselen met S. curviseta.

Heeft een nieuw voer geen belangstelling, haal het dan weg en ga terug naar springstaarten.

Suiker? Ze hebben het nauwelijks nodig. Het zijn gespecialiseerde jaagsters en leven, voor zover we weten, in het wild van hun prooien; veel kwekers geven ze nooit suiker en de kolonies doen het goed. Wil je het proberen, leg dan af en toe een piepklein druppeltje verdunde honing op iets wat het niet opzuigt, zoals een stukje aluminiumfolie, en haal het de volgende dag weg. Nooit op watten: die beschimmelen meteen. Maak je geen zorgen als ze het negeren.

De kolonie die je ontvangt en haar groei

Bij Antomas verkopen we kolonies met koningin, met een groep werksters en broed, al gevestigd in hun buis. Dat is de beste manier om met zo'n soort te beginnen: de kwetsbaarste fase, die van de koningin die alleen haar eerste werksters grootbrengt, ligt al achter je, en de kolonie komt klaar om te jagen aan. Bij ontvangst:

  • Laat haar een dag rusten op een rustige, donkere en gematigde plek, bij 22-26 °C, en controleer of de buis water heeft.
  • Bied meteen springstaarten aan, dicht bij de ingang van de buis of in een klein foerageergebied dat erop is aangesloten.
  • Zet haar niet over naar een groot nest. Is de buis schoon en heeft hij water, dan kan ze er weken of maanden in blijven.

De groei is langzaam. Kolonies van Strumigenys zijn van nature klein, en een koningin van dit formaat legt niet in het tempo van Messor. Met een stabiele vochtigheid, een gematigde temperatuur en springstaarten in overvloed gaat het broed gestaag verder, maar verwacht in het eerste jaar geen kolonie van honderden werksters. Het teken dat alles goed gaat, is dat je altijd broed in alle stadia ziet: eieren, larven en poppen.

Verhuizing. Als het tijd is om ze naar de Qbik Wild One P 1C over te zetten, doen we het bij Antomas door overkiepen: we openen de buis in het foerageergebied, naast de ingang van het al bevochtigde nest, en kiepen de koningin, de werksters en het broed er voorzichtig uit, waarbij we achterblijvers met een heel fijn penseel helpen. Werk boven een lichte bak, want een werkster van dit formaat raak je makkelijk kwijt, en houd het nestgedeelte donker zodat ze het snel betrekken.

Geen diapauze

Het zijn mieren uit warme, vochtige bossen in Azië, en ze hebben geen diapauze nodig: houd ze het hele jaar op 22-26 °C. Koelt je huis in de winter wat af en zakt de temperatuur een paar weken naar zo'n 20-22 °C, dan is dat geen probleem: veel streken in hun gebied hebben een iets koeler seizoen, en het is normaal dat de koningin dan wat minder legt. Wat je niet moet doen, is ze afkoelen zoals een Europese mier, of het nest op enig moment laten uitdrogen.

Gedrag in gevangenschap

Traag en methodisch. Verwacht geen mierenstraten of koortsachtige activiteit. Je ziet losse werksters langzaam door het foerageergebied lopen met de kaken open, stoppen, tasten en ineens afvuren op een springstaart.

Kijken zonder angst. Bij Antomas vinden we dat mieren er zijn om van te genieten, ze te observeren en van ze te leren, niet om ze verstopt te houden. Het volstaat ze hun donkere zone in het nest en een verlicht foerageergebied te geven, en ze voorzichtig te bekijken, met zo weinig mogelijk ingrepen en stress. Bij deze soort maakt een handloep of een digitale microscoop van elke jachtpartij een spektakel.

Ze blijven stil zitten. Stoor je ze, dan stoppen ze normaal gesproken en blijven ze roerloos, soms met ingetrokken poten. Ze zijn niet dood: zo verdedigen ze zich op de bosbodem. Binnen een paar minuten bewegen ze weer.

Alarmsignalen:

  • Werksters die lang roerloos en ineengedoken blijven, of broed dat uitdroogt: te weinig vocht.
  • Schimmel in het nest of het foerageergebied: vergeten resten of te veel vocht zonder ventilatie.
  • Broed dat niet verder komt of verdwijnt: te weinig springstaarten.
  • Werksters buiten de opstelling: er zit een kier.

Ontsnappingen en barrières

Hun formaat is het grote probleem: een Strumigenys komt door kieren die je niet eens ziet. De prioriteit is een goed afgesloten opstelling:

  • Controleer alle verbindingen, doppen en buizen, en of het deksel zonder speling sluit.
  • Ventilatie met heel fijn gaas, dat ook de springstaarten tegenhoudt.
  • Ontsnappingsbarrière van PTFE (Fluon) bovenaan de wanden van het foerageergebied, als tweede verdedigingslinie.
  • Niets wat als brug kan dienen naar de barrière of het deksel.
  • Voorzichtig bij het openen: open niet verder dan nodig, werk rustig boven een lichte bak en sluit alles af als je klaar bent.

Hantering en veiligheid

Ze hebben een angel, maar zijn zo klein dat ze geen enkel risico voor mensen vormen: ze gebruiken hem om springstaarten te verlammen. Hun beet voel je ook niet. De zorg is omgekeerd: jij moet hen beschermen. Hanteer ze altijd met heel fijn entomologisch gereedschap, zoals een zacht penseel, nooit met je handen, en werk langzaam om geen enkele werkster plat te drukken of kwijt te raken, en de koningin al helemaal niet. Voeg geen verschillende kolonies samen en houd ze niet samen met andere soorten. Het is een exotische soort: laat haar in geen geval vrij.

Wat je niet moet doen

  • De kolonie kopen zonder eerst een kweek springstaarten of een betrouwbare bron ervan te hebben.
  • Verwachten dat ze krekels, meelwormen of mierenvoer eten: het zijn specialisten.
  • Het nest laten uitdrogen: dat is de ernstigste fout bij deze soort.
  • Het nest laten verdrinken of grote waterdruppels laten liggen: ze kunnen erin vast komen te zitten.
  • Ze te vroeg naar een groot nest overzetten.
  • Suikerhoudende vloeistoffen op watten aanbieden.
  • Kieren, losse verbindingen of ventilatie met grof gaas laten zitten.
  • Ze een koude diapauze geven zoals Europese soorten.
  • Ze met je handen hanteren.
  • Verschillende kolonies samenvoegen of ze vrijlaten.

Wetenschappelijke bronnen

Deze verzorgingsgids is gebaseerd op de wetenschappelijke literatuur over het geslacht Strumigenys en de vroegere dacetinen, op de observatie van onze kolonies en op de ervaring van Antomas en andere kwekers. Omdat de soort niet gedetermineerd is, gelden de biologische gegevens voor het geslacht. Belangrijkste bronnen:

  1. Booher, D. B., Gibson, J. C., Liu, C., Longino, J. T., Fisher, B. L., Janda, M., Narula, N., Toulkeridou, E., Mikheyev, A. S., Suarez, A. V. & Economo, E. P. (2021). Functional innovation promotes diversification of form in the evolution of an ultrafast trap-jaw mechanism in ants. PLoS Biology 19: e3001031. doi:10.1371/journal.pbio.3001031
  2. Gronenberg, W. (1996). The trap-jaw mechanism in the dacetine ants Daceton armigerum and Strumigenys sp. Journal of Experimental Biology 199: 2021–2033. doi:10.1242/jeb.199.9.2021
  3. Patek, S. N., Baio, J. E., Fisher, B. L. & Suarez, A. V. (2006). Multifunctionality and mechanical origins: ballistic jaw propulsion in trap-jaw ants. Proceedings of the National Academy of Sciences 103: 12787–12792. doi:10.1073/pnas.0604290103
  4. Wilson, E. O. (1953). The ecology of some North American dacetine ants. Annals of the Entomological Society of America 46: 479–495. doi:10.1093/aesa/46.4.479
  5. Brown, W. L. & Wilson, E. O. (1959). The evolution of the dacetine ants. The Quarterly Review of Biology 34: 278–294. doi:10.1086/402828
  6. Dejean, A. (1986). Étude du comportement de prédation dans le genre Strumigenys (Formicidae, Myrmicinae). Insectes Sociaux 33: 388–405. doi:10.1007/BF02223947
  7. Masuko, K. (2009). Studies on the predatory biology of Oriental dacetine ants (Hymenoptera: Formicidae) II. Novel prey specialization in Pyramica benten. Journal of Natural History 43: 825–841. doi:10.1080/00222930802610543
  8. Masuko, K. (2009). Studies on the predatory biology of Oriental dacetine ants (Hymenoptera: Formicidae). III. Predation on gamasid mites by Pyramica mazu with a supplementary note on P. hexamerus. Journal of the Kansas Entomological Society 82: 109–113. doi:10.2317/jkes806.17.1
  9. Masuko, K. (2021). Dacetine ants. In Encyclopedia of Social Insects, pp. 323–325. Springer. doi:10.1007/978-3-030-28102-1_34
  10. Bolton, B. (1999). Ant genera of the tribe Dacetonini (Hymenoptera: Formicidae). Journal of Natural History 33: 1639–1689. doi:10.1080/002229399299798
  11. Ward, P. S., Brady, S. G., Fisher, B. L. & Schultz, T. R. (2015). The evolution of myrmicine ants: phylogeny and biogeography of a hyperdiverse ant clade (Hymenoptera: Formicidae). Systematic Entomology 40: 61–81. doi:10.1111/syen.12090
  12. Wang, C., Chung, F.-Y., Lin, C.-C., Gibson, J. C., McGuire, S., Suarez, A. V. & Billen, J. (2023). The spongiform tissue in Strumigenys ants contains exocrine glands. Arthropod Structure & Development 73: 101246. doi:10.1016/j.asd.2023.101246
  13. Tang, K. L. & Guénard, B. (2023). Further additions to the knowledge of Strumigenys (Formicidae: Myrmicinae) within South East Asia, with the descriptions of 20 new species. European Journal of Taxonomy 907: 1–144. doi:10.5852/ejt.2023.907.2327
  14. Deyrup, M. & Cover, S. (2009). Dacetine ants in southeastern North America (Hymenoptera: Formicidae). Southeastern Naturalist 8: 191–212. doi:10.1656/058.008.0201
Moeilijkheidsgraad
Gemiddeld
Nog geen beoordelingen
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...