Camponotus eastwoodi: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Camponotus eastwoodi: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas

Camponotus eastwoodi

2 Opinie
Ostatnie sztuki w magazynie
139,99 €
Brutto

Olbrzymka z lasów eukaliptusowych, której prawie nikt nie widział w formikarium. Camponotus eastwoodi to jedna z gmachówek wschodniej Australii: pani letnich nocy o skrajnym polimorfizmie, z szybkimi minorami i majorami o ogromnych głowach, większymi nawet od własnej królowej, które bronią gniazda ugryzieniami i kwasem mrówkowym. W jej rodzinie jest królowa, która rządziła kolonią ponad 23 lata. W Antomas uważamy ją za jedną z najłatwiejszych w hodowli olbrzymich australijskich Camponotus: suche gniazdo, cukier zawsze pod ręką i dużo białka. Królowe założycielki z czerwiem. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.

Kolonia

 

Poziom trudności: 3/5 – Zaawansowany

Duża Camponotus z grupy mrówek cukrowych ze wschodniej Australii: silnie polimorficzna, latem nocna i bardzo rzadko spotykana w hobby. Naszym zdaniem to jedna z najłatwiejszych w hodowli olbrzymich Camponotus z Australii. Królowe z czerwiem, zakładanie klaustralne. Gniazdo Qbik Alpha z dużymi korytarzami, raczej suche (wilgoć tylko w probówkach na początku), 21-26 °C, cukier zawsze dostępny i dużo białka. Bez zimowania w pierwszym roku, żeby przystosowała się do naszego kalendarza; od drugiego roku zimowanie przez 4-5 miesięcy w 15-18 °C podczas naszej zimy. Wspinają się po akrylu: bariera z oleju mineralnego.

Camponotus eastwoodi McArthur, 1996 to jedna z dużych australijskich mrówek cukrowych: krępa i silnie polimorficzna Camponotus, endemiczna dla wschodniej Australii, która żyje w otwartych lasach eukaliptusowych południowo-wschodniego Queenslandu i północno-wschodniej Nowej Południowej Walii. Należy do grupy gatunków C. nigriceps, czyli australijskich sugar ants, i jest spokrewniona z dwiema najbardziej znanymi Camponotus tego kontynentu: C. nigriceps i C. consobrinus.

To gatunek bardzo rzadko spotykany w hobby. Nie ma nazwy zwyczajowej, poza kolekcjami muzealnymi prawie go nie badano i, z tego co wiemy, nie istnieje żaden inny poradnik hodowli poświęcony właśnie jemu: ten jest jednym z pierwszych. Dlatego w tym poradniku zawsze rozdzielamy trzy rzeczy: to, co udokumentowano o C. eastwoodi, to, co wiadomo o jej krewnych z grupy nigriceps, i to, czego nauczyliśmy się, hodując ją w Antomas. A to, czego się nauczyliśmy, sprowadza się do jednej myśli: to jedna z najłatwiejszych w hodowli olbrzymich Camponotus z Australii, pod warunkiem że uszanujesz jej tempo, jej suche gniazdo i jej zegar z półkuli południowej.

Biologia

Mrówka cukrowa opisana w 1996 roku

Opisał ją australijski myrmekolog A. J. McArthur w 1996 roku, w rewizji grupy C. nigriceps, którą podpisał razem z M. Adamsem w czasopiśmie Invertebrate Taxonomy, noszącym dziś nazwę Invertebrate Systematics. Jak na swoje czasy była to nowoczesna praca: łączyła klasyczną morfologię z allozymami, markerami molekularnymi opartymi na wariantach białek, aby rozdzielić gatunki, które na pierwszy rzut oka są do siebie ogromnie podobne. Autorzy uznali w grupie dziewięć gatunków i opisali cztery nowe: C. dryandrae, C. loweryi, C. longideclivis i C. eastwoodi.

Okaz odniesienia dla nazwy, czyli holotyp, to robotnica major zebrana w listopadzie 1993 roku w północno-wschodniej Nowej Południowej Walii przez R. Eastwooda, przechowywana w South Australian Museum; są też paratypy, robotnice major i minor, w tym muzeum oraz w Australijskiej Narodowej Kolekcji Owadów (ANIC). Nazwa niemal na pewno upamiętnia właśnie tego zbieracza, Roda Eastwooda, entomologa specjalizującego się w relacjach między motylami a mrówkami w Australii. Nie udało nam się przeczytać oryginalnej etymologii, dlatego mówimy to z taką ostrożnością. W 2007 roku McArthur ponownie opisał ją w swoim kluczu do australijskich Camponotus, który jest dziś podstawą do jej oznaczania.

Nazwy zwyczajowej nie ma i nie zamierzamy jej wymyślać. Czasem umieszcza się ją w podrodzaju Tanaemyrmex, ale podrodzaje Camponotus czekają na gruntowną rewizję, co przyznano w nowej klasyfikacji mrówek z podrodziny Formicinae z 2016 roku, więc najbardziej przydatne jest trzymanie się jej grupy gatunków, czyli nigriceps. I jeszcze uwaga dla kontekstu: Australia jest jedną z wielkich kolebek tego rodzaju. Badanie filogenetyczne Camponotus z regionu indopacyficznego wskazało kontynent australijski jako jedno ze źródeł, z których rodzaj falami kolonizował wyspy Pacyfiku.

Włoski pod głową: tak ją rozpoznasz

Oznaczenie Camponotus z grupy nigriceps nie jest łatwe i C. eastwoodi nie stanowi wyjątku. Najbardziej przypomina C. nigriceps i C. loweryi, z którymi łączy ją wielkość, ubarwienie i owłosienie, a żeby pewnie je rozróżnić, klucz wymaga jednocześnie robotnic major i minor. Decydująca cecha jest tam, gdzie prawie nikt nie patrzy: na guli, czyli dolnej stronie głowy, „podbródku” mrówki.

  • C. eastwoodi: minory mają na guli kilka sterczących, długich i cienkich włosków, które pokrywają mniej niż połowę jej powierzchni; u majorów jest ich jeszcze mniej.
  • C. nigriceps: u minorów te włoski pokrywają więcej niż połowę guli.
  • C. consobrinus, C. loweryi i C. longideclivis: gula nie ma sterczących włosków.

Jest też drugi szczegół, również u minorów: u najmniejszych z nich głowa C. eastwoodi oglądana z góry zwęża się ku tyłowi, podczas gdy u C. loweryi i C. nigriceps ma równoległe boki. Przyrodnicy, którzy oznaczają ją na platformach nauki obywatelskiej, robią to właśnie w ten sposób: na zdjęciach głowy z profilu lub od spodu szukają tych „kilku prawie niewidocznych włosków” pod głową. Z lupą i spokojną robotnicą po drugiej stronie szyby Ty też możesz spróbować.

C. eastwoodi czy C. terebrans? Zamieszanie na forach

Na forach hodowców, gdy pojawia się duża królowa Camponotus ze wschodniej Australii, zdarza się, że padają naraz dwie nazwy: C. eastwoodi albo C. terebrans. Tak było w jedynym wątku, jaki znaleźliśmy na temat możliwej królowej C. eastwoodi: miłośnicy mrówek wahali się między obiema, a sam autor tej propozycji prosił, żeby nie traktować jej zbyt poważnie. Zamieszanie jest zrozumiałe: obie to duże Camponotus, umieszczano je w tym samym podrodzaju, Tanaemyrmex, gniazdują w ziemi i należą do świata „mrówek cukrowych”.

Nie są jednak blisko spokrewnione. C. eastwoodi należy do grupy nigriceps; C. terebrans do grupy wiederkehri, w obrębie własnego kompleksu, terebrans, a najbardziej podobnym do niej gatunkiem jest C. gouldianus. Poza tym ich zasięgi prawie się nie pokrywają: C. terebrans to mrówka z południa Australii, bardzo pospolita na glebach piaszczystych, i z C. eastwoodi mogłaby się spotykać tylko w Nowej Południowej Walii.

Jak je odróżnić? Na pewno nie po kolorze. Rewizja C. terebrans autorstwa McArthura, Adamsa i Shattucka wykazała, że to gatunek niezwykle zmienny, ze stopniową zmiennością wielkości, ubarwienia i owłosienia między regionami. C. terebrans może mieć niemal dowolny odcień, a jasna kolonia C. eastwoodi wciąż jest C. eastwoodi. Rozdzielają je włoski i petiolus:

  • Włoski. U C. eastwoodi klucz zwraca uwagę na sterczące włoski na guli minorów (zob. „Włoski pod głową: tak ją rozpoznasz”). U C. terebrans na sterczące włoski na trzonkach czułków i na goleniach oraz na sterczące włoski na propodeum, tylnej części tułowia, których jest zwykle od 10 do 25.
  • Petiolus. To węzeł łączący tułów z gastrem, „talia” mrówki, a kształt jego profilu to kolejna z cech, których klucz używa do rozdzielania gatunków. U C. eastwoodi węzeł petiolusa kończy się ostrym wierzchołkiem; u C. terebrans opisuje się go jako kanciasty w profilu, zarówno u minorów, jak i u majorów.

Żadna praca nie porównuje bezpośrednio tych dwóch gatunków, a dokładne oznaczenie wymaga pełnego klucza McArthura (2007) i, jeśli to możliwe, majorów i minorów z tej samej kolonii. Możemy Ci za to powiedzieć jedno: jeśli ktoś zapewnia Cię, że Twoja jest „za jasna, żeby być eastwoodi”, to niczego nie dowodzi. Spójrz na włoski.

Z subtropikalnego lasu eukaliptusowego

C. eastwoodi jest endemitem wschodniej Australii. Ze 136 rekordów w Atlas of Living Australia 94 pochodzą z Queenslandu, 32 z Nowej Południowej Walii, a reszta nie podaje stanu; prawie osiem na dziesięć skupia się w jednym bioregionie, w południowo-wschodnim Queenslandzie. Są pojedyncze rekordy dalej na północ i na południe, od tropikalnej północy Queenslandu po środkowe wybrzeże Nowej Południowej Walii, choć krańce zasięgu mają ich bardzo mało, oraz kilka z półsuchego interioru, które nie są potwierdzone i mogą być błędnymi oznaczeniami.

Jej domem jest otwarty las eukaliptusowy, średni lub wysoki las twardolistny, z nasłonecznioną ziemią między pniami: to roślinność ponad połowy jej rekordów; dalej są tereny bezleśne, w dużej części środowiska miejskie i podmiejskie, a znacznie dalej inne lasy. To nie jest mrówka pustynna ani z lasu deszczowego, lecz mrówka wilgotnego klimatu subtropikalnego.

Gdzie gniazduje? Żadna publikacja naukowa tego nie opisuje, ale obserwacje przyrodników układają się w wyraźny wzór: gniazda w ziemi pod kamieniami i w martwym drewnie, takim jak spróchniałe pniaki i powalone pnie. To samo wiadomo o jej grupie: C. nigriceps gniazduje w ziemi, często pod kamieniami, w suchym lesie eukaliptusowym, a królowa, którą badali Haskinsowie, została znaleziona pod dużym kamieniem (zob. „23-letnia królowa w suchym gnieździe”). Dla hodowli to dobra wiadomość: gniazdo z obszernymi komorami, suche i z wodą osobno, bardzo przypomina to, co wybiera w naturze.

Burzowe lata, łagodne zimy… i na odwrót niż u nas

Klimat jej obszaru jest wilgotny subtropikalny, z gorącymi i deszczowymi latami oraz łagodnymi i suchymi zimami. Oto jej cztery pory roku:

  • Lato (grudzień-luty). Średnie maksima 28-30 °C i minima 17-22 °C, z częstymi burzami i większością rocznych opadów. Wilgotność względna po południu wynosi około 55-60%.
  • Jesień (marzec-maj). Robi się łagodniej i coraz suszej, choć marzec jest jeszcze deszczowy.
  • Zima (czerwiec-sierpień). Łagodna i sucha: maksima 17-22 °C i minima 5-12 °C zależnie od miejsca, z lekkimi przymrozkami tylko w głębi lądu i na terenach wyżej położonych. To najsuchsza pora roku, z wilgotnością względną po południu 43-50%.
  • Wiosna (wrzesień-listopad). Szybko się ociepla. Wrzesień jest suchy i to miesiąc z największą liczbą rekordów gatunku.

Długość dnia wynosi od około 10,4 godziny w czerwcowym przesileniu do około 13,9 w grudniowym; w środkowej Hiszpanii natomiast od około 9,3 do około 15,1 godziny. Aktywność notowano we wszystkich miesiącach roku, także w australijskiej zimie: w środku lipca pewien przyrodnik znalazł pod kamieniem gniazdo z jajami. To pojedyncza obserwacja i nie wystarcza, by stwierdzić, że królowa składa jaja przez cały rok, ale wystarcza, by zrozumieć, że jej zima jest miękka i nie ma nic wspólnego z zimą w dużej części Europy.

To, co ważne dla hodowli, jest w tytule: jej pory roku są odwrócone względem naszych. Jej zima to nasze lato. Królowa C. eastwoodi przyjeżdża do Europy z zegarem półkuli południowej, a w pierwszym roku, bez zimowania, stopniowo przystosowuje się do naszego kalendarza (zob. „Zimowanie i odwrócone pory roku”).

Nocna latem, dzienna zimą

Kiedy wychodzi żerować? O C. eastwoodi nie ma żadnego badania, ale zdjęcia przyrodników opowiadają ciekawą historię. Przejrzeliśmy 60 weryfikowalnych obserwacji gatunku w iNaturalist: między listopadem a lutym, w australijskim lecie, 9 z 14 obserwacji to obserwacje nocne, z mrówkami fotografowanymi po północy; między czerwcem a sierpniem, w australijskiej zimie, 12 z 14 to obserwacje dzienne, prawie zawsze w południe lub wczesnym popołudniem. Wszystko wskazuje na to, że latem jest nocna i zmierzchowa, a zimą, przy chłodnych nocach, wykorzystuje ciepłe godziny dnia.

Trzeba to traktować ostrożnie, bo te obserwacje są obciążone: latem wiele osób wychodzi nocą z pułapkami świetlnymi, a zimą mrówek szuka się, podnosząc kamienie w południe. Pasuje to jednak do tego, co wiadomo o jej krewnych. C. nigriceps uważa się za gatunek żerujący nocą, a Haskinsowie opisali C. perthiana, formę zaliczaną dziś do C. nigriceps, jako żerującą „częściowo nocą”. U C. consobrinus zmierzono to dokładnie: w Canberze robotnice zaczynają wychodzić około 150 minut przed zachodem słońca, szczyt wyjść przypada na zachód, żerują nocą na drzewach i wracają do gniazda o świcie.

Do życia nocą potrzebne są nocne oczy. To samo badanie porównało oczy robotnic, uskrzydlonych królowych i samców C. consobrinus i wykazało, że robotnice mają szersze soczewki i rabdomery, a ich czułość optyczna jest około 26 razy większa niż u samców: to przystosowanie do poruszania się przy słabym świetle. W domu to zauważysz: gdy jest ciepło, kolonia ożywia się o zmierzchu i nocą, a w południe ruch jest zwykle niewielki.

Loty o zmierzchu, przed deszczem

Nikt jeszcze nie opublikował opisu lotu godowego C. eastwoodi. Lot jej krewnej, C. consobrinus, śledzono jednak w dwunastu gniazdach w Canberze w latach 2008-2015 i jest to prawdziwy pokaz precyzji:

  • Lata od grudnia do marca, w pełni australijskiego lata.
  • Zazwyczaj dzień przed deszczem.
  • I zawsze w godzinnym oknie wokół zachodu słońca, od około 45 minut przed do 15 minut po zachodzie słońca.

Samce są na to przygotowane: ich oczy poświęcają czułość na rzecz rozdzielczości, co pomaga im wypatrzyć samice na tle wieczornego nieba. Ze względu na klimat i pokrewieństwo rozsądnie jest przypuszczać, że C. eastwoodi również lata pod koniec wiosny lub w australijskim lecie, o zmierzchu, w ciepłe i wilgotne dni, ale to nasz wniosek, a nie dane.

Po locie zapłodniona królowa zrzuca skrzydła i zamyka się, by założyć kolonię. U C. nigriceps Haskinsowie znaleźli świeżo zakładającą kolonię królową 12 stycznia, w pełni australijskiego lata: była sama, jeszcze bez czerwiu, w czystej komorze początkowej pod dużym kamieniem, około sześciu metrów od licznego gniazda swojego gatunku, prawdopodobnie tego, z którego pochodziła. To model zakładania klaustralnego: królowa nie wychodzi po pokarm i wychowuje pierwsze robotnice z własnych zapasów. To właśnie zobaczysz w probówce swojej królowej (zob. „Zakładanie kolonii: królowa z czerwiem krok po kroku”).

Spadź, własne drzewa i biegi w tandemie

Miano „mrówki cukrowej” pasuje do niej idealnie. Camponotus z jej grupy żyją w dużej mierze ze spadzi, słodkiej cieczy wydzielanej przez mszyce, czerwce i inne pluskwiaki, oraz z nektaru. C. consobrinus opiekuje się mszycami i zbiera ich spadź, a według opisów nocą korzysta z tych samych drzew, których pluskwiaki za dnia eksploatuje australijski Iridomyrmex purpureus: prawdziwa „nocna zmiana” przy tym samym „stadzie”. O diecie C. eastwoodi w naturze nie ma danych, choć przyrodnicy fotografowali ją na pniach eukaliptusów.

Jej krewni mają ponadto własne drzewa. U C. consobrinus każde gniazdo żeruje na konkretnych rodzimych drzewach, a robotnice docierają do nich na dwa sposoby: same albo w biegu w tandemie, w którym jedna robotnica prowadzi towarzyszkę, która podąża tuż za nią. Badanie z 2015 roku usuwało przewodniczki w połowie drogi i przyniosło niespodziankę: wiele z prowadzonych robotnic umiało samodzielnie dotrzeć do drzewa. Nie były nowicjuszkami, lecz doświadczonymi zbieraczkami.

I jedno wyjaśnienie, bo często się to myli: mrówka cukrowa to nie to samo co miodziarka. Australia ma też miodziarki z rodzaju Camponotus, takie jak C. inflatus z terenów suchych, z robotnicami-repletami, które magazynują nektar w nabrzmiałym gastrze, a ich miód ma własną aktywność przeciwdrobnoustrojową, inną niż miód pszczeli. C. eastwoodi gra w drugiej drużynie: nie są u niej znane replety, więc nie spodziewaj się ich w swoim formikarium.

Kwas mrówkowy: broń i środek dezynfekujący

Jak wszystkie mrówki z podrodziny Formicinae, C. eastwoodi nie ma żądła. Jej bronią chemiczną jest kwas mrówkowy, który wytwarza w gruczole jadowym i wyrzuca przez acidoporus, mały otwór otoczony włoskami na końcu gastra, występujący tylko u mrówek z tej podrodziny. Jej krewni używają go do obrony oraz przeciw ofiarom i rywalom, a majory dodatkowo mocno gryzą: ugryzienie, a po nim strzał kwasu w ranę, to typowa obrona tej grupy.

Kwas mrówkowy to jednak nie tylko broń. W 2020 roku zespół niemieckich badaczy wykazał, że mrówki z podrodziny Formicinae połykają własny jad. Podczas czyszczenia acidoporusa mrówka zgina gaster, podnosi jego koniec do ust i pobiera kilka kropli kwasu, co utrzymuje bardzo kwaśne środowisko w wolu, „żołądku społecznym”, w którym przechowują pokarm przekazywany później innym z ust do ust. Ten kwas odsiewa drobnoustroje, które dostają się z pokarmem, i hamuje przenoszenie patogenów w kolonii. Badano to u C. floridanus i siedmiu innych gatunków z podrodziny Formicinae, a nie u C. eastwoodi, ale to cecha całej podrodziny: jad, który przy okazji dezynfekuje spiżarnię.

W domu niewiele tego zauważysz: to spokojne mrówki, a kwas pojawia się tylko wtedy, gdy czują się zaatakowane (zob. „Obsługa i bezpieczeństwo”).

Blochmannia, fabryka aminokwasów w jej wnętrzu

Wszystkie Camponotus noszą w sobie mikroskopijnego wspólnika: bakterię Blochmannia, która żyje w wyspecjalizowanych komórkach jelita środkowego i w jajnikach królowej i przechodzi z matki na córki przez jaja. Ten związek jest tak stary i tak ścisły, że badanie opublikowane w Nature w 2020 roku przedstawiło go jako wielkie przejście ewolucyjne ku nowemu poziomowi indywidualności: zarodek mrówki włącza bakterię we własny rozwój, jak kolejną część swojego ciała.

Do czego jest im potrzebna? Jej genom zachował szlaki wytwarzania prawie wszystkich aminokwasów egzogennych, których mrówka nie potrafi wyprodukować sama, oraz enzym, ureazę, który pozwala odzyskiwać azot. W doświadczeniu z C. floridanus robotnice, którym usunięto bakterie antybiotykami i które karmiono dietą bez aminokwasów egzogennych, wychowały znacznie mniej czerwiu. To jeden z powodów, dla których Camponotus dobrze prosperują na dietach tak słodkich jak spadź.

Ale uwaga: to nie jest wymówka, żeby skąpić białka. Larwy potrzebują owadów, żeby rosnąć, a kolonia rośnie tym lepiej i szybciej, im więcej białka dostaje (zob. „Żywienie”).

23-letnia królowa w suchym gnieździe

Jedną z najbardziej zdumiewających historii w hodowli mrówek ma w roli głównej bliska krewna C. eastwoodi. Entomolodzy Caryl i Edna Haskinsowie trzymali w swoim laboratorium królową C. perthiana, formy z grupy nigriceps, którą dziś uważa się za ten sam gatunek co C. nigriceps. To ta królowa założycielka, którą znaleźli pod kamieniem (zob. „Loty o zmierzchu, przed deszczem”), i żyła 23,2 roku, licząc od czasu sprzed pierwszego złożenia jaj. W ciągu swojego życia wychowała od 5000 do 7000 robotnic. Gdy wyniki opublikowano w 1992 roku, była to jedna z najdłuższych udokumentowanych długowieczności u mrówki, ustępująca tylko królowej Lasius niger.

Dla hodowcy najciekawsze są warunki, w jakich żyła:

  • Wilgotność względna 35-50%, bo autorzy uważali ten gatunek za „półkserofilny”, przystosowany do raczej suchych środowisk.
  • Woda z cukrem i pocięte owady średnio co 4-5 dni.
  • Szklane gniazda z ziemią, powiększane w miarę potrzeby, i duża arena z pokrywą z siatki.

Innymi słowy: raczej suche gniazdo i prosta dieta z cukru i owadów, czyli to samo, co w Antomas polecamy dla C. eastwoodi (zob. „Wilgoć w probówkach na początku, potem sucho”).

Obserwacje tamtej kolonii przyniosły też inne ciekawe dane. Majory pojawiały się głównie na początku życia kolonii i mniej więcej w jego połowie, a ostatnie potomstwo stanowiły wyłącznie minory; w ciągu 23 lat urodził się tylko jeden samiec i ani jedna nowa królowa. Nie wiemy, jak długo żyje królowa C. eastwoodi, bo nikt tego nie zmierzył. Ale jeśli przypomina swoją krewną, królowa tego gatunku będzie Ci towarzyszyć przez wiele lat.

Jedna królowa i robotnice wszystkich rozmiarów

Kolonie C. eastwoodi mają jedną królową. Takie są nasze kolonie i tak jest u jej krewnych, u których normą jest jedna królowa w kolonii, choć u C. consobrinus znaleziono kilka kolonii z wieloma królowymi. W Antomas nie łączymy królowych.

Uwagę zwraca polimorfizm, który jest bardzo wyraźny. Klucz McArthura opisuje ją jako gatunek polimorficzny, z robotnicami minor i major, które różnią się nie tylko wielkością, ale też kształtem:

  • Majory mają dużą głowę o wypukłych bokach, zwężoną ku przodowi, płaskie oczy i metanotum, mały segment tułowia, oznaczone cienkimi liniami.
  • Minory mają głowę o prostych i równoległych bokach, z wypukłą tylną częścią, wyłupiaste oczy i brak metanotum.
  • Szerokość głowy wynosi od 1,60 mm u najmniejszych minorów do 4,10 mm u największych majorów: ponad dwa razy więcej.

Żeby uzmysłowić sobie, co oznacza głowa o szerokości 4,1 mm: u jej krewnej C. consobrinus średnia szerokość głowy wynosiła 3,13 mm u zmierzonych robotnic i 3,25 mm u uskrzydlonych królowych. Na papierze majory C. eastwoodi mają szerszą głowę niż królowa ich krewnej.

Co decyduje o tym, czy larwa będzie minorem, czy majorem? U większości mrówek przede wszystkim pokarm, który otrzymuje, ale nie tylko. U C. consobrinus badanie genetyczne wykazało, że na kastę robotnic wpływa też dziedziczność.

Z naszego doświadczenia trzeba uzbroić się w cierpliwość: pierwsze robotnice są małe, a majory pojawiają się zwykle w drugim lub trzecim roku. Kiedy się pojawią, kolonia zmienia wygląd: z naszego doświadczenia mogą być większe od samej królowej. Widok majora z ogromną głową obok minorów to jeden z najpiękniejszych momentów w hodowli tego gatunku.

Akrobatyczne pająki i ślepe węże: jej wyspecjalizowani wrogowie

Duża mrówka, która gryzie i pryska kwasem, nie wygląda na łatwą zdobycz. A jednak australijskie Camponotus mają wrogów wyspecjalizowanych właśnie w nich. Na pniach australijskich drzew żyje Euryopis umbilicata, mały pająk z rodziny Theridiidae, który poluje na Camponotus znacznie większe i lepiej bronione od siebie. Badanie z 2022 roku przeanalizowało jego ataki: rytualną sekwencję kroków wykonywaną w ułamkach sekundy, pionowo na korze, z wyjątkowo wysoką skutecznością łowów. Według źródeł popularnonaukowych jego ulubioną ofiarą jest C. consobrinus.

Drugi wróg nadchodzi od dołu. Australijskie ślepe węże (rodzina Typhlopidae), małe i prawie bez oczu, żywią się czerwiem mrówek i odnajdują gniazda, podążając za śladami chemicznymi robotnic, co wykazało badanie z 1992 roku. Wśród tych śladów są też ślady mrówek cukrowych. W Twoim formikarium nie ma oczywiście ani pająków, ani węży, ale te historie wyjaśniają, dlaczego kolonia tak zdecydowanie broni gniazda.

Wielkość i morfologia

Duża i krępa Camponotus, silnie polimorficzna, z robotnicami minor i major różniącymi się wielkością i kształtem, bez żądła.

  • Ubarwienie według klucza. Głowa i mezosoma (tułów) czarne lub ciemnobrązowe. Kolor gastra nie pojawia się w tej części opisu, do której mieliśmy dostęp.
  • Ubarwienie naszych kolonii. Są dość jasne. Królowa ma czarną głowę, a tułów i gaster w kolorze bursztynu lub jasnego miodu, z ciemnymi pasami na gastrze. Robotnice mają ciemną głowę, tułów i nogi jasnobursztynowe, a gaster ciemnobrązowy.
  • Owłosienie. Na guli kilka sterczących, długich i cienkich włosków, nieco liczniejszych u minorów; na tułowiu rozproszone złociste sterczące włoski na obfitej warstwie krótkich włosków przylegających do ciała; na goleniach i trzonkach czułków krótkie włoski uniesione pod kątem około 30°.
  • Głowa. U majorów duża, o wypukłych bokach i z płaskimi oczami; u minorów o prostych i równoległych bokach, z wyłupiastymi oczami, a u najmniejszych minorów zwężona ku tyłowi.
  • Tułów. Grzbiet równomiernie wypukły; metanotum wyraźne u majorów, nieobecne u minorów.
  • Petiolus. Węzeł z ostrym wierzchołkiem.
  • Powierzchnia. Delikatnie siateczkowata.
  • Gaster. Kończy się acidoporusem, przez który wyrzuca kwas mrówkowy; nie ma żądła.
  • Królowa. Nie ma żadnego opublikowanego opisu. Królowe z Antomas mierzą 17-19 mm.
  • Samiec. Nie ma żadnego opublikowanego opisu.

Dlaczego nasze kolonie są jaśniejsze? Klucz opisuje głowę i tułów robotnic jako czarne lub ciemnobrązowe, a nasze królowe i robotnice mają bursztynowy tułów. I nie jest to kwestia wieku: w naszych koloniach robotnice nie ciemnieją z wiekiem. Nie potrafimy tego wyjaśnić z pewnością. Ubarwienie często się różni w obrębie jednego gatunku Camponotus (jej „sobowtór” z forów, C. terebrans, to przypadek skrajny), a opisy opierają się na kilku okazach muzealnych, więc traktujemy to jako zmienność gatunku. Wolimy jednak powiedzieć to jasno: kolor nie służy do oznaczania C. eastwoodi, a włoski na guli tak (zob. „Włoski pod głową: tak ją rozpoznasz”).

Przybliżone wymiary

  • Królowa: 17-19 mm (królowe z Antomas; brak opublikowanych pomiarów)
  • Robotnice: szerokość głowy 1,60-4,10 mm; długość głowy 2,20-4,10 mm; szerokość pronotum 1,4-2,6 mm
  • Majory: z doświadczenia Antomas mogą przewyższać wielkością królową; głowa do 4,10 mm szerokości
  • Całkowita długość robotnic: nieopublikowana
  • Samiec: brak opublikowanych pomiarów

Wymiary robotnic pochodzą z klucza McArthura (2007) i obejmują zakres od najmniejszego minora do największego majora. Nie ma żadnego opublikowanego pomiaru całkowitej długości robotnic ani królowej czy samca; wymiar królowej jest nasz. Dokładnego pomiaru majorów jeszcze nie mamy, ale z naszego doświadczenia mogą być większe od samej królowej: z głową szeroką do 4,1 mm to prawdziwe olbrzymki kolonii.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 3/5 – Zaawansowany

W Antomas uważamy ją za jedną z najłatwiejszych w hodowli olbrzymich Camponotus z Australii. I nie jest to odosobniona opinia: w hobby jej najbliżsi krewni uchodzą za gatunki odpowiednie dla początkujących lub średnio zaawansowanych, a C. consobrinus, najczęściej hodowana w grupie, jest często polecana jako pierwsza australijska Camponotus. C. eastwoodi je wszystko, nie potrzebuje przesadnego ciepła, zadowala się suchym gniazdem, jej zimowanie jest umiarkowane, a charakter spokojny.

Dlaczego więc nie 1/5? Z trzech powodów:

  • Powolny start. Jak u wielu dużych Camponotus, zakładanie kolonii i pierwszy rok idą powoli: niewiele robotnic, i to małych, oraz wzrost, który przyspiesza dopiero wtedy, gdy kolonia nabierze rozmiarów. Pewien poradnik hodowli jej krewnej C. consobrinus ujmuje to tak: trzeba myśleć „tygodniami i miesiącami, a nie dniami”. Trzeba być cierpliwym i nie ruszać tego, co działa.
  • Odwrócone pory roku. Przyjeżdża z zegarem półkuli południowej: w pierwszym roku trzyma się ją bez zimowania, żeby się przystosowała, a od drugiego roku przechodzi długie zimowanie podczas naszej zimy (zob. „Zimowanie i odwrócone pory roku”). To nie jest trudne, ale trzeba to rozumieć, żeby nie wpaść w panikę, jeśli królowa w środku lata ograniczy składanie jaj.
  • Majory. Pojawiają się w drugim lub trzecim roku i zmieniają kolonię: potrzebują dużych korytarzy, jedzą więcej i mocno gryzą. Dojrzała kolonia C. eastwoodi to już nie jest kolonia dla początkujących.

Poza tym wspinają się po akrylu, więc od pierwszego dnia trzeba założyć barierę przeciw ucieczkom, choć przy tym gatunku olej mineralny wystarcza (zob. „Ucieczki i bariery”).

I naprawdę warto. To australijska olbrzymka bardzo rzadko spotykana w hobby, ze spektakularnym polimorfizmem, królowymi w jasnych i ciepłych odcieniach, nocnym rytmem, który z przyjemnością obserwuje się o zmierzchu, oraz obietnicą, jeśli przypomina swoją krewną, królowej na wiele lat. A to jeden z pierwszych istniejących poradników hodowli tego gatunku: jeśli się zdecydujesz, będziesz wśród pierwszych, którzy ją hodują i widzą, jak rosną jej majory.

Zalecane parametry

  • Temperatura gniazda: 21-26 °C w sezonie aktywnym. To zakres, w którym zgadzają się hodowcy jej krewnych z grupy, i pasuje do średnich letnich temperatur na jej obszarze, około 23-26 °C. Nie potrzebuje przesadnego ciepła.
  • Arena: może być nieco cieplejsza, do około 30 °C po jednej stronie, żeby kolonia mogła wybierać. Nigdy silnego ciepła wewnątrz gniazda.
  • Wilgotność: wilgoć w probówkach na początku; potem raczej suche gniazdo (zob. „Wilgoć w probówkach na początku, potem sucho”). Arena sucha.
  • Woda: zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą na arenie.
  • Światło: wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę, przy normalnym cyklu dnia i nocy.
  • Zimowanie: w pierwszym roku żadne; od drugiego roku 4-5 miesięcy w 15-18 °C podczas naszej zimy (zob. „Zimowanie i odwrócone pory roku”).

Unikaj bezpośredniego słońca, kaloryferów i zimnych przeciągów: bardziej niż dokładnej liczby szukają ciepłego i stabilnego gniazda.

Wilgoć w probówkach na początku, potem sucho

To klucz do całego zestawu. C. eastwoodi potrzebuje raczej suchego środowiska, dlatego polecamy formikaria z serii Qbik Alpha. Ale jak wszystkie Camponotus, na początku potrzebują wilgoci w probówkach: królowa i jej pierwszy czerw żyją w probówce, ze zbiornikiem wody za watą, a po przeprowadzce do gniazda warto zostawić podłączoną probówkę z wodą, żeby miały wilgotną strefę, dopóki kolonia jest mała. Później można stopniowo zostawiać gniazdo bardziej suche: same regulują potrzebną im wilgotność, korzystając z wody z areny i ze słodkich płynów, które w większości są wodą.

Wszystko to zgadza się z tym, co o niej wiadomo: żyje w otwartym lesie eukaliptusowym, gniazduje pod kamieniami i w martwym drewnie, a na jej obszarze pora sucha przypada na zimę. A krewna, która żyła 23 lata, żyła przy wilgotności względnej 35-50%. Opisy sklepów dla jej krewnych podają wilgotność gniazda od 30 do 80%, bez żadnej zgody. W Antomas wolimy prostą zasadę: wilgoć w probówkach na początku, a potem sucho.

Sucho nie znaczy bez wody: probówki z wodą na arenie nie może nigdy zabraknąć. Unikać trzeba moczenia całego gniazda, bo nadmiar wilgoci przynosi skraplanie, pleśń i roztocza.

Zalecane formikaria

W Antomas polecamy serię Qbik Alpha od Anthouse: modułowe formikaria, przeznaczone dla gatunków lubiących suche gniazdo, które rosną razem z kolonią. Przy tym gatunku zawsze z dużymi korytarzami: majory potrzebują miejsca, żeby się poruszać i przenosić czerw. Na początek QBIK ONE z dużymi korytarzami:

Do rozbudowy QBIK DUO, również z dużymi korytarzami, a potem większe formaty z tej samej serii:

Powiększaj formikarium, kiedy gniazdo zrobi się dla nich za małe: wyraźnym sygnałem jest widok wielu robotnic stojących bez ruchu w rogach areny, bo w środku brakuje miejsca. Ale nie wyprzedzaj faktów: w ogromnym gnieździe dla małej kolonii zbędne komory zamieniają się w śmietniki. Uzupełnij całość tymi elementami:

  • Bariera przeciw ucieczkom: pasek oleju mineralnego w górnej części ścianek areny i dobrze dopasowana pokrywa (zob. „Ucieczki i bariery”).
  • Sucha arena, z odrobiną piasku, płaskimi kamieniami i gałązką lub korą do wspinania, bez niczego, co mogłoby posłużyć za most do bariery.
  • Woda zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą.
  • Poidełko na słodkie płyny, nigdy wata (zob. „Żywienie”).
  • Łagodne ciepło, tylko jeśli jest potrzebne, z boku gniazda i z dala od poidełka, z termostatem.

Zakładanie kolonii: królowa z czerwiem krok po kroku

W Antomas sprzedajemy królowe założycielki z czerwiem w dwóch wersjach: „Królowa z czerwiem” oraz „Królowa i 1 robotnica z czerwiem”. Są to królowe, które już zaczęły zakładać kolonię w probówce, z jajami, larwami lub poczwarkami, a w drugiej wersji także z pierwszą robotnicą. Zakładanie kolonii u C. eastwoodi jest klaustralne, jak u reszty jej grupy: królowa wychowuje pierwsze robotnice bez wychodzenia po pokarm, korzystając z zapasów własnego ciała.

  • Probówka i ciemność. Trzymaj probówkę w takim stanie, w jakim przyszła, z jej zbiornikiem wody za watą, w ciemnym i spokojnym miejscu bez drgań, w 24-26 °C, czyli w górnej części zakresu dla gniazda. Możesz ją przykryć ściereczką lub kartonikiem.
  • Wilgoć w probówce. To etap, na którym ma ona największe znaczenie: co jakiś czas sprawdzaj, czy wata jest nadal wilgotna i czy w zbiorniku zostało jeszcze wody. Jeśli woda się skończy albo probówka mocno się zabrudzi, ostrożnie przenieś królową do nowej probówki przez wysypanie.
  • Nie przeszkadzaj. Zaglądaj krótko raz w tygodniu, nie codziennie, i nie zmieniaj probówki bez potrzeby. Ciągłe niepokojenie stresuje królową, a zestresowana królowa może nawet zjeść jaja.
  • Jedzenie. Choć zakładanie kolonii jest klaustralne, w Antomas polecamy od czasu do czasu podać królowej kropelkę słodkiego płynu na czymś, co nie nasiąknie watą, np. na kawałku folii aluminiowej. Nigdy na watę w probówce: pleśnieje i niszczy zbiornik wody. Jeśli zostanie, usuń ją następnego dnia. Gdy pojawią się robotnice (albo od początku, jeśli Twoja królowa przyjechała z jedną), dodawaj kawałek owada raz lub dwa razy w tygodniu i również usuwaj resztki następnego dnia.
  • Cierpliwość. U jej krewnych pierwsze robotnice, tak zwane nanitki, potrzebują od jaja około 6-10 tygodni, zależnie od temperatury. Są małe: wielkość robotnic rośnie z każdym pokoleniem.

Kiedy przenieść ją do gniazda? Nie trzeba długo czekać: w Antomas przenosimy ją już przy 3-6 robotnicach, zawsze do gniazda dopasowanego do jej wielkości, a wcześniej, jeśli probówka zrobi się za mała, zabrudzi się lub skończy się w niej woda. Ważne, żeby gniazdo nie było za duże dla kolonii: przewymiarowane gniazda utrudniają utrzymanie wilgotności i obronę młodych kolonii. Przenosimy ją przez wysypanie (zob. „Przyjazd i przeprowadzka”) do QBIK ONE z dużymi korytarzami, zostawiając na początku podłączoną probówkę z wodą, żeby miały swoją wilgotną strefę.

Przyjazd i przeprowadzka

Po otrzymaniu królowej daj jej odpocząć w spokojnym i ciemnym miejscu, w 24-26 °C, i sprawdź, czy w probówce jest woda. Nie zmieniaj probówki ani nie przenoś jej do gniazda zaraz po przyjeździe. Gdy przyjdzie czas przenieść ją do formikarium, w Antomas robimy to przez wysypanie: otwieramy probówkę na arenie, przy wejściu do gniazda, i delikatnie wysypujemy królową, robotnice i czerw, pomagając maruderkom miękkim pędzelkiem. Trzy rady:

  • Przygotuj wszystko wcześniej: złożone formikarium, z barierą z oleju i podłączoną probówką z wodą.
  • Pracuj nad tacą, na wypadek gdyby jakaś robotnica wspięła się po probówce lub po narzędziach.
  • Spokojnie: po wysypaniu robotnice zbierają czerw i zanoszą go do gniazda. Zostaw strefę gniazda w ciemności, żeby szybko ją zajęły.

Jeśli kiedyś będziesz musiał przenieść kolonię do innego formikarium, użyj tej samej metody.

Żywienie

Słodkie płyny, zawsze dostępne. To mrówki cukrowe, a w naturze ich grupa żyje w dużej mierze ze spadzi i nektaru. Urozmaicaj cukry: w Antomas polecamy nektar Blue Sugar od Anthouse 4-5 razy w tygodniu i inny słodki płyn lub nektar 1-2 razy w tygodniu. Do nektaru możesz też dodać trochę białka. Podawaj je zawsze w poidełku, nigdy na wacie, bo wata pleśnieje i szybko psuje płyn. Używaj tradycyjnego lub domowego poidełka, w którym kropla jest „rozłożona” i dostępna, i wymieniaj je, zanim płyn zacznie fermentować.

Białko: im więcej, tym lepiej. To motor ich wzrostu i filozofia Antomas: jeśli codziennie dbasz o formikarium i usuwasz resztki, lepiej przekarmiać, bo kolonia rozumie, że ma więcej zasobów, i rośnie szybciej i liczniej. Jeśli nie możesz często sprzątać, lepiej nie przekarmiać: resztki jedzenia gniją i przynoszą pleśń i roztocza. Zmieniaj rodzaj owada z tygodnia na tydzień, żeby nie jadły ciągle tego samego: muchy, świerszcze, małe karaczany, pocięte mączniki, a dla małych kolonii Drosophila. Młodym koloniom lepiej podawać owady pocięte lub świeżo uśmiercone; dużym także małe żywe ofiary. I kupuj owady u sprawdzonego dostawcy: owady potraktowane insektycydami mogą zabić kolonię.

Sposób na gatunek nocny: podawaj białko późnym popołudniem, kiedy zaczynają się ruszać, a resztki usuwaj następnego ranka.

To, że obfite karmienie działa, pokazuje doświadczenie pewnego hodowcy C. nigriceps: przy stałym dostępie do nektaru i dużej ilości owadów jego kolonia urosła z 3 robotnic do około 100 w mniej więcej dziesięć miesięcy, co u Camponotus jest rzadkie. To odosobniona opinia, ale dobrze ilustruje naszą filozofię: im więcej białka, tym lepiej.

Woda: zawsze, w probówce z watą na arenie. Nawet jeśli ich gniazdo jest suche, wody do picia nie może im zabraknąć.

Zimowanie i odwrócone pory roku

Na jej obszarze zima trwa od czerwca do sierpnia i królowa C. eastwoodi przyjeżdża do Europy z takim zegarem. W Antomas zasada jest prosta: w pierwszym roku bez zimowania, niezależnie od tego, kiedy przyjedzie. Przez ten pierwszy rok utrzymuje się ciepło i karmienie przez cały czas, również podczas naszej zimy, żeby kolonia przystosowała się do europejskiego klimatu. A przede wszystkim nie wolno jej schładzać naszym latem, kiedy w swoich stronach odpoczywałaby. Możliwe, że między czerwcem a wrześniem królowa ograniczy składanie jaj albo kolonia będzie mniej jeść: niektóre sklepy opisują u jej krewnych wewnętrzny rytm odpoczynku związany z australijską zimą. To normalne i wystarczy dalej podawać jedzenie i nie obniżać temperatury.

Od drugiego roku zimowanie podczas naszej zimy. W kolejnym roku schładza się je już podczas naszej zimy i przechodzą na cykl odwrócony względem Australii, czyli europejski. A ich zimowanie jest długie, praktycznie jak u naszych rodzimych gatunków: 4-5 miesięcy w 15-18 °C, na przykład od listopada do marca. Zgadza się to z tym, co niektóre europejskie sklepy zalecają dla jej krewnych: odpoczynek od końca października do końca marca w 15-18 °C.

  • Obniżaj temperaturę stopniowo, przez tydzień lub dwa, i tak samo podnoś ją na koniec.
  • Nie schodź poniżej 15 °C: to długie zimowanie, ale nie zimne. Jej zima jest łagodna, ze średnimi dobowymi około 12-17 °C w najchłodniejszych miesiącach, i żaden z hodowców jej krewnych nie schodzi poniżej tej wartości.
  • Podczas zimowania: woda zawsze dostępna, trochę słodkiego płynu i mało białka albo wcale. Niepokój kolonię jak najmniej.
  • Na koniec wróć do białka, gdy tylko zobaczysz aktywność i czerw.

Normalne sygnały w pierwszym roku: kolonia może się zatrzymać lub mało jeść między czerwcem a wrześniem, nawet jeśli jest ciepło, i wrócić do aktywności około września lub października. W drugim roku działa już w cyklu europejskim. Tak to wygląda w Antomas u Camponotus z półkuli południowej, które dobrze się przystosowują. O zimowaniu C. eastwoodi nie ma żadnego badania, więc w razie jakichkolwiek wątpliwości napisz do nas.

Zachowanie w niewoli

Nocne. Są najbardziej aktywne o zmierzchu i nocą, zwłaszcza gdy jest ciepło; w chłodzie mogą wychodzić za dnia, jak w swojej zimie. Jeśli chcesz zobaczyć je w pełnej aktywności, obserwuj je o zmroku. W południe ruch jest zwykle niewielki i to normalne.

Spokojne, ale bronią gniazda. Na co dzień to spokojne mrówki, które nie szukają zaczepki. Ale jeśli gniazdo zostanie otwarte lub uderzone, wychodzą go bronić: gryzą i mogą pryskać kwasem mrówkowym. Jej krewnych opisuje się tak samo: mało agresywne na zewnątrz i bardzo zdecydowane, gdy ktoś niepokoi gniazdo.

Widoczny podział pracy. Jak zwykle u polimorficznych Camponotus, to minory najczęściej wychodzą żerować, a majory, gdy się pojawią, spędzają więcej czasu w gnieździe i pokazują się głównie wtedy, gdy coś zakłóci spokój albo trzeba rozebrać dużą ofiarę.

Obserwuj bez obaw. W Antomas uważamy, że mrówki są po to, żeby się nimi cieszyć, obserwować je i uczyć się od nich, a nie po to, żeby je chować. Wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę i obserwować je delikatnie, ingerując i stresując je jak najmniej. Przyzwyczajają się do Twojej obecności.

Sygnały alarmowe:

  • Czerw, który przestaje rosnąć lub znika poza przerwą w pierwszym lecie: prawie zawsze brakuje białka.
  • Skroplona para na ściankach lub pleśń: za dużo wilgoci albo zapomniane resztki.
  • Królowa w fazie zakładania kolonii, która zjada jaja: za dużo niepokojenia.
  • Wiele robotnic stojących bez ruchu na arenie, bez miejsca w środku: czas powiększyć formikarium.

Ucieczki i bariery

C. eastwoodi wspina się po akrylu i dotyczy to także pierwszych robotnic. Australijskie Camponotus to dobre wspinaczki, zdolne wchodzić po szkle i plastiku. Z naszego doświadczenia olej mineralny wystarcza:

  • Pasek oleju mineralnego w górnej części ścianek areny, cienki i ciągły. Odnawiaj go, gdy zobaczysz, że zbiera kurz lub resztki.
  • Dobrze dopasowana pokrywa jako druga linia obrony.
  • Bez szczelin: sprawdzaj połączenia, zatyczki i rurki.
  • Nic, co mogłoby posłużyć za most: żadnych gałązek ani kamieni opartych w pobliżu bariery.
  • Ostrożnie przy otwieraniu: otwieraj tylko tyle, ile trzeba, pracuj spokojnie i zamykaj po skończeniu.

Z barierą z oleju i wszystkim dobrze dopasowanym nie sprawiają problemów.

Obsługa i bezpieczeństwo

Nie żądlą: nie mają żądła. Ale jeśli czują się zaatakowane, gryzą (majory mocno) i mogą pryskać kwasem mrówkowym, który piecze na wrażliwej skórze lub w małej rance. Nic, czym trzeba się martwić, jeśli pracujesz spokojnie. Jak przy każdym gatunku, przenoś je narzędziami entomologicznymi (miękkim pędzelkiem lub miękką pęsetą), a nie rękami, i pracuj powoli, żeby nie zgubić ani nie uszkodzić żadnej robotnicy, a tym bardziej królowej. Nie łącz królowych ani różnych kolonii i nie trzymaj ich z innymi gatunkami. To gatunek egzotyczny: w żadnym wypadku nie wolno go wypuszczać na wolność.

Czego nie robić

  • Moczyć całe gniazdo albo dalej je nawilżać, gdy kolonia już sama reguluje wilgotność: wilgoć tylko w probówkach na początku.
  • Zimować ją w pierwszym roku, a zwłaszcza schładzać naszym latem (czerwiec-sierpień), nawet jeśli królowa ograniczy składanie jaj.
  • Skracać zimowanie od drugiego roku: to 4-5 miesięcy, a nie kilka tygodni.
  • Robić jej zimne zimowanie, jak mrówkom europejskim: nigdy poniżej około 15 °C.
  • Zostawiać szczeliny, luźne połączenia lub źle dopasowane pokrywy albo nie odnawiać bariery: wspinają się po akrylu.
  • Często otwierać probówkę z zakładaną kolonią albo przenosić ją do gniazda za dużego na jej wielkość.
  • Używać małych korytarzy: zawsze duże.
  • Podawać słodkie płyny na wacie albo dopuszczać do tego, żeby się skończyły.
  • Dawać im zawsze tego samego owada albo zostawiać resztki bez sprzątania.
  • Łączyć królowe lub różne kolonie.
  • Brać je do rąk.

Źródła naukowe

Ten poradnik powstał na podstawie literatury naukowej o Camponotus eastwoodi, jej grupie gatunków i rodzaju, rekordów rozmieszczenia i danych klimatycznych z jej obszaru oraz doświadczeń Antomas i innych hodowców. Główne źródła:

  1. McArthur, A. J. & Adams, M. (1996). A morphological and molecular revision of the Camponotus nigriceps group (Hymenoptera: Formicidae) from Australia. Invertebrate Taxonomy 10: 1–46. doi:10.1071/IT9960001
  2. McArthur, A. J., Adams, M. & Shattuck, S. O. (1998). A morphological and molecular review of Camponotus terebrans (Lowne) (Hymenoptera: Formicidae). Australian Journal of Zoology 45: 579–598. doi:10.1071/ZO97055
  3. Ward, P. S., Blaimer, B. B. & Fisher, B. L. (2016). A revised phylogenetic classification of the ant subfamily Formicinae (Hymenoptera: Formicidae), with resurrection of the genera Colobopsis and Dinomyrmex. Zootaxa 4072: 343–357. doi:10.11646/zootaxa.4072.3.4
  4. Clouse, R. M. et al. (2015). Molecular phylogeny of Indo-Pacific carpenter ants (Hymenoptera: Formicidae, Camponotus) reveals waves of dispersal and colonization from diverse source areas. Cladistics 31: 424–437. doi:10.1111/cla.12099
  5. Narendra, A., Ramirez-Esquivel, F. & Ribi, W. A. (2016). Compound eye and ocellar structure for walking and flying modes of locomotion in the Australian ant, Camponotus consobrinus. Scientific Reports 6: 22331. doi:10.1038/srep22331
  6. Schultheiss, P., Raderschall, C. A. & Narendra, A. (2015). Follower ants in a tandem pair are not always naïve. Scientific Reports 5: 10747. doi:10.1038/srep10747
  7. Haskins, C. P. & Haskins, E. F. (1992). Note on extraordinary longevity in a queen of the formicine ant genus Camponotus. Psyche 99: 31–33. doi:10.1155/1992/53614
  8. Fraser, V. S., Kaufmann, B., Oldroyd, B. P. & Crozier, R. H. (2000). Genetic influence on caste in the ant Camponotus consobrinus. Behavioral Ecology and Sociobiology 47: 188–194. doi:10.1007/s002650050010
  9. Tragust, S. et al. (2020). Formicine ants swallow their highly acidic poison for gut microbial selection and control. eLife 9: e60287. doi:10.7554/eLife.60287
  10. Feldhaar, H. et al. (2007). Nutritional upgrading for omnivorous carpenter ants by the endosymbiont Blochmannia. BMC Biology 5: 48. doi:10.1186/1741-7007-5-48
  11. Rafiqi, A. M., Rajakumar, A. & Abouheif, E. (2020). Origin and elaboration of a major evolutionary transition in individuality. Nature 585: 239–244. doi:10.1038/s41586-020-2653-6
  12. Dong, A. Z., Cokcetin, N., Carter, D. A. & Fernandes, K. E. (2023). Unique antimicrobial activity in honey from the Australian honeypot ant (Camponotus inflatus). PeerJ 11: e15645. doi:10.7717/peerj.15645
  13. Aceves-Aparicio, A. et al. (2022). Fast acrobatic maneuvers enable arboreal spiders to hunt dangerous prey. Proceedings of the National Academy of Sciences 119: e2205942119. doi:10.1073/pnas.2205942119
  14. Webb, J. K. & Shine, R. (1992). To find an ant: trail-following in Australian blindsnakes (Typhlopidae). Animal Behaviour 43: 941–948. doi:10.1016/S0003-3472(06)80007-2
Poziom trudności
Średnio zaawansowany
2 Opinie

A beautiful species
I was able to see videos of the colony upon request and they arrived with no deaths and plenty of brood.
By Niels on 2026-11-18

INCREIBLEMENTE GRANDE
Colonia de 10. Tengo las US-CA02 y parecen pequeñas al lado de las eastwoode. Y los colores preciosos. Gracias Tomás, como siempre un 10
By Aitor on 2026-09-19
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również: