Tetramorium semilaeve: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Tetramorium semilaeve: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas

Tetramorium semilaeve

Obecnie brak na stanie
2,99 €
Brutto

Mała złocista wojowniczka śródziemnomorskiego wybrzeża. Tetramorium semilaeve, „w połowie gładka”, lśni pod lupą jasnym, wypolerowanym ciałem, gniazduje pod kamieniami na najgorętszych piaskach i choć mierzy zaledwie kilka milimetrów, to ona rządzi przy pokarmie: w badaniach terenowych wygrała prawie trzy na cztery starcia i sprowadzała do każdej ofiary średnio ponad sześćdziesiąt robotnic. Wyrusza na łowy o zmierzchu i rekrutuje falami, które w kilka minut otaczają każdego owada. Gatunek inny niż północna mrówka trawników, fascynujący w obserwacji. Kolonie z królową, gotowe do wzrostu. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.


 

Poziom trudności: 3/5 – Zaawansowany

Mała, złocista Tetramorium ze śródziemnomorskiego wybrzeża: jasna, w połowie gładka, ciepłolubna i najbardziej agresywna przy pokarmie w całej swojej społeczności. Królowa z 5-10 robotnicami i czerwiem, skromny start, który wymaga uwagi. Małe, raczej suche gniazdo z wilgocią tylko w jednym rogu (Qbik Wild One P 1C), 23-28 °C, płyny słodkie, dużo drobnego i urozmaiconego białka. Śródziemnomorskie zimowanie (diapauza) przez 3-4 miesiące w 8-12 °C. Maleńkie robotnice: bariera z oleju parafinowego i dobrze dopasowana pokrywa.

Tetramorium semilaeve André, 1883 to mała mrówka o jasnym ubarwieniu, między żółtym a złocistobrązowym, która żyje pod kamieniami na nadmorskich piaskach i kamienistych murawach zachodniej części basenu Morza Śródziemnego. Tam, gdzie ziemia pali się w słońcu, a roślinności jest niewiele, czuje się najlepiej. W Hiszpanii nazywamy ją Hormiga del Pavimento, tak jak jej północną krewną, ale to zupełnie inny gatunek, z własną historią, własną grupą gatunków i charakterem, który hiszpańscy myrmekolodzy zmierzyli w terenie: przy pokarmie należy do najbardziej dominujących mrówek w swojej społeczności.

W tym poradniku oddzielamy to, co udokumentowała nauka, od tego, co mówią hodowcy, i od tego, co zalecamy w Antomas. To gatunek słabo zbadany w hodowli, więc gdy jakaś informacja pochodzi z danych o rodzaju lub o gatunkach pokrewnych, mówimy o tym.

Biologia

„W połowie gładka”: nazwa, która ją opisuje

Nazwa mówi wszystko: semilaeve pochodzi od łacińskiego semi, „pół”, i laevis, „gładki”. Większość Tetramorium ma głowę i tułów pokryte prążkami i zmarszczkami, jakby były rzeźbione. U T. semilaeve ta rzeźba jest częściowo zredukowana: między zmarszczkami czoła a tymi, które otaczają oczy, biegnie gładki pas, a wierzch obu węzełków talii i pierwszy segment odwłoka są gładkie i błyszczące. Pod lupą różnica wobec jej „prążkowanych” krewnych od razu rzuca się w oczy.

Drugą cechą, która ją zdradza, jest kolor. Według rewizji Borowca, Galkowskiego i Salaty (2015) robotnice są blado brązowawożółte, z żółtymi nogami i czułkami; najjaśniejsze są całe żółte, a najciemniejsze żółtawobrązowe, ale nigdy ciemnobrązowe ani czarne. Królowe są brązowe, a samce ciemnobrązowe, wszystkie z żółtawymi odnóżami i czułkami.

Dwa gatunki, jedna hiszpańska nazwa: czym różni się od T. caespitum

W Hiszpanii nasz sklep sprzedaje dwa gatunki pod tą samą potoczną nazwą. Drugi to Tetramorium caespitum, mrówka trawników opisana przez Linneusza. Łączy je rodzaj, niewielkie rozmiary i podobny tryb życia, ale to nie ten sam gatunek i nie należą do tego samego kompleksu:

  • Różne grupy. T. caespitum należy do kompleksu T. caespitum, dziesięciu niemal identycznych gatunków europejskich, które da się rozdzielić tylko pomiarami pod mikroskopem albo genetycznie (Schlick-Steiner i współpracownicy, 2006; Wagner i współpracownicy, 2018). T. semilaeve daje nazwę innej grupie, kompleksowi T. semilaeve, złożonemu głównie z gatunków śródziemnomorskich.
  • Kolor. Robotnice T. caespitum są od ciemnobrązowych do czarniawych; robotnice T. semilaeve – od żółtawych do złocistobrązowych.
  • Rzeźba. T. caespitum ma gęsto prążkowaną głowę i tułów; T. semilaeve – gładkie, błyszczące strefy.
  • Klimat. T. caespitum jest umiarkowanie ciepłolubna i żyje niemal w całej Europie, aż po Skandynawię. T. semilaeve szuka miejsc bardzo ciepłych i suchych na wybrzeżu Morza Śródziemnego i na niskich wysokościach.

W praktyce hoduje się je podobnie, ale T. semilaeve lubi nieco więcej ciepła i bardziej suche gniazdo.

Nazwa, której wyjaśnienie zajęło 130 lat

Ernest André opisał ją w 1883 roku jako zwykłą odmianę T. caespitum, Tetramorium caespitum var. semilaeve, bez wyznaczenia okazów typowych i z bardzo ogólnikowym zasięgiem: „cały region śródziemnomorski Europy, Afryki i Azji”. Forel i Emery traktowali ją potem jako rasę lub podgatunek caespitum, aż Bondroit przywrócił jej rangę gatunku w 1918 roku.

Problem w tym, że przez ponad sto lat niemal każdą jasną Tetramorium o delikatnej rzeźbie z basenu Morza Śródziemnego nazywano semilaeve. W 2015 roku Borowiec, Galkowski i Salata zbadali oryginalne okazy oraz nowy materiał z miejsca typowego, we francuskich Pirenejach Wschodnich, i wyznaczyli lektotyp – robotnicę, która dziś ustala nazwę. Ich wniosek: nazwę stosowano do więcej niż jednego gatunku, a prawdziwa T. semilaeve jest pospolita tylko w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego. Notowania z Afryki Północnej i wschodniej części basenu w dużej mierze dotyczą innych gatunków z tej grupy.

Prace trwały dalej w 2017 roku: Salata i Borowiec zrewidowali kompleks na Bałkanach i w zachodniej Turcji, opisali dwa nowe gatunki, T. kephalosi i T. bellerophoni, i przywrócili rangę gatunku dwóm innym. Ciekawostka: w tej grupie kluczem do rozpoznania każdego gatunku nie są robotnice, lecz narządy kopulacyjne samców. U T. semilaeve mają one płytkę w kształcie zęba na wewnętrznej krawędzi jednej z części, paramery.

Mrówka wybrzeża: słońce, piasek i kamienie

Stanowiska potwierdzone w rewizji z 2015 roku leżą na południu Francji i na Korsyce, w Hiszpanii (Katalonia, Andaluzja i Majorka) oraz w Kalabrii, na południu Włoch. Siedlisko się powtarza: piaszczyste równiny nadmorskie z rzadką roślinnością i kamieniste murawy. To mrówka nizin: najwyżej położone stanowisko w zbadanym materiale leży na 720 m n.p.m., w Andaluzji, a we Włoszech większość prób pochodzi z wysokości poniżej 1000 m.

Gniazduje pod kamieniami, które działają jak piecyki: nagrzewają się w słońcu i utrzymują ciepło w komorach z czerwiem. Badane gniazda liczyły od kilku do kilkuset robotnic. Dzieli teren z innymi dobrze znanymi mrówkami śródziemnomorskimi, takimi jak Pheidole pallidula, Plagiolepis pygmaea czy Tapinoma nigerrimum.

Mała, ale to ona rządzi przy pokarmie

Najbardziej zaskakującą cechę T. semilaeve zmierzyli Xim Cerdá i Javier Retana w latach 1985-1988 na nadmorskiej łące w Canet de Mar, niedaleko Barcelony. W tej społeczności żyło trzynaście gatunków mrówek, a pięć z nich zbierało martwe owady: Cataglyphis cursor, Aphaenogaster senilis, Tapinoma nigerrimum, Pheidole pallidula i T. semilaeve.

Dwa największe, Cataglyphis i Aphaenogaster, stosowały strategię eksploatacji: znaleźć pokarm przed innymi i od razu go zabrać. Pozostałe trzy, małe, stosowały strategię interferencji: przybyć masowo i przegonić resztę. Autorzy opisują je jako bardzo agresywne gatunki, które przy pokarmie wygrywają większość spotkań z innymi mrówkami. A przy ich przynętach to właśnie T. semilaeve wygrała największy odsetek starć – 73,4%, przed P. pallidula (69,8%) i T. nigerrimum (50,6%). Aphaenogaster zdominowała tylko 6,8%, a Cataglyphis – ani jednego. To prawda, że próba dla T. semilaeve była mała, jedenaście starć, ale przesłanie jest jasne: mrówka mierząca kilka milimetrów potrafi zwyciężyć gatunki znacznie większe.

Masowa rekrutacja: ponad sześćdziesiąt robotnic na kęs

Jak jej się to udaje? Liczebnością. Przy przynętach w Canet de Mar Cataglyphis cursor, która żeruje samotnie, gromadziła średnio zaledwie 3,5 robotnicy; A. senilis, która rekrutuje małe grupy – 12,8. Gatunki interferencyjne mnożyły te liczby, a T. semilaeve ustanowiła rekord: średnio 63,7 robotnicy na przynętę, często ponad sto przy jednym źródle pokarmu.

To masowa rekrutacja: robotnica, która znajdzie pokarm, zostawia ślad chemiczny, a kolonia odpowiada, wysyłając falę towarzyszek, które otaczają pokarm, bronią go i rozbierają na miejscu. W hodowli zobaczysz to przy każdej ofierze: najpierw jedna zwiadowczyni, a po kilku minutach mały złocisty tłum wokół owada.

Nocna zmiana: jak śródziemnomorska społeczność dzieli się dniem

Skoro jest tak dominująca, dlaczego nie zagarnia całego pokarmu? Bo upał miesza karty. Zespół Cerdy i Retany wykazał, że w śródziemnomorskich społecznościach mrówek gatunki dominujące gorzej znoszą upał i wychodzą głównie wieczorem i nocą, a gatunki podporządkowane korzystają ze środkowych godzin dnia, znacznie bliżej swojej granicy termicznej. Upał rozbija hierarchię i pozwala wielu gatunkom żyć obok siebie na niewielkiej przestrzeni (Cerdá i współpracownicy, 1997 i 1998; Cros i współpracownicy, 1997; Retana i Cerdá, 2000).

T. semilaeve idealnie wpisuje się w ten podział. W Canet de Mar ona, P. pallidula i T. nigerrimum były aktywne głównie nocą w sezonie największej aktywności, od maja do września; pewnego lipcowego dnia Tetramorium pojawiły się przy przynętach dopiero o zmierzchu, o siódmej i ósmej wieczorem czasu słonecznego. Późniejsze badanie tego samego zespołu podsumowało to tak: ofiary dzielą się według wielkości, a trzy małe gatunki dominujące wykorzystują średnie i duże ofiary, żerując nocą (Cerdá, Retana i Cros, 1998). Pokarm długo nie leży: na tej łące martwy owad znikał z ziemi średnio w niecałe pięć minut.

Sąsiadka i rywalka Pheidole pallidula

Jej najbardziej podobną pod względem strategii sąsiadką jest Pheidole pallidula, kolejna mała śródziemnomorska mrówka z masową rekrutacją, która ma dodatkowo atut w postaci żołnierzy z dużą głową. Są tak podobne pod względem tego, co jedzą i jak tego bronią, że Retana, Cerdá i Espadaler poświęcili całe badanie wyjaśnieniu, jak mogą współistnieć na tym samym terenie (1992). Obie są wszystkożerne: polują na małe stawonogi i zjadają ich martwe ciała, korzystają z płynów słodkich i od czasu do czasu zbierają jakieś nasiono.

Kolonie, królowe i osobniki płciowe

Jej kolonie są raczej skromne: gniazda zbadane przez Borowca i współpracowników liczyły od kilku do kilkuset robotnic. Co do liczby królowych, nauka nie ma jeszcze ostatecznej odpowiedzi. Badanie włoskich Tetramorium sugerowało jedną królową na kolonię, ale Borowiec i współpracownicy w pięciu przypadkach znaleźli w gnieździe więcej niż jedną królową. Możliwe, że w pewnych okolicznościach akceptuje kilka królowych, ale nie zostało to udowodnione. W hodowli rozsądnie jest trzymać jedną królową na kolonię.

Jak w całym rodzaju, królowe są znacznie większe od robotnic i zakładają kolonie samotnie, zamknięte w komorze: zakładanie jest klaustralne. Królowe i uskrzydlone samce zbierano w gniazdach na początku lata, na przykład w czerwcu na wybrzeżu Pirenejów Wschodnich. Dokładne daty ich lotów godowych nie są dobrze udokumentowane, dlatego wolimy ich nie podawać.

Wielkość i morfologia

Maleńka, jasna mrówka z podrodziny Myrmicinae o wypolerowanym wyglądzie, z robotnicami monomorficznymi (wszystkie tej samej wielkości, bez żołnierzy) i znacznie większą królową. Oto jej cechy według ponownego opisu Borowca, Galkowskiego i Salaty (2015):

  • Robotnica. Blado brązowawożółta, od całkiem żółtej do żółtawobrązowej, nigdy ciemnobrązowa ani czarna. Nogi i czułki żółte.
  • Głowa. Prawie tak szeroka jak długa, z częściowo zredukowaną rzeźbą: po każdej stronie, między zmarszczkami czoła a tymi wokół oczu, biegnie gładki pas, zajmujący nie więcej niż jedną piątą powierzchni czołowej.
  • Tułów. Pomarszczony; przednia część, przedplecze (pronotum), nigdy nie ma gładkich, błyszczących plam.
  • Talia i odwłok. Dwa węzełki, petiolus i postpetiolus, jak u wszystkich Myrmicinae, z wypolerowanym wierzchem. Pierwszy segment gastra jest gładki i błyszczący.
  • Królowa. Brązowa, z żółtawymi odnóżami i czułkami, znacznie masywniejsza od robotnicy. Środkowa płytka na grzbiecie tułowia jest płaska, ze słabymi lub krótkimi prążkami.
  • Samiec. Ciemnobrązowy, z żółtawymi odnóżami i czułkami oraz, co jest kluczem do rozpoznania w tej grupie, płytką w kształcie zęba na narządach kopulacyjnych.
  • Żądło. Ma je, jak przystało na Myrmicinae, ale jest tak mała, że dla hodowcy nie stanowi to żadnego problemu.
  • Nagie poczwarki, bez kokonu, jak u wszystkich Myrmicinae.

Przybliżone wymiary

Naukowa rewizja gatunku nie podaje całkowitej długości ciała, lecz dokładne wymiary głowy, których używa się do rozdzielania tak podobnych gatunków. Są to średnie i zakresy w milimetrach:

  • Robotnica: głowa długości 0,72 mm (0,64-0,77) i szerokości 0,69 mm (0,61-0,75).
  • Królowa: głowa długości 1,0 mm (0,98-1,03) i szerokości 1,09 mm (0,98-1,16).
  • Samiec: głowa długości 0,67 mm (0,64-0,69) i szerokości 0,81 mm (0,77-0,83).

Głowa robotnicy nie osiąga milimetra, a cała robotnica mierzy kilka milimetrów. Wymiary według Borowca, Galkowskiego i Salaty (2015), na podstawie materiału z zachodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 3/5 – Zaawansowany

To nie jest gatunek delikatny: je wszystko, dobrze znosi drobne błędy, jest aktywny i łatwy w obserwacji. Jeśli w Antomas klasyfikujemy go jako 3/5 – Zaawansowany, to z czterech powodów:

  • Start jest skromny. Kolonia przyjeżdża z 5-10 robotnicami: mało rąk do opieki nad czerwiem, szukania pokarmu i utrzymania gniazda. W pierwszych miesiącach trzeba ją często sprawdzać i nie zawieść w kwestii wody, temperatury ani pokarmu.
  • Maleńkie robotnice. Przeciskają się przez każdą szczelinę, a brudna bariera to pewna ucieczka.
  • Potrzebuje ciepła i raczej suchego gniazda. To mrówka piasków i nasłonecznionych muraw; zimne lub przemoczone gniazdo ją hamuje.
  • Jest bardzo agresywna wobec innych mrówek. Nie można łączyć kolonii ani dodawać robotnic z innych gniazd.

W zamian, gdy kolonia złapie rytm, żerowanie to prawdziwe widowisko: fale złocistych robotnic, które w kilka minut otaczają każdą ofiarę.

Zalecane parametry

  • Temperatura gniazda: 23-28 °C w sezonie aktywności.
  • Ciepły punkt: do około 30 °C na jednym końcu, żeby kolonia mogła wybrać, gdzie umieścić czerw.
  • Wilgotność: miejscowa, tylko w jednym rogu gniazda; reszta sucha. Arena sucha.
  • Woda: zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą na arenie.
  • Światło: wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę, przy normalnym cyklu dnia i nocy.
  • Zimowanie (diapauza): 3-4 miesiące, od grudnia do lutego lub początku marca, w 8-12 °C (zob. „Zimowanie”).
  • Bariera przeciw ucieczkom: olej parafinowy i dobrze dopasowana pokrywa.

Gniazdo i zalecane formikarium

Dla kolonii z 5-10 robotnicami tak małego gatunku w Antomas zalecamy najmniejsze formikarium: Qbik Wild One P 1C od Anthouse. To kompaktowe gniazdo z gipsu, z komorami na jej miarę, które pozwala nawilżyć tylko jedną część i zostawić resztę suchą – dokładnie tego potrzebuje mrówka ciepłych, dobrze przepuszczalnych gleb.

Gdy kolonia wypełni gniazdo, kolejnym krokiem jest Qbik Wild Duo P 2C: jedna komora z odrobiną wilgoci na jaja i larwy i druga sucha na poczwarki.

Nie powiększaj za wcześnie: przy tak małej liczbie robotnic duże gniazdo pozostaje zimne, trudno go bronić, a niepotrzebne komory kończą jako śmietniki. Uzupełnij zestaw tak:

  • Wilgoć tylko w jednym rogu, a reszta gniazda sucha.
  • Sucha arena, z cienką warstwą piasku w jednym rogu i jednym czy dwoma płaskimi kamieniami: to jej naturalny krajobraz.
  • Woda zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą.
  • Małe poidełko na płyny słodkie, nigdy na wacie (zob. „Żywienie”).
  • Bariera z oleju parafinowego i dobrze dopasowana pokrywa (zob. „Ucieczki i bariery”).

Temperatura i wilgotność

W naturze T. semilaeve wybiera najcieplejsze i najsuchsze miejsca w swoim otoczeniu i gniazduje pod kamieniami, które nagrzewają się w słońcu. W formikarium przekłada się to na ciepłe gniazdo, 23-28 °C, z jednym nieco cieplejszym końcem, do około 30 °C, gdzie kolonia zwykle gromadzi czerw. Jeśli używasz ogrzewania, niech będzie łagodne, z boku i z termostatem: celem jest gradient, a nie piekarnik.

Pamiętaj, o czym pisaliśmy w części „Nocna zmiana”: latem wychodzi po pokarm głównie o zmierzchu i nocą, unikając najtrudniejszych godzin. Nie trzeba ogrzewać areny; wystarczy przyjemna temperatura w pokoju.

Przy wilgotności kluczem jest kontrast: jeden lekko wilgotny róg, a reszta sucha. Żyją na dobrze przepuszczalnych piaskach i kamienistych murawach, a gniazdo mokre od końca do końca to skraplanie się wody, pleśń i roztocza. Ale nie pozwól też, żeby gips całkiem wysechł: jaja i małe larwy bardzo szybko się odwadniają. Sprawdzaj wilgotność co kilka dni, a latem częściej.

Żywienie

Jest wszystkożerna, co potwierdziły badania terenowe w Katalonii: poluje na małe stawonogi i zjada ich martwe ciała, korzysta z płynów słodkich i od czasu do czasu zbiera jakieś nasiono.

Płyny słodkie. Urozmaicaj cukry: w Antomas zalecamy nektar Blue Sugar od Anthouse 4-5 razy w tygodniu i inny płyn słodki lub nektar 1-2 razy w tygodniu. Możesz też dodać do nektaru trochę białka. Podawaj je zawsze w poidełku, nigdy na wacie, bo wata pleśnieje i bardzo szybko psuje płyn. Użyj małego poidełka, tradycyjnego lub domowej roboty, w którym kropla pozostaje „rozlana” i dostępna dla tak małych robotnic.

Białko: dużo, drobne i urozmaicone. To motor wzrostu. W Antomas mamy jasność: jeśli codziennie dbasz o formikarium i usuwasz resztki, lepiej przekarmiać, bo kolonia rozumie, że ma więcej zasobów, i rośnie szybciej i liczniej. Jeśli nie będziesz w stanie często sprzątać, lepiej nie przekarmiać, bo nadmiar pokarmu to pleśń i roztocza. Przy 5-10 robotnicach podawaj małe lub pokrojone ofiary, w porcjach, które zdołają zjeść:

Zmieniaj rodzaj owadów z tygodnia na tydzień, żeby nie jadły ciągle tego samego, i kupuj owady od zaufanego dostawcy: owady potraktowane insektycydami mogą zabić kolonię. Podawaj pokarm o zmierzchu, jeśli chcesz zobaczyć je w najlepszej formie: wtedy rekrutują najwięcej.

Nasiona tylko jako uzupełnienie. Małe nasiono od czasu do czasu (kanar, proso, nasiona traw) nie zaszkodzi, ale nigdy jako podstawa diety. Usuń je, jeśli spleśnieje.

Woda: zawsze, w probówce z watą na arenie.

Zakładanie kolonii i wzrost

Twoja kolonia przyjeżdża już założona: królowa z 5-10 robotnicami i czerwiem. Omija Cię najbardziej ryzykowna faza, zakładanie klaustralne, w którym królowa, sama i zamknięta po locie godowym, wychowuje pierwsze robotnice z zapasów własnego ciała. Mimo to tak mała kolonia jest wciąż na granicy między zakładaniem a kolonią i trzeba traktować ją z wyczuciem:

  • Pokarm od początku, w małych porcjach. Przy tak małej liczbie robotnic duża ofiara zgnije, zanim ją wykorzystają. Lepiej mało i często.
  • Czerw jest wyznacznikiem. Często patrz na jaja, larwy i poczwarki: jeśli kupka rośnie, idzie dobrze; jeśli staje w środku sezonu, niemal zawsze brakuje białka lub ciepła.
  • Cierpliwość w pierwszym roku. W pierwszych miesiącach kolonia rośnie powoli; gdy przekroczy kilkadziesiąt robotnic, tempo wyraźnie przyspiesza.
  • Jedna królowa. Nie dodawaj królowych, robotnic ani czerwiu z innych gniazd: zaatakowałyby je.

Przyjazd i przeprowadzka

Gdy otrzymasz kolonię, postaw ją w ciepłym miejscu, w 23-26 °C, sprawdź, czy ma wodę, i podaj jej małą kroplę nektaru. Do formikarium przenosimy ją w Antomas przez wysypanie: otwieramy pojemnik na arenie, obok wejścia do gniazda, i delikatnie wysypujemy królową, robotnice i czerw, pomagając maruderkom miękkim pędzelkiem. Kilka rad:

  • Przygotuj wszystko wcześniej: formikarium złożone, z barierą z oleju i probówką z wodą.
  • Pracuj nad jasną tacą: na białym tle złociste robotnice lepiej widać i się nie gubią.
  • Sprawdź, czy królowa wyszła i czy w pojemniku nie został przyklejony czerw.
  • Gniazdo w ciemności: po wysypaniu robotnice od razu przenoszą czerw do gniazda, jeśli znajdą jego ciemną strefę.

Jeśli kiedyś przeniesiesz kolonię do innego formikarium, użyj tej samej metody.

Zimowanie

T. semilaeve żyje na wybrzeżu Morza Śródziemnego i poniżej około 1000 m: łagodne zimy, bez długich mrozów środkowej Europy, ale jednak zimy, z wyraźną przerwą w aktywności. Dlatego w Antomas zalecamy śródziemnomorskie zimowanie (diapauzę) przez 3-4 miesiące, od grudnia do lutego lub początku marca, w 8-12 °C. Jest nieco krótsze i mniej chłodne niż u jej północnej krewnej T. caespitum i lepiej odpowiada klimatowi, w którym żyje.

  • Obniżaj temperaturę stopniowo, przez tydzień lub dwa, i tak samo podnoś ją na koniec.
  • W czasie zimowania: zawsze woda, wilgotny róg gniazda nie może wyschnąć, mało albo wcale płynów słodkich i zero białka.
  • Zaglądaj co tydzień: sprawdź, czy w probówce jest woda, czy nie ma pleśni i czy z królową wszystko w porządku.
  • Na koniec wróć do białka, gdy tylko zobaczysz aktywność, a królowa wznowi składanie jaj.

Po co je robić? Daje odpoczynek królowej i szanuje rytm kolonii. Jesienią zobaczysz, że aktywność spada, a składanie jaj zwalnia: to znak, że kolonia go potrzebuje.

Zachowanie w hodowli

Urodzone rekruterki. Zwiadowczyni znajduje pokarm i po kilku minutach nadciąga fala. W małych koloniach efekt jest dyskretny; przy kilkudziesięciu robotnicach to jeden z najbardziej efektownych widoków w hobby.

Najaktywniejsze o zmierzchu. Latem nie zdziw się, widząc arenę pustą w południe i pełną o zmierzchu: to ich naturalny podział dnia.

Obserwuj bez obaw i często. W Antomas uważamy, że mrówki są po to, żeby się nimi cieszyć, obserwować je i uczyć się od nich, a nie trzymać je w ukryciu. Sprawdzaj kolonię często, delikatnie i bez stresowania jej: wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę. Lupa pokaże Ci gładkie, błyszczące strefy, od których wzięła nazwę.

Sygnały alarmowe:

  • Czerw, który przestaje przybywać lub znika w środku sezonu: brakuje białka lub ciepła.
  • Skraplanie się wody lub pleśń: za dużo wilgoci albo zapomniane resztki.
  • Robotnice tłoczące się w probówce z wodą: gniazdo jest zbyt suche albo zbyt ciepłe.
  • Królowa, która przestaje składać jaja wiosną lub latem: sprawdź temperaturę, pokarm i wilgotność.
  • Wiele robotnic stojących bez ruchu na arenie, bez miejsca w środku: czas powiększyć gniazdo.

Ucieczki i bariery

Jej robotnice są maleńkie i przeciskają się przez każdą szczelinę. W Antomas zalecamy:

  • Cienki, ciągły pas oleju parafinowego w górnej części ścian areny. Odnawiaj go, gdy tylko zbierze kurz lub zanieczyszczenia: brudna bariera to most.
  • Dobrze dopasowana pokrywa jako druga linia obrony.
  • Żadnych szczelin: sprawdź połączenia, korki i rurki.
  • Nic, co mogłoby posłużyć za most, w pobliżu bariery: żadnych kamieni ani gałązek opartych o ściany.
  • Ostrożnie przy otwieraniu: otwieraj tylko tyle, ile trzeba, pracuj spokojnie i zamykaj po skończeniu.

Obchodzenie się z mrówkami i bezpieczeństwo

Dla hodowcy są nieszkodliwe: mają żądło, jak wszystkie Myrmicinae, ale są tak małe, że ledwie się je czuje. Przenoś je narzędziami entomologicznymi, na przykład miękkim pędzelkiem, a nie rękami: bardzo łatwo je zgnieść albo zgubić. Nie łącz różnych kolonii. I choć to gatunek europejski, nie wypuszczaj go na wolność: przenoszenie mrówek z jednej populacji do drugiej zaburza lokalne społeczności.

Czego nie robić

  • Moczyć całego gniazda albo zostawiać go przemoczonego: to mrówka suchych gleb.
  • Pozwalać, by wilgotny róg całkiem wysechł: mały czerw się odwadnia.
  • Przenosić kolonii z 5-10 robotnicami do dużego gniazda.
  • Podawać dużych ofiar w całości albo zostawiać nieposprzątane resztki.
  • Podawać ciągle tego samego owada.
  • Podawać płynów słodkich na wacie albo pozwalać, by się skończyły.
  • Pomijać zimowanie albo robić je gwałtownie.
  • Zaniedbywać barierę przeciw ucieczkom.
  • Łączyć kolonii albo dodawać królowych, robotnic czy czerwiu z innych gniazd.
  • Nie zaglądać do kolonii tygodniami: trzeba ją często sprawdzać.
  • Brać ich do rąk albo wypuszczać na wolność.

Źródła naukowe

Ten poradnik powstał na podstawie literatury naukowej o Tetramorium semilaeve i śródziemnomorskich społecznościach mrówek oraz doświadczenia Antomas i innych hodowców. Oprócz pozycji z listy wykorzystaliśmy pracę Cerdy i Retany o zbieraniu martwych owadów w Canet de Mar (1990, Sessió Conjunta d'Entomologia ICHN-SCL 6: 109–118), bez DOI. Najważniejsze źródła:

  1. Borowiec, L., Galkowski, C. & Salata, S. (2015). What is Tetramorium semilaeve André, 1883? (Hymenoptera, Formicidae). ZooKeys 512: 39–62. doi:10.3897/zookeys.512.10006
  2. Salata, S. & Borowiec, L. (2017). Species of Tetramorium semilaeve complex from Balkans and western Turkey, with description of two new species (Hymenoptera: Formicidae: Myrmicinae). Annales Zoologici 67: 279–313. doi:10.3161/00034541ANZ2017.67.2.008
  3. Retana, J., Cerdá, X. & Espadaler, X. (1992). Coexistence of two sympatric ant species, Pheidole pallidula and Tetramorium semilaeve (Hymenoptera: Formicidae). Entomologia Generalis 17: 29–40. doi:10.1127/entom.gen/17/1992/29
  4. Cerdá, X., Retana, J. & Cros, S. (1998). Prey size reverses the outcome of interference interactions of scavenger ants. Oikos 82: 99–110. doi:10.2307/3546920
  5. Cerdá, X., Retana, J. & Cros, S. (1997). Thermal disruption of transitive hierarchies in Mediterranean ant communities. Journal of Animal Ecology 66: 363–374. doi:10.2307/5982
  6. Cerdá, X., Retana, J. & Cros, S. (1998). Critical thermal limits in Mediterranean ant species: trade-off between mortality risk and foraging performance. Functional Ecology 12: 45–55. doi:10.1046/j.1365-2435.1998.00160.x
  7. Cerdá, X., Retana, J. & Manzaneda, A. (1998). The role of competition by dominants and temperature in the foraging of subordinate species in Mediterranean ant communities. Oecologia 117: 404–412. doi:10.1007/s004420050674
  8. Cros, S., Cerdá, X. & Retana, J. (1997). Spatial and temporal variations in the activity patterns of Mediterranean ant communities. Écoscience 4: 269–278. doi:10.1080/11956860.1997.11682405
  9. Retana, J. & Cerdá, X. (2000). Patterns of diversity and composition of Mediterranean ground ant communities tracking spatial and temporal variability in the thermal environment. Oecologia 123: 436–444. doi:10.1007/s004420051031
  10. Retana, J., Cerdà, X. & Espadaler, X. (1991). Arthropod corpses in a temperate grassland: a limited supply? Ecography 14: 63–67. doi:10.1111/j.1600-0587.1991.tb00634.x
  11. Schlick-Steiner, B. C. et al. (2006). A multidisciplinary approach reveals cryptic diversity in Western Palearctic Tetramorium ants (Hymenoptera: Formicidae). Molecular Phylogenetics and Evolution 40: 259–273. doi:10.1016/j.ympev.2006.03.005
  12. Wagner, H. C. et al. (2018). Evolution of morphological crypsis in the Tetramorium caespitum ant species complex (Hymenoptera: Formicidae). Scientific Reports 8: 12547. doi:10.1038/s41598-018-30890-z
Poziom trudności
Średnio zaawansowany
Brak opinii
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również: