Aphaenogaster longipes: królowa, robotnice i czerw – prawdziwe zdjęcie Antomas
Aphaenogaster longipes: królowa, robotnice i czerw – prawdziwe zdjęcie Antomas

Aphaenogaster longipes

Obecnie brak na stanie
49,99 €
Brutto

Pod eukaliptusowymi lasami wschodniej Australii pracuje niewidzialna inżynierka: Aphaenogaster longiceps (w sklepie „Aphaenogaster longipes”), mrówka, która kopie gniazda z wejściem w kształcie lejka. O niezwykle długich nogach i czułkach, drąży gniazda otwierające się w piasku jak lejki, przekopuje więcej ziemi niż wielkie mrówki budujące kopce, sieje nasiona setek roślin i po pożarach wraca do pracy pod popiołem. Spokojna, odporna i fascynująca przy kopaniu, to idealny gatunek na start z prawdziwą australijską rzadkością. Kolonie z królową na początku rozwoju: królowe z czerwiem, zakładanie klaustralne, z pełnym poradnikiem hodowli. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.


 

Poziom trudności: 2/5 – Początkujący

Mrówka ze wschodniej Australii, która kopie gniazda z wejściem w kształcie lejka, o niezwykle długich nogach i czułkach: niestrudzona kopaczka, ogrodniczka nasion i jedna z najpospolitszych Aphaenogaster na swoim kontynencie. W sklepie figuruje jako „Aphaenogaster longipes”, ale jej ważna nazwa naukowa to Aphaenogaster longiceps. Królowe z czerwiem, zakładanie klaustralne. Gniazdo gipsowe o umiarkowanej wilgotności (Qbik Wild), 22-26 °C, cukier zawsze dostępny i dużo urozmaiconego białka. Łagodne zimowanie (diapauza) przez około 3 miesiące w 10-15 °C podczas naszej zimy. Kopią i zakopują wszystko: woda zawsze w probówce i z dala od piasku. Bariera z oleju parafinowego.

Aphaenogaster longiceps (F. Smith, 1858) to mrówka, którą Australijczycy nazywają funnel ant: smukła mrówka o bardzo długich nogach i czułkach, która żyje pod ziemią na dużej części wschodniej Australii i zdradza swoją obecność wejściami w kształcie lejka wykopanymi w piasku. To jeden z najczęściej spotykanych gatunków Aphaenogaster na kontynencie i, choć prawie nikt jej nie widzi, jedna z wielkich pracownic australijskiej gleby: przekopuje ją, napowietrza i zakopuje nasiona setek roślin.

W naszym sklepie występuje jako „Aphaenogaster longipes”, pod nazwą, pod którą do nas trafiła. To ta sama mrówka, a tutaj wyjaśniamy Ci, skąd wzięło się to zamieszanie. Oddzielamy to, co udokumentowano dla A. longiceps, to, co wiadomo o jej rodzaju, i praktykę hodowców. Praktyczny wniosek jest prosty: to wdzięczny gatunek, odpowiedni dla początkujących, pod warunkiem że zrozumiesz, iż jest to przede wszystkim kopaczka.

Biologia

Longipes czy longiceps? Błąd z niemal stuletnią historią

Obie nazwy są tak podobne, że łatwo je pomylić, ale nie znaczą tego samego. Longipes oznacza „długie nogi”, a longiceps „długa głowa”, od łacińskich longus i caput. Ważna nazwa tej mrówki to Aphaenogaster longiceps: Frederick Smith opisał ją w 1858 roku jako Myrmica longiceps na podstawie robotnicy z Melbourne, a w 1876 roku Gustav Mayr przeniósł ją do Aphaenogaster. A A. longipes? Istnieje w katalogach, ale to dawna kombinacja nazwy mrówki z Singapuru i Borneo, którą dziś klasyfikuje się w rodzaju Pheidole. Nie ma nic wspólnego z Australią.

Ciekawe jest to, że pomyłka nie jest nowa. W swojej rewizji australijskich Aphaenogaster Steve Shattuck zebrał bibliografię gatunku i wśród cytowanych prac znajduje się praca z 1927 roku o jej zwyczajach, napisana „jako A. longipes (sic)”. Ta literówka krąży więc od prawie stu lat i ma swoją logikę: pierwsze, co rzuca się w oczy u tej mrówki, to jej niezwykle długie nogi i czułki. Inne dawne nazwy, takie jak ruginota Forel, 1902, czy odmiana flava Emery, 1921, są dziś synonimami.

Aphaenogaster to rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae, rozpowszechniony prawie na całym świecie, od basenu Morza Śródziemnego po Amerykę Północną, Azję i Australię, należący do plemienia Stenammini według wielkiej filogenezy molekularnej Myrmicinae z 2015 roku. W Australii gatunków jest niewiele, a A. longiceps spotyka się najczęściej; jej najbliżsi krewni na miejscu to A. pythia z północnego Queenslandu i A. barbigula z półsuchych obszarów wnętrza kontynentu.

Od nadmorskich wrzosowisk po lasy eukaliptusowe

Shattuck badał okazy z Terytorium Stołecznego Australii, z Nowej Południowej Walii, gdzie jest bardzo liczna, z Queenslandu, od południowego wschodu po środkowy wschód, z Wiktorii i z jednego stanowiska na południowym wschodzie Australii Południowej. Zaskakuje różnorodność siedlisk: od bagnistych wrzosowisk nadmorskich, wilgotnego lasu twardolistnego i lasu deszczowego po suchy las twardolistny i lasy australijskiego cyprysika (Callitris). W północnym Queenslandzie badanie z lat 60. wykazało jej krewniaczkę A. pythia w lesie wilgotnym, a A. longiceps na obszarach o mniejszych opadach, w lesie suchym i eukaliptusowym.

Czego natomiast potrzebuje, to dobrej gleby do kopania: przyrodnicy opisują wyraźną preferencję dla dobrze zdrenowanych gleb piaszczystych. To właśnie zobaczysz w domu: mrówkę, która, jeśli dasz jej ziemię, przenosi ją bez przerwy.

Lejki w piasku: podpis gatunku

Australijskie określenie „funnel ant” zawdzięcza wejściu do gniazda. W glebach piaszczystych gniazda A. longiceps są dobrze widoczne, z dużymi wejściami w kształcie lejka; w twardszych glebach prawie nie rzucają się w oczy, wokół otworu jest tylko niski kopczyk luźnej ziemi. Czasem gniazdują też pod kamieniami lub innymi przedmiotami leżącymi na ziemi. Według Australian Museum te lejki mogą osiągać około 4 cm średnicy i 30 cm głębokości.

W przypadku tego rodzaju sugerowano, że lejek z luźnego piasku działa też jak mała pułapka na stawonogi. Dobrze opisane jest natomiast to, co dzieje się na powierzchni: bardzo niewiele. Według Shattucka przy gnieździe widać kilka robotnic wynoszących ziemię lub pilnujących wejścia, a zbieraczki wychodzą pojedynczo i nie oddalają się zbytnio. Prawie całe życie kolonii toczy się pod ziemią. Mimo to ich gęste gniazda mogą powodować zapadanie się trawników w ogrodach i na polach golfowych, a na pastwiskach Queenslandu ich duże lejki uważano za zagrożenie dla bydła.

Inżynierki gleby: więcej ziemi niż wielkie budowniczki kopców

W Australii są mrówki, które budują spektakularne kopce, jak mrówka Iridomyrmex purpureus, której gniazda mogą przetrwać nawet sto lat. Jednak w 1985 roku zespół gleboznawców, który badał te kopce w Nowej Południowej Walii, doszedł do zaskakującego wniosku: mimo swoich rozmiarów ani ten gatunek, ani Camponotus intrepidus nie mieszają tyle gleby co mała i znacznie pospolitsza A. longiceps.

Klucz tkwi w metodzie. Australijskie Aphaenogaster kopią gęste korytarze w wierzchniej warstwie gleby i często je przenoszą, zostawiając przy każdym wejściu nietrwały kopczyk, który deszcz szybko zmywa. Przegląd z 2009 roku na temat ich roli jako „bioturbatorów”, czyli zwierząt przekopujących glebę, wykazał, że ilość ziemi, którą wynoszą na powierzchnię, należy do największych zmierzonych u mrówek na całym świecie. Na wypalonych stokach południowo-wschodniej Australii inne badanie zmierzyło około 246 g ziemi na metr kwadratowy rocznie w samych kopczykach mrówek, tyle samo, ile przemieszczały ryjące kręgowce. A u jej krewniaczki A. barbigula obliczono, że cała wierzchnia warstwa gleby przechodzi przez gniazda w ciągu około 200 lat.

Ogrodniczki lasu: nasiona z nagrodą

Australia to raj myrmekochorii, czyli rozsiewania nasion przez mrówki. Klasyczne badanie z 1975 roku oszacowało, że około 1500 gatunków australijskich roślin, głównie krzewów suchych wrzosowisk i lasu twardolistnego, wytwarza nasiona z elajosomem, bogatym w tłuszcze wyrostkiem, który służy mrówkom jako nagroda; to sojusz, który u roślin kwiatowych powstawał wielokrotnie niezależnie. W badaniu z 1992 roku w pobliżu Sydney naukowcy śledzili losy tych nasion:

  • Mrówki zanosiły je do gniazd na średnią odległość 1,1 m (od 6 cm do 11 m).
  • A. longiceps i jej sąsiadka Rhytidoponera „metallica” zjadały elajosom i wynosiły większość nasion w stanie nienaruszonym na powierzchnię, ale niektóre zostawiały zakopane w gnieździe, na głębokości poniżej 12 cm.
  • Nasiona zebrane przez nie miały większe szanse na przeżycie niż te zebrane przez Pheidole, która wiele z nich zjadała.
  • A po pożarze najwięcej siewek wyrosło z gniazd A. longiceps.

Ta mrówka nie jest więc żniwiarką zbierającą ziarno jak Messor, lecz ogrodniczką, która bierze zapłatę w tłuszczu i zostawia nasiono. Jeśli lubisz takie historie, mamy też Rhytidoponera metallica.

Przetrwać ogień pod ziemią

Australijski las twardolistny często płonie, a mrówka żyjąca pod ziemią ma przewagę. Przyrodnik, który obserwuje A. longiceps w piaszczystym lesie, udokumentował to po pożarze o dużej intensywności: w ciągu tygodnia na popiele pojawiły się jasne kręgi nowych kopczyków, a po miesiącu przy wejściach były aktywne robotnice. Wynosząc czystą ziemię z głębszych warstw, zakopywały popiół i węgiel drzewny. To obserwacja terenowa, a nie badanie, ale pasuje do tego, co powiedzieliśmy wcześniej: głębokie i odporne kolonie.

Królowe z eskortą: lot godowy

Nie ma żadnego opublikowanego badania jej lotu godowego, ale ten sam przyrodnik sfotografował jeden w połowie października, w pełni australijskiej wiosny. Około piątej po południu robotnice wychodziły z lejka, towarzysząc uskrzydlonym królowym: dotykały ich czułkami i nogami i prowadziły je z dala od wejścia. Królowa, która utknęła na lepkich liściach rosiczki, rośliny mięsożernej, została uwolniona przez swoje robotnice. Około szóstej niektóre królowe już odrywały sobie skrzydła, by poszukać miejsca na założenie kolonii. Potem królowa zakopuje się i zakłada kolonię w sposób klaustralny, jak większość Aphaenogaster.

Klimat umiarkowany… tylko odwrotnie niż u nas

Klimat jej zasięgu waha się od umiarkowanego na południu, w Wiktorii i na wyżynach Nowej Południowej Walii, z chłodnymi zimami i przymrozkami w głębi lądu, po wilgotny subtropikalny na południowym wschodzie Queenslandu, z łagodnymi zimami. W hodowli liczą się dwie rzeczy: nie potrzebuje tropikalnego ciepła i dobrze znosi łagodny odpoczynek zimowy; a jej pory roku przebiegają odwrotnie niż nasze, więc świeżo przybyła królowa może jeszcze żyć według zegara półkuli południowej (zob. „Zimowanie (diapauza)”).

Rozmiar i morfologia

Smukła i zwinna mrówka z podrodziny Myrmicinae, o monomorficznych robotnicach (wszystkie mają ten sam kształt, z niewielkimi różnicami wielkości), z żądłem i bardzo wydłużonymi proporcjami. Najbardziej rzuca się w oczy dokładnie to, co zmyliło tych, którzy nazwali ją „longipes”: nogi i czułki.

  • Czułki. 12-członowe, z 4-członową buławką. Trzonek jest niezwykle długi: od 1,3 do 1,6 raza dłuższy niż szerokość głowy. To jedna z dwóch cech, które według Shattucka odróżniają ją od krewniaczek.
  • Tułów. Długi i wąski. Krótkie, sterczące włoski na grzbiecie, zwłaszcza na mesonotum, mają tępe końce: to druga cecha diagnostyczna.
  • Głowa. Dłuższa niż szeroka, jak wskazuje jej nazwa, z tylnym brzegiem szeroko łukowatym. Od spodu włoski rozmieszczone przypadkowo, nietworzące psammoforu, czyli „koszyczka” z włosków, jaki mają niektóre mrówki pustynne.
  • Kolce propodeum. Długie, w tylnej części tułowia.
  • Talia. Dwuczłonowa, petiolus i postpetiolus, jak u wszystkich Myrmicinae.
  • Nogi. Bardzo długie: tylna goleń jest prawie tak długa jak głowa.
  • Czerw. Nagie poczwarki, bez kokonu, jak u pozostałych Myrmicinae.

Ubarwienie. Rewizja Shattucka nie opisuje koloru robotnic, więc przy rozpoznawaniu liczą się długie trzonki czułków i tępe włoski na tułowiu. Królowa jest wyraźnie większa i masywniejsza od robotnic.

Przybliżone wymiary

  • Robotnice, długość głowy: 0,99-1,43 mm
  • Robotnice, szerokość głowy: 0,82-1,25 mm (indeks głowowy 78-89: głowa jest o 12-28% dłuższa niż szeroka)
  • Robotnice, długość trzonka czułka: 1,31-1,71 mm (indeks trzonka 130-161)
  • Robotnice, długość mezosomy: 1,50-2,07 mm
  • Robotnice, długość tylnej goleni: 1,04-1,41 mm
  • Robotnice, długość oka: 0,18-0,25 mm
  • Całkowita długość robotnic i królowej: nieopublikowana

Wymiary pochodzą od dziesięciu robotnic zmierzonych przez Shattucka (2008). Nie ma żadnego opublikowanego pomiaru całkowitej długości robotnic, królowej ani samca, więc go nie podajemy: wolimy nie powtarzać liczb, które krążą po sklepach.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 2/5 – Początkujący

W Antomas uważamy ją za gatunek odpowiedni dla początkujących: je wszystko, nie potrzebuje tropikalnego ciepła, jej zimowanie jest łagodne, a w australijskim środowisku hodowców opisuje się ją jako spokojną i mało agresywną mrówkę. Przy obfitości białka i cukru kolonie rosną w dobrym tempie. Nie ma oceny 1/5 z dwóch powodów: jest urodzoną kopaczką, która zakopuje pokarm, a jeśli może, także wodę (zob. „Kopaczki: woda bezpieczna przed piaskiem”), i przyjeżdża z odwróconymi porami roku półkuli południowej (zob. „Zimowanie (diapauza)”). A warto: to elegancka mrówka o fascynującej historii naturalnej, bardzo rzadko spotykana w europejskich formikariach.

Zalecane parametry

  • Temperatura gniazda: 22-26 °C w sezonie aktywnym. To mrówka klimatu od umiarkowanego po subtropikalny: więcej nie potrzebuje.
  • Arena: temperatura pokojowa, jeśli chcesz, z nieco cieplejszym końcem, do około 28 °C, żeby mogły wybierać.
  • Wilgotność: umiarkowana w gnieździe, z gradientem: jedna strefa wilgotniejsza, druga suchsza. Arena sucha.
  • Woda: zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą na arenie.
  • Światło: gniazdo w ciemności, arena oświetlona, z normalnym cyklem dnia i nocy.
  • Zimowanie (diapauza): łagodne, przez około 3 miesiące w 10-15 °C podczas naszej zimy (zob. „Zimowanie (diapauza)”).

Unikaj bezpośredniego słońca i kaloryferów. Jeśli dogrzewasz, to łagodnie, z boku gniazda i z termostatem.

Zalecane formikaria

W naturze A. longiceps żyje pod ziemią, w korytarzach, które schodzą w dół w poszukiwaniu wilgoci z głębszych warstw gleby. Dlatego w Antomas polecamy serię Qbik Wild od Anthouse: gipsowe formikaria, które dobrze trzymają wilgoć i pozwalają utrzymać w gnieździe strefę wilgotniejszą i suchszą. Dla królowej z czerwiem zacznij od Qbik Wild One P 1C, małego i łatwego do kontrolowania:

Gdy kolonia się rozrośnie, rozbuduj ją o Qbik Wild Duo P 2C, który daje jej więcej komór i szerszy gradient wilgotności:

Rozbudowuj, gdy zobaczysz czerw stłoczony we wszystkich komorach, nie wcześniej: w ogromnym gnieździe dla małej kolonii nadmiarowe komory zamieniają się w śmietniki. Uzupełnij zestaw w ten sposób:

  • Wilgotność z gradientem: nawilżaj gips w części najdalszej od wejścia, a komory przy wejściu zostaw suche. Mrówki same wybiorą, gdzie umieścić czerw.
  • Sucha arena, z cienką warstwą piasku lub ziemi, jeśli chcesz oglądać, jak kopią, płaskimi kamieniami i kawałkiem lub dwoma kory.
  • Woda zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą, bezpieczna przed piaskiem (zob. następny rozdział).
  • Poidełko na płyny z cukrem, nigdy na wacie (zob. „Żywienie”).
  • Bariera przed ucieczką w górnej części ścianek areny i dobrze dopasowana pokrywa (zob. „Ucieczki i bariery”).

Kopaczki: woda bezpieczna przed piaskiem

To najważniejsza rada w tym poradniku, a nauczyli nas jej sami hodowcy. Na forum hodowlanym pewien australijski hodowca opowiadał, że jego robotnice raz po raz zasypywały piaskiem poidełko z wodą: piasek działał jak knot, woda wyciekała i moczyła podłoże. Kiedy dał im gliniasto-piaszczystą ziemię, szybko zbudowały kilka lejkowatych wejść, a kolonia rosła szybko. Wniosek:

  • Woda w probówce z watą, nigdy w otwartych poidełkach ani na podstawkach otoczonych piaskiem.
  • Jeśli dajesz piasek na arenę, to niewiele, i tak, żeby nie sięgał wylotu probówki z wodą ani poidełka. Postaw je na płaskim kamieniu lub w rogu bez podłoża.
  • Często sprawdzaj, czy nie zasypały waty albo otworu poidełka. Jeśli tak, wyczyść je lub wymień.
  • Ciesz się tym: patrzenie, jak budują swoje lejki, to jeden z wielkich spektakli tego gatunku.

Zakładanie kolonii: królowa z czerwiem krok po kroku

W Antomas sprzedajemy królowe z czerwiem: zapłodnione królowe, które już założyły kolonię w probówce, z jajami, larwami lub poczwarkami. Zakładanie kolonii u A. longiceps jest klaustralne: królowa wychowuje pierwsze robotnice, nie wychodząc po pokarm, dzięki zapasom tłuszczu i mięśniom lotnym, których już nie potrzebuje.

  • Probówka i ciemność. Trzymaj probówkę w takim stanie, w jakim przyszła, z jej zbiornikiem wody za watą, w ciemnym miejscu bez wstrząsów, w 24-26 °C. Możesz ją przykryć ściereczką lub kartonikiem.
  • Wilgotność w probówce. Co jakiś czas sprawdzaj, czy wata jest nadal wilgotna i czy w zbiorniku zostało jeszcze wody. Jeśli woda się skończy lub probówka bardzo się zabrudzi, ostrożnie przenieś królową do nowej probówki przez przesypanie.
  • Kontroluj często, delikatnie. Zaglądaj co kilka dni, przy łagodnym świetle i bez poruszania probówki, żeby w porę wykryć wyschniętą probówkę, pleśń albo czerw, który się nie rozwija. Królowę stresują wstrząsy i niepotrzebne zmiany probówki, a nie to, że na nią patrzysz.
  • Pokarm. Choć zakładanie jest klaustralne, w Antomas zalecamy co jakiś czas podać maleńką kropelkę płynu z cukrem na kawałeczku folii aluminiowej, nigdy na wacie w probówce, oraz mały kawałek owada. Resztki usuń następnego dnia. Gdy pojawią się robotnice, podawaj białko dwa-trzy razy w tygodniu.
  • Pierwsze robotnice. Pierwsze robotnice, tzw. nanitki, są nieco mniejsze od kolejnych. W dzienniku jednego z hodowców królowa, która pod koniec stycznia miała około 9 nanitek, niecałe dwa miesiące później miała co najmniej 22 robotnice i kilkanaście larw. To normalne, że na początku królowa składa jaja falami.

Kiedy przenieść ją do gniazda? Gdy będzie miała około 5-10 robotnic, zawsze do gniazda dopasowanego do jej wielkości, takiego jak Qbik Wild One P 1C, a wcześniej, jeśli probówka zrobi się za mała, brudna albo zabraknie w niej wody. Przenosimy ją przez przesypanie (zob. „Przyjazd i przeprowadzka”).

Przyjazd i przeprowadzka

Po otrzymaniu królowej pozwól jej odpocząć w ciemnym miejscu w 24-26 °C i sprawdź, czy w probówce jest woda; nie przenoś jej do gniazda zaraz po przyjeździe. Gdy przyjdzie pora, w Antomas robimy to przez przesypanie: przy gotowym formikarium, założonej barierze i wodzie na swoim miejscu otwieramy probówkę na arenie, obok wejścia do gniazda, i delikatnie wysypujemy królową, robotnice i czerw, pomagając maruderom pędzelkiem. Pracuj nad tacą i trzymaj gniazdo w ciemności: robotnice szybko wniosą czerw do środka. Przy każdej późniejszej zmianie formikarium stosuj tę samą metodę.

Żywienie

Białko: im więcej, tym lepiej. To motor ich wzrostu i filozofia Antomas: jeśli codziennie dbasz o formikarium i usuwasz resztki, lepiej przekarmiać, bo kolonia rozumie, że ma więcej zasobów, i rośnie szybciej i liczniej. Jeśli nie będziesz w stanie często sprzątać, lepiej nie przekarmiać: nadmiar pokarmu gnije i sprowadza pleśń i roztocza. Zmieniaj rodzaj owada z tygodnia na tydzień, żeby nie jadły ciągle tego samego:

Hodowcy opowiadają, że uwielbiają skorki i prosionki. Kupuj owady u sprawdzonego dostawcy: owady traktowane insektycydami mogą zabić kolonię.

Płyny z cukrem, zawsze dostępne. W naturze ten rodzaj żywi się w dużej mierze spadzią mszyc i czerwców, które hoduje na korzeniach, a w niewoli mrówki rzucają się na nektar. Urozmaicaj cukry: w Antomas polecamy nektar Blue Sugar od Anthouse 4-5 razy w tygodniu, a inny płyn z cukrem lub nektar 1-2 razy w tygodniu. Możesz też dodać do nektaru trochę białka. Podawaj je zawsze w poidełku, nigdy na wacie, bo wata pleśnieje i szybko psuje płyn. Używaj tradycyjnego lub domowej roboty poidełka, w którym kropla jest „rozlana” i łatwo dostępna, z dala od piasku, i wymieniaj ją, zanim zacznie fermentować.

A nasiona? To nie jest żniwiarka: zbiera nasiona dla ich elajosomu, a potem je wyrzuca. Możesz od czasu do czasu podać jej kilka drobnych nasion jako uzupełnienie, usuwając po kilku dniach te, których nie ruszą, ale podstawą jej diety są owady i cukier.

Woda: zawsze, w probówce z watą na arenie, i bezpieczna przed piaskiem.

Zimowanie (diapauza)

To mrówka klimatu od umiarkowanego po subtropikalny, z chłodnymi zimami na dużej części jej zasięgu. Dlatego w Antomas zalecamy łagodne zimowanie przez około 3 miesiące (10-12 tygodni) w 10-15 °C, mniej więcej od grudnia do lutego.

  • Obniżaj temperaturę stopniowo, przez tydzień lub dwa, a na koniec podnoś ją w ten sam sposób.
  • W czasie zimowania: woda zawsze dostępna, trochę płynu z cukrem i mało białka albo wcale. Aktywność mocno spada, ale nadal często kontroluj kolonię: wodę w probówce, wilgotność gniazda i to, czy nie pojawia się pleśń.
  • Na koniec wróć do białka, gdy tylko zobaczysz aktywność i czerw.

Pierwsza zima, elastycznie. Jeśli otrzymasz królową jesienią, możesz utrzymać ją aktywną przez tę pierwszą zimę albo dać jej krótki, łagodny odpoczynek. Jeśli w środku europejskiego lata ograniczy składanie jaj, nie obniżaj temperatury: to jej australijski zegar. Od następnego roku normalne zimowanie podczas naszej zimy.

Zachowanie w niewoli

Dyskretne i pracowite. Tak jak w naturze, duża część kolonii spędza czas w gnieździe, a zbieraczki wychodzą pojedynczo, bez wielkich kolumn.

Inżynierki i porządnisie. Jeśli dasz im piasek lub ziemię, będą je bez przerwy przenosić, usypywać kopczyki przy wejściach i zakopywać resztki. Hodowcy opowiadają też, że resztki pokarmu gromadzą przy jednej ściance areny, co ułatwia sprzątanie.

Obserwuj bez obaw. W Antomas uważamy, że mrówki są po to, by się nimi cieszyć, obserwować je i uczyć się od nich, a nie trzymać je w ukryciu. Wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę oraz obserwować je delikatnie. I zaglądać do nich często: to najlepszy sposób, by w porę zauważyć każdy problem.

Sygnały alarmowe:

  • Czerw, który przestaje się rozwijać lub znika poza pierwszym latem: prawie zawsze brakuje białka.
  • Piasek w poidełku lub w probówce z wodą albo przemoczone podłoże: trzeba przeorganizować arenę.
  • Skraplanie się wody na ściankach lub pleśń: za dużo wilgoci albo zapomniane resztki.
  • Królowa w fazie zakładania kolonii, która zjada jaja: za dużo wstrząsów albo probówka w złym stanie.

Ucieczki i bariery

To zwinne mrówki o długich nogach i warto traktować je poważnie od pierwszych robotnic:

  • Pasek oleju parafinowego lub płynnej wazeliny w górnej części ścianek areny, cienki i ciągły. Odnawiaj go, gdy zbierze się na nim kurz lub piasek. Jeśli kiedyś go pokonają, alternatywą jest PTFE (Fluon).
  • Dobrze dopasowana pokrywa, jako druga linia obrony.
  • Żadnych szczelin: sprawdzaj połączenia, zatyczki i rurki.
  • Nic, co mogłoby posłużyć za most: żadnych gałązek ani kamieni opartych w pobliżu bariery i uwaga na kupki piasku, które same usypują przy ściankach.

Obchodzenie się i bezpieczeństwo

Jak wszystkie Myrmicinae mają żądło, ale nie są agresywne: w Australii opisuje się je jako mrówki, które mogą użądlić, jeśli się je niepokoi, bez dalszych konsekwencji. Zawsze posługuj się narzędziami entomologicznymi, miękkim pędzelkiem lub miękką pęsetą, nigdy rękami. Nie łącz różnych królowych ani kolonii i nie trzymaj ich z innymi gatunkami. To gatunek egzotyczny: w żadnym wypadku nie wolno go wypuszczać na wolność.

Czego nie robić

  • Podawać wody w otwartych poidełkach albo pozwalać, by piasek dochodził do probówek i poidełek.
  • Podawać płynów z cukrem na wacie albo dopuszczać, by się skończyły.
  • Dawać ciągle tego samego owada, zostawiać niesprzątnięte resztki albo karmić je wyłącznie nasionami.
  • Moczyć całe gniazdo: wilgotność z gradientem, nigdy przemoczone.
  • Przenosić królową do gniazda zbyt dużego jak na jej wielkość.
  • Schładzać ją w środku europejskiego lata, bo w pierwszym roku królowa ograniczyła składanie jaj.
  • Robić jej zimne zimowanie jak mrówce z północnej Europy: 10-15 °C wystarczy.
  • Zostawiać szczeliny, źle dopasowane pokrywy albo nieodnowioną barierę.
  • Łączyć różne królowe lub kolonie albo brać je w ręce.

Źródła naukowe

Ten poradnik powstał na podstawie literatury naukowej na temat Aphaenogaster longiceps i jej rodzaju, katalogów taksonomicznych, obserwacji przyrodników i Australian Museum, dzienników hodowlanych publikowanych na forach oraz doświadczenia Antomas. Najważniejsze źródła:

  1. Shattuck, S. O. (2008). Australian ants of the genus Aphaenogaster (Hymenoptera: Formicidae). Zootaxa 1677: 25–45. doi:10.11646/zootaxa.1677.1.2
  2. Ward, P. S., Brady, S. G., Fisher, B. L. & Schultz, T. R. (2015). The evolution of myrmicine ants: phylogeny and biogeography of a hyperdiverse ant clade (Hymenoptera: Formicidae). Systematic Entomology 40: 61–81. doi:10.1111/syen.12090
  3. Saunders, G. W. (1967). Funnel ants (Aphaenogaster spp., Formicidae) as pasture pests in North Queensland. I. Ecological background, status and distribution. Bulletin of Entomological Research 57: 419–432. doi:10.1017/S000748530005015X
  4. Cowan, J. A., Humphreys, G. S., Mitchell, P. B. & Murphy, C. L. (1985). An assessment of pedoturbation by two species of mound-building ants, Camponotus intrepidus (Kirby) and Iridomyrmex purpureus (F. Smith). Australian Journal of Soil Research 23: 95–107. doi:10.1071/SR9850095
  5. Richards, P. J. (2009). Aphaenogaster ants as bioturbators: impacts on soil and slope processes. Earth-Science Reviews 96: 92–106. doi:10.1016/j.earscirev.2009.06.004
  6. Richards, P. J., Humphreys, G. S., Tomkins, K. M., Shakesby, R. A. & Doerr, S. H. (2011). Bioturbation on wildfire-affected southeast Australian hillslopes: spatial and temporal variation. Catena 87: 20–30. doi:10.1016/j.catena.2011.05.003
  7. Eldridge, D. J. & Pickard, J. (1994). Effects of ants on sandy soils in semi-arid eastern Australia. II. Relocation of nest entrances and consequences for bioturbation. Australian Journal of Soil Research 32: 323–333. doi:10.1071/SR9940323
  8. Berg, R. Y. (1975). Myrmecochorous plants in Australia and their dispersal by ants. Australian Journal of Botany 23: 475–508. doi:10.1071/BT9750475
  9. Hughes, L. & Westoby, M. (1992). Fate of seeds adapted for dispersal by ants in Australian sclerophyll vegetation. Ecology 73: 1285–1299. doi:10.2307/1940676
  10. Lengyel, S., Gove, A. D., Latimer, A. M., Majer, J. D. & Dunn, R. R. (2010). Convergent evolution of seed dispersal by ants, and phylogeny and biogeography in flowering plants: a global survey. Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics 12: 43–55. doi:10.1016/j.ppees.2009.08.001
Poziom trudności
Podstawowy
Brak opinii
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii: