Carebara diversa: reina y obreras – foto real de Antomas
Carebara diversa: reina y obreras – foto real de Antomas

Carebara diversa

2 Beoordelingen
Laatste items in voorraad
€ 79,99
Inclusief belasting

Het wereldrecord in polymorfisme: piepkleine minors en berserkers die meer dan 500 keer zwaarder zijn, die in zwermen jagen, aarden wegen aanleggen en rijken van honderdduizenden werksters opbouwen. Een onophoudelijk spektakel voor ervaren houders. Kolonies en koninginnen, en reageerbuizen vol broed. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.

Kolonie

 

Moeilijkheidsgraad: 4/5 – Gevorderd

De mier met het meest extreme polymorfisme ter wereld: piepkleine minors en soldaten die meer dan 500 keer zoveel wegen, die in zwermen jagen en wegen aanleggen. Vraagt warmte, veel vocht en veel ruimte, en voortdurende zorg voor het broed.

Carebara diversa (Jerdon, 1851) is een van de spectaculairste mieren die je thuis kunt houden. Meer dan een eeuw lang bekend als Pheidologeton diversus, is ze een van de twee «plunderende mieren» (marauder ants) van Azië: kolonies van honderdduizenden werksters die in zwermen op jacht gaan, echte zandwegen aanleggen en in één nest piepkleine werksters en reusachtige soldaten samenbrengen. In Japan heet ze Yokozuna-ari, naar de yokozuna, de grote kampioenen van het sumoworstelen. Bijna alles wat we over haar weten, danken we aan de myrmecoloog en fotograaf Mark W. Moffett, die haar jarenlang bestudeerde in Singapore, Maleisië, Thailand en India.

Biologie

Verspreiding en leefgebied

Ze leeft van India en Sri Lanka, door heel Zuidoost-Azië, tot Zuid-China, Taiwan, de Filipijnen en Indonesië. Het is de meest voorkomende plunderende mier in door de mens verstoorde leefgebieden: behalve primair en secundair regenwoud bezet ze rijstvelden, rubber- en kokospalmplantages, andere teelten en de parken en tuinen van steden. Waar ze talrijk is, worden Pheidole-soorten schaars, omdat ze die van het voedsel verdringt; en in de bossen van het Maleisisch schiereiland moet ze het terrein laten aan haar verwant Carebara silenus.

Het nest is ondergronds, vaak aan de voet van een boom, in een rottende stam of in bestaande holen, oude termietenheuvels, dode wortels en zelfs ingegraven flessen en blikjes. Bijna alle kamers liggen op minder dan 80 cm diepte: een centrale zone met de koningin en het broed, en satellietkamers, tot anderhalve meter ver, die worden bewoond door de «repleten», werksters die als voorraadkast dienen.

Het wereldrecord polymorfisme

Geen enkele bekende mier heeft werksters die zo van elkaar verschillen. Bij C. diversa varieert de kopbreedte een factor 10 van de kleinste tot de grootste werkster, en de grootste soldaten wegen meer dan 500 keer zoveel als een minor. Ter vergelijking: bij de bladsnijdersmieren van het geslacht Atta, beroemd om hun polymorfisme, ligt het gewichtsverschil rond een factor 100. De piepkleine minors vormen minstens 99% van de kolonie; daarboven zijn er werksters van alle maten, van de medias tot de majors en de enorme «supermajors» die in de hobby bekendstaan als berserkers.

Moffett onderscheidde vier fysieke kasten: minors, medias, majors en repleten. Die laatste zijn medias en majors met een krop vol olieachtige reserve, die vast in het nest leven en voedsel opbraken voor hun nestgenoten: een levende voorraadkast. In een van de onderzochte kolonies vormden ze bijna de helft van alle werksters die geen minor waren. Bovendien verdelen de minors het werk op basis van leeftijd: de jongste verzorgen het broed en de oudste gaan vechten.

Het glorieuze rijk van Carebara diversa (Anthouse)

De kasten van Carebara diversa (Anthouse).

De berserkerstrijd (Anthouse)

De berserkers in actie (Anthouse).

Plunderaars: jagen in zwermen

Deze mier heeft geen solitaire verkenners. Ze gaat massaal op jacht: tienduizenden werksters vormen smalle colonnes of waaiervormige zwermen van 2 tot 4 meter breed die met zo'n 2-3 meter per uur oprukken, met een front waarin werksters elkaar centimeter voor centimeter aflossen, en die meer dan 20 meter kunnen afleggen. Als ze een prooi vinden, storten de minors zich er met honderden tegelijk op tot die niet meer kan bewegen, al sterven er daarbij veel, en daarna komen de medias en majors, die poten en aanhangsels afknippen met hun kaken. Ze hebben geen werkende angel: alles gaat met bijten.

Ze zijn op elk uur actief, overdag en 's nachts, en hun activiteit hangt enorm af van de vochtigheid. Op vochtige dagen gaan ze veel vaker op rooftocht en zijn ze veel agressiever: in een experiment van Moffett viel 39,5% van de werksters op vochtige dagen een vinger aan, tegenover slechts 3,9% op droge dagen. Het is de eerste aanwijzing van wat deze soort is: een mier die leeft en sterft door vocht.

Openbare werken van Carebara diversa

Elke kolonie onderhoudt een of twee wegen: hoofdpaden van 5 tot 100 meter die langer dan twee maanden kunnen blijven bestaan. Ze zijn glad, met zijmuren van aarde, soms volledig overdekt in de vorm van arcades of zelfs onder de grond verzonken. De minors egaliseren het wegdek; de medias en majors ruimen obstakels op door ze met hun kop weg te duwen of ze stuk te knagen, en de grootste majors stampen de daken aan. Al in 1903 schreef de natuuronderzoeker Charles Bingham dat de soldaten leken op «de troffels en stampers van het Departement van Openbare Werken van de mieren». Bij druk verkeer lopen de beladen terugkerende mieren in het midden en de vertrekkende aan de zijkanten. De arcades worden alleen met vochtige aarde gebouwd: droog storten ze in.

Schoolbussen: minors op de rug van de soldaten

Een van de merkwaardigste beelden van de soort: meer dan twintig minors kunnen bovenop een grote major meereizen, tot twintig minuten lang. Moffett vergeleek ze met schoolbussen die de kleintjes naar het front brengen. Bovenop meereizen bespaart energie en dient als escorte: de minors die op het voedsel zitten dat de majors dragen, verjagen de dievenvliegen die het proberen te stelen.

Extreme alleseters

Ze eten vrijwel alles. Ongeveer de helft van hun dieet is dierlijk: insecten, regenwormen, slakken, pissebedden, duizendpoten, spinnen, eieren en zelfs kleine kikkers en gekko's. De andere helft is plantaardig: zaden van tientallen soorten, die de medias uit grassen trekken en de minors vervoeren via een echte lopende band, terwijl de majors de hardste kraken; daarnaast fruit, kokosnoten, bananen, vijgen of cacaovruchten. Een kolonie kan in acht uur 300 gram zaden weghalen, en in één geval liepen meer dan 6.000 werksters per minuut een cacaovrucht in en uit, die ze in één dag leeghaalden. Voor grote prooien werken ze in teamverband: een honderdtal werksters kan een regenworm van 10 cm voortslepen die 5.000 keer zoveel weegt als elk van hen, en over aas of groot fruit bouwen ze overkappingen van aarde om het dagenlang te benutten.

Legermieren? Bijna, maar niet helemaal

Door haar massale rooftochten, haar overdekte paden en haar bewakers lijkt deze soort veel op de Afrikaanse legermieren, maar ze is geen nomade: ze heeft een vast nest en verhuist maar af en toe, waarbij ze haar weg een aantal nachten lang als emigratieroute gebruikt. Ze vormt ook niet de gigantische kolonies die haar soms worden toegeschreven: de door Moffett opgegraven kolonies telden tussen 85.000 en 250.000 werksters, en dat is al heel wat.

De koningin: één enkele, en goed beschermd

In de natuur hebben bijna alle kolonies één koningin, en Moffett zag iets ongewoons: oude, versleten koninginnen die door de minors uit het nest werden gesleept en aan de rand van het pad met aarde werden bedekt, een teken dat de kolonie haar koningin vervangt. Bruidsvluchten vinden 's nachts plaats, in het regenseizoen; in Singapore in mei, met bijna dagelijkse stortbuien. De koloniestichting is claustraal: de koningin breekt haar vleugels af, graaft een kamer en legt tussen 50 en 250 eieren, die ze vastgeplakt op een gladde zone onder de gaster meedraagt, en ze brengt haar eerste werksters groot zonder te eten, dankzij haar vetreserves en een krop vol olieachtige vloeistof.

Waarom ze in gevangenschap zo kwetsbaar is

Moffett zelf probeerde ze te kweken in aquaria met aarde en in buizen, en dat mislukte: de werksters aten nauwelijks, de minors en larven stierven snel, en van 16 koninginnen kwam er geen enkele tot het grootbrengen van larven. Zijn conclusie was dat ze veel meer ruimte nodig hebben voor het nest en om te foerageren dan je een mier gewoonlijk geeft. De ervaring van Europese kwekers ligt in dezelfde lijn: de meeste kolonies die verloren gaan, sterven niet door de koningin, maar omdat de werksterpopulatie instort en er geen broed is om haar aan te vullen. In het deel over verzorging leggen we uit hoe je dat voorkomt.

Een nieuwe naam voor een oude mier

Meer dan 150 jaar lang was ze Pheidologeton diversus. In 2014 toonde een revisie van het geslacht Carebara aan dat Pheidologeton geen eigen kenmerken had die een afsplitsing rechtvaardigden, en de soort ging Carebara diversa heten. Het geslacht Carebara telt nu zo'n 230 soorten, veel daarvan piepklein en ondergronds; deze soort is de spectaculairste vertegenwoordiger. In de hobby circuleren vooral twee vormen (ondersoorten) van de soort.

Grootte en morfologie

De minors zijn kastanjebruin, glad en glanzend, met geelbruine antennes en poten. De majors zijn donker kastanjebruin, met bijna zwarte kaken en een enorme rechthoekige, gegroefde kop, die pure spiermassa is om te bijten, zaden te kraken en obstakels weg te duwen. Ze hebben een verrassend kenmerk: een ocel, een klein «derde oog», op het voorhoofd, waaraan de soort een van haar oude namen dankte, Pheidole ocellifera; de tussenliggende werksters kunnen er een tot drie hebben. De koningin lijkt op een donkerdere major, met een korte, hoge en massieve thorax en een volumineuze gaster. De mannetjes zijn donkerbruin, met een kleine kop en zeer grote ogen en ocellen.

De antennes hebben 11 leden met een knots van 2, tegenover de 12 leden en de knots van 3-4 bij Pheidole, waarmee ze vaak wordt verward. De majors hebben een paar doornen op het propodeum. En hoewel ze tot de Myrmicinae behoort, waarvan de meeste steken, steekt deze mier niet: ze bijt.

Afmetingen bij benadering

  • Minor-werksters: 1,5-3,5 mm
  • Media- en major-werksters: 4,5-13 mm (de grootste gemeten zo'n 15,6 mm)
  • Koningin: 18-20 mm (15-16 mm bij de Filipijnse vorm)
  • Mannetje: zo'n 13 mm

Afmetingen uit de klassieke beschrijvingen (Bingham 1903; Forel 1912; Wheeler 1929) en uit collecties. Het zijn richtwaarden: de grootte van de soldaten hangt sterk af van de omvang en de voeding van de kolonie.

Verzorging in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 4/5 – Gevorderd

Het is geen moeilijke soort in de dagelijkse omgang: ze eet alles, groeit heel snel als ze goed gesetteld is en is een voortdurend schouwspel. De moeilijkheid zit erin dat ze slordigheid met de vochtigheid niet vergeeft: haar werksters leven kort, de kolonie moet onafgebroken broed produceren, en als het broed stopt, kan de kolonie binnen een paar weken instorten. Daarnaast heeft ze warmte, veel ruimte, veel voer en goed onderhouden ontsnappingsbarrières nodig. Voor wie haar dat kan bieden, is het een van de indrukwekkendste soorten van de hobby.

De sleutel van alles: vocht, broed en uitkomen

In de ervaring van Antomas hangt het uitkomen van de eieren van C. diversa af van een heel precies vochtigheidspunt. In een gezonde kolonie helpt de broedmassa zelf (larven en poppen) de werksters om dat microklimaat zelf te regelen: de werksters stapelen het broed op en verplaatsen het door het nest op zoek naar precies de juiste vochtigheid. Maar als de kolonie instort en zonder larven en poppen komt te zitten, verliest ze dat regelvermogen en komen de eieren niet meer uit. En omdat de werksters niet bijzonder lang leven (sommige leven een maand en het gemiddelde ligt op 3-4 maanden; hoe groter de soldaten, hoe langer ze leven), dooft een kolonie zonder broed snel uit.

De ervaring van andere kwekers bevestigt dit: het vaakst voorkomende instortingspatroon is een kolonie waarin de eileg of het broed een paar weken stilvalt (door kou, droogte, stress of mijten) en de minorpopulatie zonder aanvulling instort. En een droog nest kan in minder dan een dag werksters doden. Daarom draait de hele opstelling om één idee: altijd een hoge, stabiele vochtigheid en een kolonie met veel broed.

Aanbevolen waarden

  • Temperatuur: 26-30 °C, met gradiënt (warmte van opzij, niet onder het nest). Boven 30 °C groeit de kolonie, als de vochtigheid goed is, heel snel; ga nooit boven 34 °C.
  • Vochtigheid: hoog en stabiel in het substraat en in de broedzone; laat het nooit uitdrogen.
  • Bewateren: sproeien is niet genoeg; je moet het substraat water geven afhankelijk van de grootte van het terrarium. Als richtwaarde: in een GAIA Oasis zo'n 1 liter water per week.
  • Water: altijd beschikbaar, naast het bewateren.
  • Ventilatie: genoeg om schimmel en overmatige condens te voorkomen, zonder het terrarium uit te drogen.
  • Diapauze: nee. Tropische soort die het hele jaar actief is.

De aanbevolen opstelling: natuurlijk ingericht GAIA-terrarium van Anthouse

Bij Antomas raden we aan deze soort te houden in natuurlijk ingerichte terraria, en dan specifiek de GAIA-reeks van Anthouse. De GAIA Oasis (29 × 29 × 29 cm) is een goed vertrekpunt. Een terrarium met een flinke laag vochtig substraat laat de kolonie haar eigen nest graven zoals in de natuur, het broed naar de vochtigheid brengen die het op elk moment nodig heeft en schommelingen opvangen: het is de veiligste manier om te zorgen dat het broed niet stilvalt.

GAIA Oasis-terrarium van Anthouse (29 × 29 × 29 cm), aanbevolen voor Carebara diversa
GAIA Oasis-terrarium van Anthouse

Substraat: een mengsel naar keuze van kokosvezel, gewone potgrond en wat klei, zodat ze gangen en hun beroemde arcades kunnen bouwen. Zet er geen levende planten in: die maken ze meestal kapot. Takken, schors of platte stenen geven ze plekken om hun nest op te bouwen.

Het alternatief: zeer vochtige gipsnesten. Je kunt ze ook in formicaria houden, maar dan altijd van gips; de verdampingsmodellen en de hybride modellen van Anthouse werken behoorlijk goed. Let wel: ze vragen zeer intensieve zorg om de vochtigheid dagelijks op peil te houden, en de kans is groot dat de kolonie bij een moment van onoplettendheid instort, zonder broed komt te zitten en de eieren niet meer uitkomen. Daarom geven we de voorkeur aan het terrarium.

Hygiëne en mijten: deze mier graaft voedsel in om het later terug te halen, en resten die rotten trekken mijten aan, volgens kwekers de andere grote oorzaak van verloren kolonies. Haal resten die je ziet binnen 24 uur weg en voeg geen niet-gesteriliseerde tuinaarde toe.

Koninginnen, kolonies samenvoegen en wat te doen als de kolonie instort

Bij Antomas verkopen we kolonies met één koningin, altijd met heel veel broed, en nooit losse koninginnen: kwekers zijn het erover eens dat het bijna onmogelijk is om een kolonie op te bouwen vanuit een losse koningin, of vanuit enkele tientallen werksters.

Deze soort verdraagt polygynie behoorlijk goed, en je kunt kolonies samenvoegen, mits ze van dezelfde vorm (ondersoort) zijn. In de hobby circuleren er vooral twee, en bij Antomas noteren we welke we bij elke partij verkopen. Wil je kolonies samenvoegen, laat ons dan weten wanneer je de jouwe hebt gekocht, dan vertellen we je of de kolonie die we beschikbaar hebben compatibel is.

Als je kolonie instort en zonder larven en poppen komt te zitten, is ze niet per se verloren: je kunt een andere, compatibele kolonie toevoegen, die jonge werksters en vooral broed aanvoert, om de cyclus te herstellen. Omdat we de kolonies altijd zwaar beladen met broed verzenden, is dat de beste manier om haar er weer bovenop te helpen. Vraag ons vooraf naar de compatibiliteit van de ondersoort.

Voeding

Eiwit: dat is de basis, in grote hoeveelheden en dagelijks: krekels, kakkerlakken, meelwormen, vliegen, regenwormen en elk veilig gekweekt insect. Ze accepteren levende en dode prooien, en grote kolonies scheuren enorme prooien in stukken. Als richtwaarde: een kolonie van zo'n duizend werksters kan per dag meerdere grote krekels opeten.

Zaden: ze accepteren er bijna elk soort van, en bij grote kolonies kunnen ze tot de helft van het dieet uitmaken. Ze zijn dol op gekneusde pinda's (zonder zout). Het is geen probleem als er een zaadje in het nest ontkiemt: ze halen het weg als het ze hindert.

Suikers: die vormen niet de basis van hun dieet. Het is genoeg om een of twee keer per maand wat water met honing of nectar aan te bieden.

Water: altijd beschikbaar.

CAREBARA DIVERSA!! (Antomas)

Een kolonie van Antomas die razendsnel groeit (kanaal van Antomas).

Carebara diversa tegen kakkerlakken (Anthouse)

Een feestmaal van Carebara diversa (Anthouse).

Gedrag in gevangenschap

Als de kolonie goed gesetteld is, is de groei explosief: in een paar weken kan het aantal werksters zich vermenigvuldigen en verschijnen medias, majors en na verloop van tijd de grote berserkers. Je ziet colonnes, aanvallen op het voer, gangen en overkappingen van aarde en een bijna voortdurende activiteit, overdag en 's nachts. Ze zijn gevoelig voor stress: ze vluchten voor direct licht en houden er niet van om vaak gestoord te worden. Om ze te verhuizen hoef je ze niet te forceren: leg de buis gewoon in het foerageergebied en ze verhuizen snel.

Ontsnappingen en barrières

De minors zijn piepklein en kruipen door bijna onzichtbare kieren: het deksel moet goed sluiten en je moet alle verbindingen controleren. Elke ontsnappingsbarrière werkt, maar let op: olie, fluon en vaseline kunnen ze omzeilen door er substraat op te gooien. Blijf alert, maak ze schoon en breng ze regelmatig opnieuw aan.

Hanteren en veiligheid

Ze steken niet, maar ze bijten flink: de minors op een vervelende manier, en de grote majors kunnen zelfs de huid openhalen. Het is niet gevaarlijk, wel pijnlijk. Niet met de handen hanteren. Het is een exotische soort: ze mag in geen geval worden vrijgelaten.

Wat je niet moet doen

  • Het substraat of het nest laten uitdrogen, al is het maar één dag.
  • Alleen op sproeien vertrouwen: je moet water geven.
  • Wekenlang onder 26 °C gaan of boven 34 °C uitkomen.
  • Levende planten in het terrarium zetten.
  • Formicaria gebruiken die niet van gips zijn, of vochtige nesten zonder ze dagelijks te kunnen controleren.
  • Voerresten laten wegrotten: die trekken mijten aan.
  • Beginnen met een losse koningin of met een minimale kolonie.
  • Kolonies van verschillende ondersoorten samenvoegen.
  • De barrières verwaarlozen: ze bedekken ze met substraat en steken ze over.

Wat je ontvangt

Kolonies met koningin en honderden werksters, verzonden in grote buizen die zwaar beladen zijn met broed, soms met meer broed dan werksters, zodat de kolonie krachtig van start gaat. We verzenden vrijwel elke week naar Spanje en door heel Europa, met thermische verpakking wanneer dat nodig is; garantie op levende aankomst.

Wetenschappelijke bronnen

Deze gids is samengesteld op basis van de wetenschappelijke literatuur over de soort en de ervaring van Antomas en Europese kwekers. Belangrijkste referenties:

  1. Moffett, M.W. (2019). Marauder Ants (Carebara in part). In C. Starr (ed.), Encyclopedia of Social Insects. Springer. doi:10.1007/978-3-319-90306-4_75-1
  2. Moffett, M.W. (1987). Division of labor and diet in the extremely polymorphic ant Pheidologeton diversus. National Geographic Research 3(3): 282–304.
  3. Moffett, M.W. (1988). Foraging dynamics in the group-hunting myrmicine ant, Pheidologeton diversus. Journal of Insect Behavior 1(3): 309–331. doi:10.1007/bf01054528
  4. Moffett, M.W. (1988). Nesting, emigrations, and colony foundation in two group-hunting myrmicine ants. In J.C. Trager (ed.), Advances in Myrmecology: 355–370. Brill. doi:10.1163/9789004630765_026
  5. Moffett, M.W. (1984). Swarm raiding in a myrmicine ant. Naturwissenschaften 71: 588–590. doi:10.1007/bf01189188
  6. Moffett, M.W. (2010). Adventures among Ants: A Global Safari with a Cast of Trillions. University of California Press.
  7. Fischer, G., Azorsa, F. & Fisher, B.L. (2014). The ant genus Carebara Westwood: synonymisation of Pheidologeton Mayr under Carebara. ZooKeys 438: 57–112. doi:10.3897/zookeys.438.7922
  8. Bingham, C.T. (1903). The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Hymenoptera, vol. 2. Taylor & Francis.
  9. Foo (2022). Biodiversity Record: Carebara diversa ants attacking an Oriental whip snake. Nature in Singapore 15: e2022049. doi:10.26107/NIS-2022-0049
  10. Cassill, D.L. & Tschinkel, W.R. (2000). Behavioral and developmental homeostasis in the fire ant, Solenopsis invicta. Journal of Insect Physiology 46: 933–939. doi:10.1016/s0022-1910(99)00200-0
Moeilijkheidsgraad
Ervaren
2 Beoordelingen

Very good colony. Healthy and active.
The colony Was raises really Well! Ive received them trough some really harsh UPS Transport with 2 days of delay in 5° outside. The colony arrived healthy and is already active and swarming the Arena ive given them. The shipping protection is 10/10. The test tube was perfectly covered so it didnt even budge an Millimeter.

Huge Shoutout to Tomas for being very respectful and considering before shipping the ants, offering me an heatpack for just 6€.

I will order here again!
Door LuckyAnt op 12-11-2026

Absolutely brilliant
What an absolutely awesome colony very good quality and easy people to work with nothing but the best from me thanks again
Door Chris op 21-10-2026
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...