Diacamma scalpratum: obrera – foto real de Antomas
Diacamma scalpratum: obrera – foto real de Antomas

Diacamma scalpratum

2 Beoordelingen
Niet op voorraad
€ 89,99
Inclusief belasting

De grote zus van de andere Diacamma's. Een kolos met lange poten en een gegroefd pantser, met een angel zo scherp als een lemmet, die bijna altijd alleen op pad gaat en voor niets terugdeinst wat beweegt. Ze foerageert minder dan haar verwanten, maar elke werkster jaagt zelfstandig en haar agressiviteit is enorm. In haar nest is er geen troon en zijn er geen vleugels: de leiding ligt bij een gamergate, een bevruchte werkster die de eieren legt en haar zussen vanaf hun geboorte belet te paren. Ze vraagt een zeer vochtig nest, 24-28 °C en veel levende prooien. Moeilijkheidsgraad 3/5, gevorderd, en een angel die respect verdient. Kolonies met gamergate. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.


 

Moeilijkheidsgraad: 3/5 – Gevorderd

De grote broer van de Diacamma-soorten: veel groter en krachtiger dan haar verwanten, een geduchte solitaire jager en enorm agressief. Ze heeft geen koningin: de kolonie hangt af van een gamergate, een bevruchte werkster die de eieren legt. Zeer vochtig nest (60-80%), 24-28 °C en het hele jaar actief.

Wie andere Diacamma-soorten heeft gekweekt, merkt het zodra de doos opengaat: dit is een andere schaal. Diacamma scalpratum is voor ons de grote broer van alle andere. Ze heeft een paar van de grootste werksters van het geslacht, veel meer kracht en een karakter dat daarbij past. Bij Antomas beschrijven we haar met drie ideeën: ze jaagt uitstekend op eigen houtje, ze gaat iets minder foerageren dan haar verwanten en ze is enorm agressief. Weinig werksters buiten, maar elk van hen telt voor meerdere.

Het is goed om meteen te scheiden wat bekend is en wat we zelf hebben gezien. Over de kolonies die onder deze naam zijn gepubliceerd, bestaat maar één veldstudie, kort en heel interessant, die we vaak citeren. Bijna al het andere komt van andere, beter bestudeerde Diacamma-soorten (D. australe, D. ceylonense, D. indicum en de soort van Okinawa), en dat geven we aan. Het karakter en de vergelijking met haar verwanten zijn ervaring van Antomas, geen in een laboratorium gemeten gegevens.

Biologie

Wat is een gamergate?

Een gamergate is een gepaarde werkster die bevruchte eieren legt en in haar eentje de voortplanting van de kolonie draagt. Het woord is gevormd uit twee Griekse stammen, gamos («huwelijk») en ergátēs («werkster»), en werd in 1988 voorgesteld door Christian Peeters en Ross Crozier, om duidelijk te maken dat niet elk vrouwtje dat paart en eieren legt een koningin is.

Het verschil met een koningin is fundamenteel:

  • Geen vleugels, niet ervoor en niet erna. Een typische koningin wordt gevleugeld geboren, vliegt, paart en werpt haar vleugels af. Bij Diacamma bestaat dat vrouwtje niet: Wheeler en Chapman vonden het in 1922 niet, en sindsdien heeft niemand het gevonden.
  • Geen koninginnenlichaam. Haar thorax is die van een gewone werkster, zonder de vliegspieren die de thorax van een koningin volume geven, en in grootte onderscheidt ze zich niet van haar nestgenoten.
  • Ze wordt er niet als geboren. Elk vrouwtje komt als werkster uit de cocon. Wat de doorslag geeft, is wat er in het volwassen leven in het nest gebeurt. Daarna veranderen haar eierstokken, haar chemische signatuur en de activiteit van een handvol genen.

Voor deze soort is er een direct gegeven. Bij het opgraven van vier complete kolonies die als D. scalpratum zijn gepubliceerd, controleerden de onderzoekers de werksters een voor een: in elke kolonie had er maar één haar gemmae nog, en dissectie bevestigde dat zij de gepaarde, eierleggende werkster was. Daarom worden onze kolonies altijd met gamergate verkocht, nooit «met koningin»: hier is geen koningin om te verkopen.

Waarom ze geen kolonie sticht zoals een soort met koningin

Bij veel mieren sluit een pas bevruchte koningin zich alleen op en brengt ze haar eerste dochters groot op haar reserves: ze resorbeert haar enorme vliegspieren en redt het zonder zich bijna bloot te stellen. Een gamergate heeft die spieren noch die reserves, want haar lichaam is dat van een werkster. Ze kan die tocht niet alleen maken.

Peeters en Ito legden het uit in hun overzicht uit 2001 over de verspreiding van kolonies: als de voortplantende vrouwtjes niet vliegen, zoals bij veel Ponerinae, gaat de gevleugelde koningin verloren of verdwijnt ze en vermenigvuldigt de kolonie zich door zich in zelfstandige delen te splitsen, waarbij het voortplantende vrouwtje door haar werksters wordt vergezeld. Dat heet splitsing (fissie). Het heeft een prijs: zonder vliegen verspreidt de soort zich minder en koloniseert ze slechter.

Het gevolg voor de kweker is eenvoudig. Een losse gamergate is geen koloniestichting, en het heeft geen zin om «koninginnen» van deze soort te zoeken. Hoeveel werksters er bij elke splitsing vertrekken, is niet gepubliceerd. Wel is bekend dat de samenhang zwaar weegt: bij D. indicum kwamen in 25 van de 30 proeven met opzettelijk gesplitste kolonies de delen weer samen in één nest, en geen van de 12 intacte kolonies splitste zich omdat er een goede plek in de buurt was om zich te vestigen.

De grote broer: hoeveel groter ze is

De veldstudie zegt het zonder omwegen: deze soort heeft «een paar van de grootste werksters van het geslacht». De taxonomische revisie van Laciny, Pal en Zettel geeft een totale lengte van 16,4-18,5 mm, en bij Antomas hebben we tot 18-20 mm opgegeven (details in «Afmetingen bij benadering»).

Op papier is het verschil met onze andere Diacamma-soorten indrukwekkend: de D. rugosum blijft in onze kolonies op 6-10 mm, de PURPLE op 11-13 mm, de BLUE haalt 13-15 mm en voor de GREEN is een gepubliceerde referentie van 12,8-13,8 mm. Ze pronkt niet met de metaalkleuren van die drie; wat ze biedt is uitstraling: zeer lange poten, een grote pas en een kracht die je ziet zodra een werkster een prooi wegsleept die groter is dan zijzelf.

Een scherp mes in de naam

Frederick Smith beschreef haar in 1858 als Ponera scalprata, op basis van een werkster uit Sikkim, in de oostelijke Himalaya, die wordt bewaard in het Natural History Museum in Londen. Later ging ze naar Diacamma, en een D. compressum die Mayr in 1879 had beschreven, bleek dezelfde mier te zijn. Het epitheton verwijst naar het Latijnse scalprum, mes of scalpel; we hebben niet kunnen achterhalen waarom Smith het koos, maar als je haar ziet jagen, past de naam haar goed. De bijnaam «gladiator» komt voort uit een vergelijkbaar beeld: bij Antomas hebben we haar lange, scherpe angel altijd gezien als een zwaard, waarmee ze haar tegenstanders doorboort, vooral kleinere mieren.

De bronnen plaatsen haar in de heuvels van Noord-India, Sikkim en Assam, in Bangladesh, Pakistan en Myanmar, en ze is onder deze naam gepubliceerd tot in Zuidoost-Azië. Ze geeft bovendien haar naam aan een kleine groep sterk gelijkende soorten, de scalpratum-groep, waartoe ook D. violaceum en D. longitudinale behoren. D. violaceum werd in 1900 beschreven als een eenvoudige variëteit van haar en is nu een aparte soort.

Ze uit elkaar houden is werk voor specialisten: die kijken naar het patroon van de petiolus en de lengte van de antenneschachten, en de auteurs van de veldstudie wijzen erop dat het ideaal is om de genitaliën van het mannetje te onderzoeken. Taxonomen erkennen dat het geslacht een grondige revisie nodig heeft, met nog te beschrijven soorten, zodat de precieze grenzen van elke soort kunnen veranderen. Daarom behandelen we de veldgegevens hieronder met enige voorzichtigheid: ze beschrijven de kolonies die onder deze naam zijn gepubliceerd.

Graven tot bijna een meter diep

In september 2006 groeven Christian Peeters, John Heraty en Decha Wiwatwitaya vier complete kolonies op in een klein dennenbos in Zuidoost-Azië, waar de nesten talrijk en makkelijk te vinden waren. Ze kozen bewust nesten die niet tegen de voet van bomen lagen. Bij een ervan ging de opgraving door tot 90 cm diepte.

De telling: gemiddeld 151 ± 109 werksters per kolonie, met een zeer grote spreiding, en 69 ± 38 cocons, tussen 47 en 101. Dat past bij wat we bij Antomas altijd hebben opgegeven, kolonies van zo'n 100-200 werksters, en verklaart waarom elke werkster telt. Met vier nesten kun je niet veel generaliseren, maar het is het beste wat er onder deze naam is gepubliceerd. Tussen de cocons zaten ook mannetjes in ontwikkeling.

Tot twintig ovariolen: ook vanbinnen groot

Bij dezelfde opgraving werd een half dozijn werksters ontleed, en allemaal hadden ze 16-20 ovariolen, de buisjes van de eierstok waarin de eieren worden gevormd. De auteurs beschouwen dat als een diagnostisch getal tussen verwante soorten: een andere grote mier uit hetzelfde gebied heeft er maar 8. Ter vergelijking: bij de Filipijnse Diacamma die Wheeler en Chapman in 1922 ontleedden, waren er vijf per eierstok, tien in totaal. Zelfs vanbinnen lijkt ze op een andere schaal gebouwd.

Een paar uur om alles te verliezen: de beet in de gemmae

De gemmae zijn twee minuscule aanhangsels aan de zijkanten van de thorax, met zintuigharen en een eigen klier. Bij de soort uit Japan is gezien dat ze afkomstig zijn van de vleugelaanleg, die in de larve bijna volledig wordt afgebroken door geprogrammeerde celdood. Alle werksters komen ermee uit de cocon, maar ze raken ze meteen kwijt: volgens Peeters en zijn collega's volgt de verminking binnen enkele uren.

Daar wordt alles beslist. Zonder gemmae doet een werkster geen seksuele lokroep meer en paart ze niet, en de zenuwverbindingen van die haren degenereren, wat zou verklaren dat het onomkeerbaar is. Het slachtoffer is een pas uitgekomen volwassen werkster, bleek en zacht (een callow), geen pop, zoals je hier en daar leest. Ze vecht niet tegen een gevestigde gamergate, al is ze wel agressief tegenover andere intacte callows.

Zo blijft de hele kolonie stabiel: één enkel vrouwtje bepaalt, meteen bij de geboorte van elke zuster, dat die nooit haar rivale zal worden. In onze kolonies zijn de gemmae van de gamergate te zien als twee kleine gele, oranje of roodachtige structuren. Het makkelijkst zoek je ze met een loep, al zie je ze met wat oefening en vanuit een goede hoek ook met het blote oog.

Het signaal dat de aanval uitlokt, draagt de pas uitgekomen werkster zelf. Dat bleek uit een experiment met D. ceylonense en met «nilgiri», een Indiase vorm waarvan de gamergate nooit verminkt: bij het uitwisselen van cocons ontsprongen de werksters van «nilgiri» de dans tussen de verminkers, en die van D. ceylonense verloren hun gemmae zelfs in een nest waar dat gedrag niet bestaat.

Als de gamergate ontbreekt

Zolang het voortplantende vrouwtje leeft, komt niemand eraan toe haar plaats te betwisten, omdat geen enkele werkster haar gemmae lang genoeg behoudt. Als ze sterft, breekt de keten: de verminking houdt op en meestal neemt de eerste werkster die intact geboren wordt het over. Bij «nilgiri», waar alles via dominantie wordt beslist, produceert een gesplitste kolonie binnen een of twee dagen een alfavrouwtje met beten en antenneslagen, en na twee weken legt ze al eieren. Als er in die eerste dagen een callow uitkomt, zeer agressief, is zij normaal gesproken de toekomstige gamergate.

Om zich voort te planten doet de kandidaat de seksuele lokroep bij de opening van het nest, met feromonen uit de metatibiale klier van de achterpoten. Er komen gevleugelde mannetjes van andere kolonies op af. De paring kan tot twee dagen duren en loopt slecht af voor hem: de nieuwe gamergate en haar nestgenoten doden hem en halen hem uit het nest. Aan dat ene mannetje heeft ze genoeg.

Werksters die ook nakomelingen willen

Verminkt betekent niet helemaal onvruchtbaar. Een werkster zonder gemmae behoudt haar eierstokken en kan onbevruchte eieren leggen, waaruit alleen mannetjes komen. Ze probeert het weinig als er een gamergate is en veel als die er niet is, en bij de soort uit Japan zitten zowel de gamergate als de andere werksters de werksters achterna die het proberen. Die discipline verslapt met de grootte: in een studie uit 2018 kwamen de mannetjes uit kolonies van honderd werksters of meer, en in het laboratorium was 58% van hen afkomstig van werksters. Het zijn gegevens van een andere Diacamma, maar ze verklaren dat er in een grote kolonie onverwacht mannetjes kunnen verschijnen.

Een wesp in de cocon

Het meest onverwachte van die opgraving kwam aan het licht bij het openen van de cocons: in een aantal zaten wespenlarven die de mierenpoppen opaten. Het was een nieuwe soort, Schizaspidia diacammae, uit de familie Eucharitidae, en het eerste bekende geval van broedparasitisme in het hele geslacht. Van meer dan 50 geopende cocons waren er 9 geparasiteerd, in 3 van de 4 kolonies. Peeters, die duizenden cocons van meer dan tien Diacamma-soorten had onderzocht, had nog nooit zoiets gezien.

De levenscyclus van de wesp is als in een film. De vrouwtjes van deze familie leggen hun eieren op planten, niet in het mierennest, en hun piepkleine, mobiele larve komt in het nest terecht op de rug van de foeragerende werksters zelf; daar wacht ze tot de mierenlarve haar cocon spint. Bij het uitkomen snijdt de wesp de cocon aan één uiteinde open, terwijl de mieren hem in het midden openen, en daaraan kun je hem herkennen. In het laboratorium droegen de werksters zo'n cocon het nest uit, zoals ze routinematig met lege cocons doen, en kort daarna kwam er een vrouwtje uitgelopen met duizenden rijpe eieren in haar achterlijf. De mieren zelf helpen hun vijand misschien bij haar verspreiding.

En alsof dat nog niet genoeg was, droegen meerdere werksters, onder wie een gamergate, een grote mijt op de thorax. Een echte gladiator met een passagier op de rug. In gevangenschap hoef je je over de wesp geen zorgen te maken, maar het is een goede reden om je mieren vaak te controleren.

Solitaire jager: weinig, maar geducht

Dit is de sleutel om deze soort te begrijpen. Diacamma-soorten zijn solitaire jagers op kleine ongewervelden, en in de natuur zijn termieten de belangrijkste prooi van de best bestudeerde soorten. Bij D. ceylonense is op elk moment zo'n kwart van de werksters buiten het nest, en elke werkster jaagt maar tijdens één fase van 9 tot 23 dagen, bijna altijd in dezelfde richting.

Bij Antomas zien we bij D. scalpratum een iets andere verdeling: ze is iets minder actief bij het foerageren dan haar kleine verwanten, maar de werkster die naar buiten gaat, jaagt in haar eentje echt goed. We hebben niet gemeten hoeveel er naar buiten gaan, dus zie het als een waarneming van een kweker. Wat we wel zien, is dat haar kracht haar in staat stelt prooien te vellen die groter zijn dan zijzelf en verrassende gewichten zonder hulp te verplaatsen.

Haar dagritme in het wild is niet duidelijk: het geslacht wordt als dagactief beschreven, maar voor deze soort zijn de bronnen het niet eens. Thuis kun je ze het best op verschillende momenten bekijken en ontdekken wanneer jouw kolonie naar buiten komt.

Minder teamwerk dan haar kleine zusjes

Om te rekruteren tekenen Diacamma-soorten geen feromoonpaden: een werkster leidt een andere, die haar volgt en haar met haar antennes aanraakt. Dat is tandem running, een voor een, en bij de verhuizingen van D. indicum reist zelfs de gamergate zo. Vaak draagt de volgster bovendien een larve of een pop, en de gidsen kiezen veel vaker de kortste route dan je bij toeval zou verwachten.

Hier zie je nog een karakterverschil. In onze ervaring werken de grote Diacamma-soorten minder samen dan de kleine D. rugosum, die vlot rekruteert om prooien te dragen. De grote broer heeft kracht genoeg en gaat liever op eigen houtje: ze lost de jacht alleen op, en dat is precies wat haar zo spectaculair maakt.

Vleeseter, maar met een zoetekauw

Ponerinae gelden als strikte vleeseters, al vermeldt dezelfde veldstudie dat de foeragerende werksters van Diacamma aangetrokken kunnen worden door zoete plantensappen. In gevangenschap accepteren ze suikerhoudende vloeistoffen zonder problemen. En ze hebben een trucje: behalve drinken kunnen ze ook een druppel tussen hun kaken meedragen. Een studie uit 2023 met kolonies uit Okinawa liet zien dat ze tussen de twee methoden kiezen afhankelijk van hoe stroperig de vloeistof is. We weten niet of het bij deze soort is beschreven, maar met een dikke nectar is het de moeite waard om erop te letten.

Grootte en morfologie

Zoals bij de rest van het geslacht zijn de werksters monomorf: één vorm en een zeer uniforme grootte, zonder soldaten of groottekasten, en de gamergate valt niet op door haar afmetingen. Wat haar verraadt, zijn de gemmae.

  • Silhouet. Groot, slank en met zeer lange poten, met een elegante tred die niets te maken heeft met de nerveuze haast van de kleine soorten. Bij Antomas hebben we ook altijd haar exoskelet benadrukt, hard als een harnas.
  • Kleur. Zwart, met een zilverachtige glans afhankelijk van het licht, zoals kwekers het beschrijven. Ze heeft niet de metaalkleuren van de Filipijnse Diacamma-soorten.
  • Sculptuur. Bedekt met duidelijke groeven, op de kop in de lengte. Het patroon ervan is een sleutelkenmerk in de taxonomie van de groep.
  • Petiolus. Dikke schub, met twee doornen bovenop zoals bij andere Diacamma-soorten. Bij deze soort draagt het bovenste deel een kam met afgezwakte groeven, wat helpt om haar van D. violaceum te onderscheiden.
  • Antennes. Lange schachten, met een index van 164-174, tegenover 181-192 bij D. violaceum.
  • Angel. Lang en werkend. Het is haar belangrijkste wapen: ze verlamt de prooi met gif voordat ze die naar het nest brengt.
  • Gemmae. Bij de geboorte bij alle werksters aanwezig, alleen de gamergate behoudt ze.
  • Mannetjes. Gevleugeld en anders dan de werksters, zoals in het hele geslacht. We kennen geen toegankelijke beschrijving van die van deze soort.

Afmetingen bij benadering

  • Werksters, revisie van Laciny, Pal en Zettel (2015, indirect geraadpleegd): 16,4-18,5 mm
  • Werksters, Peeters en medewerkers (2015): tot 16-17 mm
  • Werksters, richtwaarde van Antomas: tot 18-20 mm, zonder systematische meting
  • Gamergate: gelijk aan de werksters
  • Geslacht Diacamma, ter vergelijking: normaal 8-16 mm

De totale lengte van een mier varieert afhankelijk van hoe je meet, en het is normaal dat cijfers niet helemaal overeenkomen. Wat niet verandert, is de indruk: naast elk van haar verwanten lijkt ze uit een andere klasse te komen.

Verzorging in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 3/5 – Gevorderd

Ze wordt net zo gekweekt als de andere Diacamma-soorten, en het is geen kwetsbare mier. Wat haar op een gevorderd niveau brengt, is de optelsom van drie dingen: het nest zeer vochtig houden zonder dat het doorweekt raakt, een dieet volhouden dat rijk is aan levende prooien en werken met een grote, krachtige en zeer agressieve soort, met angel, waarvan de kolonie afhangt van één enkele gamergate. Daarom weegt het hanteren hier, anders dan bij haar kleine verwanten, net zo zwaar als het kweken.

Is het de moeite waard? Als je van jagers houdt, vind je moeilijk iets beters. Elke tocht van een werkster heeft iets van een duel: ze spoort de prooi op, nadert, overmeestert haar met haar angel en draagt haar zonder hulp terug. En binnen in het nest blijft een van de zeldzaamste sociale systemen die er bestaan gewoon doordraaien.

Aanbevolen waarden

  • Temperatuur: 24-28 °C, met een iets warmer en een iets koeler uiteinde van de opstelling, zodat de kolonie kan kiezen. Dat is de richtlijn van Antomas voor het geslacht, en die komt overeen met de praktijk van kwekers; er is geen laboratoriumstudie die haar voor deze soort vastlegt.
  • Vochtigheid van het nest: zeer hoog, 60-80%, meestal rond 70%.
  • Foerageergebied: iets minder vochtig, met een waterbuis die altijd beschikbaar is.
  • Diapauze: niet nodig. We houden haar het hele jaar actief, net als de rest van het geslacht, en de verzorgingsgidsen zijn het daarover eens.
  • Licht: een donkere zone in het nest en een verlicht foerageergebied, om van de jacht te genieten.

Ze laten uitdrogen is een ernstige fout. Ze leeft in warme, vochtige omgevingen, en een droge kolonie lijdt er snel onder, vooral het broed. Verdeel de vochtigheid met een natter en een minder nat deel van het nest, en geef het water beetje bij beetje en vaak: in één keer veel zorgt er alleen voor dat het nest doorweekt raakt en dat schimmel en mijten een kans krijgen.

Aanbevolen formicaria

We gebruiken de Qbik Wild-reeks van Anthouse in Duo-formaat. De drie vochtsystemen geven goede resultaten, en we lichten de Qbik Wild Duo P 2C Hybrid uit, die verdamping vanuit een reservoir onderin combineert met een zijdelingse waterbuis. Bij de verdampingsversie bereikt het water de kamers niet en ontstaat er een natuurlijke gradiënt; de gewone versie vul je bij met een waterbuis.

Geef haar een groot foerageergebied: een jager van dit formaat heeft ruimte nodig om te patrouilleren en op de loer te liggen. Een bodem van zand met wat klei en een paar stenen ziet er natuurlijk uit en houdt wat vocht vast. Breid het nest uit als de kolonie het bijna helemaal inneemt, want lege ruimtes zijn lastiger in goede staat te houden.

De kolonie thuis: gamergate, aankomst en verhuizing

Onze kolonies worden altijd met gamergate verkocht, in de formaten die je bij de productopties ziet. Zoals we hebben uitgelegd, zijn de werksters geen extraatje: zij maken de kolonie levensvatbaar.

Zet haar direct na ontvangst op een stabiele temperatuur, geef haar water en verwijder de werksters die onderweg zijn gestorven. Om haar te installeren, verhuizen we haar bij Antomas door uit te schudden: we schudden de kolonie leeg in haar nieuwe formicarium en dwingen haar vaak om naar binnen te gaan. Doe dat bij zo'n agressieve soort met het deksel bij de hand, zonder haast en met de barrières al klaar.

Daarna: kijk vaak naar haar. Mieren zijn er om van te genieten en van te leren, en ze voorzichtig controleren is de beste manier om elk probleem met vocht, schimmel of voedseltekort op tijd op te merken. Verwacht alleen niet dat je de gamergate ziet rondwandelen: bij onze Diacamma-soorten is ze erg schuw en glibberig en gaat ze nooit foerageren.

Als de gamergate sterft

De kolonie is niet verloren. Zonder gamergate worden de werksters die geboren worden niet meer verminkt, en een van hen kan de plaats innemen. Wat nodig is, is dat ze paart met een mannetje van een andere kolonie: een mannetje van dezelfde kolonie werkt niet. We hebben het zien werken bij Diacamma, met klanten die ons om mannetjes vroegen en met een niet-verminkte werkster een nieuwe gamergate kregen. Als het jou overkomt, schrijf ons dan zo snel mogelijk en blijf de kolonie verzorgen zoals altijd.

Je kunt kolonies daarentegen niet samenvoegen: ze zijn te agressief tegenover elkaar.

Voeding

De regel is een gevarieerd dieet, met veel eiwit. En bij een mier van dit formaat merk je het eiwit.

Eiwitten. Ze eten levende en dode insecten, maar bij Antomas raden we vooral levende prooien aan, want daar zit het grote schouwspel: het is een soort die enorm agressief is tegenover andere geleedpotigen en ongewervelden, en één werkster kan prooien aan waar andere Diacamma-soorten veel moeite mee zouden hebben. Krekels, gekweekte kakkerlakken, meelwormen, vliegen en andere veilig gekweekte insecten zijn prima. Wissel elke week van insect, zodat ze niet altijd hetzelfde eten.

Geef 3-5 keer per week eiwit, afhankelijk van het aantal larven. Hoe meer eiwit, hoe beter en sneller ze groeien: als je dagelijks schoonmaakt, kun je beter te veel geven, want de kolonie begrijpt dan dat ze middelen genoeg heeft en brengt meer broed groot. Als je de resten niet gaat weghalen, kun je beter niet te ruim voeren, want bij deze vochtigheid beschimmelen ze meteen. Omdat ze iets minder op jacht gaan dan andere soorten, leg je de prooi het best op een plek waar ze die kunnen vinden zonder de hele opstelling af te lopen.

Suikers. Die lusten ze best graag. Je kunt ze om de 3-4 dagen aanbieden of een drinkbakje ad libitum neerzetten. Gebruik als vuistregel de Blue Sugar-nectar van Anthouse 4-5 keer per week en een andere suikerhoudende vloeistof 1-2 keer per week. Bij ons werkt een mengsel van lactosevrije melk met honing goed, dat wat vloeibaar eiwit toevoegt. Je kunt ook eiwit aan de nectar toevoegen.

Hoe bied je het aan? Suikerhoudende vloeistoffen in een drinkbakje, nooit op watten: die beschimmelen en de vloeistof bederft snel. Gewone of zelfgemaakte drinkbakjes waarin de druppel bereikbaar blijft, zijn prima. Voor water is watten daarentegen wel goed: een reageerbuis met water en watten in het foerageergebied zorgt dat het altijd beschikbaar is.

Jagende gladiatoren, deel 3: D. scalpratum op jacht en in gevecht met Harpegnathos venator (Anthouse).

Gedrag in gevangenschap

Verwacht geen constant heen-en-weergeloop van werksters zoals bij andere soorten. Er is meestal minder foerageeractiviteit, en dat is op zich geen teken van een probleem. Het verschil zit in wat er gebeurt als er een prooi binnenkomt: de werkster die hem opmerkt, stort zich er zonder aarzelen op, en dan begrijp je waarom ze de grote broer is.

Haar agressie strekt zich uit tot andere mieren en tot kolonies van haar eigen soort, dus geen gedeelde opstellingen. Waar je je wel zorgen over moet maken, is een kolonie zonder broed die zich in een hoek samenpakt, of larven die niet groeien: controleer eerst de vochtigheid, de temperatuur en de hoeveelheid eiwit. Als ze ooit uit zichzelf verhuizen, let dan op de paartjes van de tandem running.

Ontsnappingen en barrières

Net als de andere Diacamma-soorten zijn ze geen grote ontsnappingskunstenaars, en een deksel en een groot foerageergebied zijn voldoende. Toch wil je bij deze soort, door haar kracht en karakter, niets aan het toeval overlaten: sluit stoppen en aansluitingen goed af. Als versterking werken olie, vaseline of «talcol», een mengsel van talkpoeder en alcohol dat je in een strook aanbrengt.

Fluon (PTFE) faalt bij de hoge vochtigheid die deze mier nodig heeft, soms zonder dat je het merkt, dus vertrouw er niet op als enige barrière.

Hanteren en veiligheid

Het is een grote mier, met een werkende angel en zeer agressief: behandel haar met respect en zonder angst. Onder kwekers wordt de steek heel verschillend beschreven, van bijna onmerkbaar tot pijnlijk zonder heftig te worden, en bij kleinere Diacamma-soorten hebben we gezien dat ze moeite hebben om door de huid te komen. Omdat deze in een andere klasse speelt, moet je daar niet zomaar van uitgaan.

Werk altijd met pincet en handschoenen, zonder direct contact met je handen, en zonder haast, ook om de gamergate niet kwijt te raken. Het is geen soort voor mensen die allergisch zijn voor steken van vliesvleugeligen. En zoals elke exotische soort mag ze nooit worden vrijgelaten.

Wat je niet moet doen

  • Het nest laten uitdrogen: bij deze soort is dat een ernstige fout.
  • Naar het andere uiterste doorslaan en het doorweken.
  • Prooiresten laten liggen.
  • Altijd hetzelfde insect geven of te weinig eiwit geven.
  • De suikers op watten aanbieden.
  • Een «koningin» zoeken of proberen een kolonie te stichten met een losse gamergate.
  • Kolonies samenvoegen of haar met andere soorten mengen.
  • Haar met blote handen hanteren of zonder het deksel en de barrières klaar te hebben.
  • Alles op fluon laten aankomen in een vochtige omgeving.
  • Vergeten naar ze te kijken: bij een kleine kolonie merk je een probleem meteen.

Wetenschappelijke bronnen

Deze gids combineert de enige veldstudie met kolonies die onder deze naam zijn gepubliceerd, de taxonomische revisie van het geslacht, de studies over andere Diacamma-soorten en de ervaring van Antomas, die we als zodanig aangeven. Belangrijkste referenties:

  1. Peeters, C., Heraty, J. & Wiwatwitaya, D. (2015). Eucharitid wasp parasitoids in cocoons of the ponerine ant Diacamma scalpratum […]. Halteres 6: 90–94. biodiversitylibrary.org
  2. Heraty, J.M., Mottern, J. & Peeters, C. (2015). A new species of Schizaspidia, with discussion of the phylogenetic utility of immature stages for assessing relationships among eucharitid parasitoids of ants. Annals of the Entomological Society of America 108: 865–874. doi:10.1093/aesa/sav062
  3. Laciny, A., Pal, A. & Zettel, H. (2015). Taxonomic notes on the ant genus Diacamma (Hymenoptera: Formicidae), part 1. Zeitschrift der Arbeitsgemeinschaft Österreichischer Entomologen 67: 83–136. zobodat.at
  4. Peeters, C. & Crozier, R.H. (1988). Caste and reproduction in ants: not all mated egg-layers are «queens». Psyche 95: 283–288. doi:10.1155/1988/52368
  5. Peeters, C. & Ito, F. (2001). Colony dispersal and the evolution of queen morphology in social Hymenoptera. Annual Review of Entomology 46: 601–630. doi:10.1146/annurev.ento.46.1.601
  6. Wheeler, W.M. & Chapman, J.W. (1922). The mating of Diacamma. Psyche 29: 203–211. doi:10.1155/1922/80849
  7. Peeters, C. & Higashi, S. (1989). Reproductive dominance controlled by mutilation in the queenless ant Diacamma australe. Naturwissenschaften 76: 177–180. doi:10.1007/BF00366404
  8. Gotoh, A., Sameshima, S., Tsuji, K., Matsumoto, T. & Miura, T. (2005). Apoptotic wing degeneration and formation of an altruism-regulating glandular appendage (gemma) in the ponerine ant Diacamma sp. from Japan. Development Genes and Evolution 215: 69–77. doi:10.1007/s00427-004-0456-7
  9. Ramaswamy, K. et al. (2004). Social mutilation in the ponerine ant Diacamma: cues originate in the victims. Insectes Sociaux 51: 410–413. doi:10.1007/s00040-004-0765-x
  10. Baratte, S., Cobb, M. & Peeters, C. (2006). Reproductive conflicts and mutilation in queenless Diacamma ants. Animal Behaviour 72: 305–311. doi:10.1016/j.anbehav.2005.10.025
  11. Cournault, L. & Peeters, C. (2012). Aggression regulates monogyny in non-mutilating Diacamma ants. Insectes Sociaux 59: 533–539. doi:10.1007/s00040-012-0251-9
  12. Shimoji, H. et al. (2018). Social enforcement depending on the stage of colony growth in an ant. Proceedings of the Royal Society B 285: 20172548. doi:10.1098/rspb.2017.2548
  13. Sahu, P.K., Kolay, S. & Annagiri, S. (2019). To reunite or not: a study of artificially fragmented Diacamma indicum ant colonies. Behavioural Processes 158: 4–10. doi:10.1016/j.beproc.2018.10.017
  14. Karpakakunjaram, V. et al. (2003). Contributions to the biology of the queenless ponerine ant Diacamma ceylonense Emery (Formicidae). Journal of the Bombay Natural History Society 100: 533–543. repository.ias.ac.in
  15. Mukhopadhyay, S., Pathak, M.K. & Annagiri, S. (2019). Path minimization in a tandem running Indian ant in the context of colony relocation. Journal of Experimental Biology. doi:10.1242/jeb.206490
  16. Kaur, R. & Sumana, A. (2014). Coupled adult-brood transport augments relocation in the Indian queenless ant Diacamma indicum. Insectes Sociaux 61: 141–143. doi:10.1007/s00040-014-0338-6
  17. Fujioka, H., Marchand, M. & LeBoeuf, A.C. (2023). Diacamma ants adjust liquid foraging strategies in response to biophysical constraints. Proceedings of the Royal Society B 290: 20230549. doi:10.1098/rspb.2023.0549
  18. Baidwan, P.S. et al. (2024). Description of Diacamma rugosum jerdoni (Insecta: Hymenoptera) male along with two new additions to the myrmecofaunal diversity of Kerala, India. Halteres 14: 20–30. doi:10.5281/zenodo.14439664
Moeilijkheidsgraad
Gemiddeld
2 Beoordelingen

Very good!
The colony arrived quickly and with no deaths.
Since the gamergate had been marked, it was easy to locate her.
Door Niels op 18-11-2026

De lo mejor que puedes encontrar
Brutal la calidad de la colonia que me llego, sana sana. Envío rápido y bien protegido y además, VIENE LA GAMERGATE marcada, para la gente que le cuesta como yo encontrarla. En pocos sitios encontrarás una calidad tan suprema.
Door Bernat Bonet op 11-11-2026
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...