Carebara diversa: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Carebara diversa: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas

Carebara diversa

2 Opinie
Ostatnie sztuki w magazynie
79,99 €
Brutto

Rekord świata w polimorfizmie: maleńkie minory i berserkerzy ponad 500 razy ciężsi, polujący rojem, budujący ziemne drogi i wznoszący imperia liczące setki tysięcy robotnic. Nieustający spektakl dla doświadczonych hodowców. Kolonie i królowe oraz probówki pełne czerwiu. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.

Kolonia

 

Poziom trudności: 4/5 – Zaawansowany

Mrówka o najbardziej skrajnym polimorfizmie na świecie: maleńkie minory i żołnierze ważący ponad 500 razy więcej od nich, polujący rojem i budujący drogi. Potrzebuje ciepła, dużej wilgotności i dużo miejsca, a także stałej troski o czerw.

Carebara diversa (Jerdon, 1851) to jedna z najbardziej spektakularnych mrówek, jakie można hodować w domu. Przez ponad sto lat znana jako Pheidologeton diversus, jest jedną z dwóch azjatyckich „mrówek grabieżczych” (marauder ants): kolonii liczących setki tysięcy robotnic, które wychodzą na łowy rojem, budują prawdziwe ziemne drogi i skupiają w jednym gnieździe maleńkie robotnice i olbrzymich żołnierzy. W Japonii nazywa się ją Yokozuna-ari, od yokozuna, wielkich mistrzów sumo. Prawie wszystko, co o niej wiemy, zawdzięczamy myrmekologowi i fotografowi Markowi W. Moffettowi, który przez lata badał ją w Singapurze, Malezji, Tajlandii i Indiach.

Biologia

Zasięg i siedlisko

Żyje od Indii i Sri Lanki, przez całą Azję Południowo-Wschodnią, po południowe Chiny, Tajwan, Filipiny i Indonezję. To najpospolitsza mrówka grabieżcza w siedliskach przekształconych przez człowieka: oprócz lasu pierwotnego i wtórnego zajmuje pola ryżowe, plantacje kauczukowców i palm kokosowych, inne uprawy oraz miejskie parki i ogrody. Tam, gdzie jest liczna, brakuje Pheidole, które wypiera od pokarmu; a w lasach Półwyspu Malajskiego ustępuje pola swojej krewniaczce Carebara silenus.

Gniazdo jest podziemne, często u podstawy drzewa, w zbutwiałym pniu albo w norach, starych termitierach, martwych korzeniach, a nawet w zakopanych butelkach i puszkach. Prawie wszystkie komory leżą na głębokości poniżej 80 cm: strefa centralna z królową i czerwiem oraz komory satelitarne, oddalone nawet o półtora metra, zajmowane przez „replety”, robotnice pełniące rolę spiżarni.

Światowy rekord polimorfizmu

Żadna znana mrówka nie ma tak różnych od siebie robotnic. U C. diversa szerokość głowy zmienia się dziesięciokrotnie od najmniejszej do największej robotnicy, a najwięksi żołnierze ważą ponad 500 razy więcej niż minor. Dla porównania u grzybiarek Atta, słynnych ze swojego polimorfizmu, różnica masy wynosi około 100 razy. Maleńkie minory stanowią co najmniej 99% kolonii; ponad nimi są robotnice wszystkich rozmiarów, od średnich po majory i ogromne „supermajory”, które w hobby znane są jako berserkerzy.

Moffett wyróżnił cztery kasty fizyczne: minory, średnie robotnice, majory i replety. Te ostatnie to średnie robotnice i majory z wolem pełnym oleistej rezerwy, które żyją na stałe w gnieździe i zwracają pokarm towarzyszkom: żywa spiżarnia. W jednej z badanych kolonii stanowiły prawie połowę wszystkich robotnic, które nie były minorami. Ponadto minory dzielą się pracą według wieku: najmłodsze opiekują się czerwiem, a najstarsze wychodzą walczyć.

Wspaniałe imperium Carebara diversa (Anthouse)

Kasty tego gatunku (Anthouse).

Bitwa berserkerów (Anthouse)

Berserkerzy w akcji (Anthouse).

Grabieżczynie: polowanie rojem

Ta mrówka nie ma samotnych zwiadowczyń. Wychodzi na łowy masowo: dziesiątki tysięcy robotnic tworzą wąskie kolumny lub wachlarzowate roje o szerokości 2-4 metrów, które posuwają się z prędkością około 2-3 metrów na godzinę, z czołem, na którym jedne robotnice zmieniają inne centymetr po centymetrze, i mogą przebyć ponad 20 metrów. Gdy znajdą ofiarę, minory rzucają się na nią setkami, aż ją unieruchomią, choć wiele z nich ginie przy tej próbie, a potem przychodzą średnie robotnice i majory, które odcinają żuwaczkami nogi i odnóża. Nie mają funkcjonalnego żądła: wszystko robią gryząc.

Są aktywne o każdej porze, w dzień i w nocy, a ich aktywność bardzo zależy od wilgotności. W wilgotne dni wyrusza dużo więcej wypraw i są dużo bardziej agresywne: w doświadczeniu Moffetta 39,5% robotnic atakowało palec w dni wilgotne, a tylko 3,9% w dni suche. To pierwsza wskazówka, czym jest ten gatunek: mrówką, która żyje i umiera dzięki wilgotności.

Roboty publiczne mrówczych drogowców

Każda kolonia utrzymuje jedną lub dwie drogi: główne szlaki o długości od 5 do 100 metrów, które mogą przetrwać ponad dwa miesiące. Są gładkie, z bocznymi murkami z ziemi, czasem całkowicie zadaszone w postaci arkad, a nawet zagłębione pod ziemią. Minory wygładzają nawierzchnię; średnie robotnice i majory usuwają przeszkody, popychając je głową lub przegryzając, a największe majory ubijają dachy. Już w 1903 roku przyrodnik Charles Bingham pisał, że żołnierze przypominają „kielnie i ubijaki mrówczego Departamentu Robót Publicznych”. Przy dużym ruchu te, które wracają obładowane, idą środkiem, a te, które wychodzą, po bokach. Arkady powstają tylko z wilgotnej ziemi: na sucho się kruszą.

Autobusy szkolne: minory na grzbietach żołnierzy

Jeden z najciekawszych obrazów tego gatunku: ponad dwadzieścia minorów może podróżować na grzbiecie dużego majora, nawet przez dwadzieścia minut. Moffett porównywał je do autobusów szkolnych, które wiozą maluchy na front. Jazda na grzbiecie oszczędza energię i służy za eskortę: minory siedzące na pokarmie niesionym przez majory odpędzają muchy złodziejki, które próbują go ukraść.

Skrajnie wszystkożerne

Jedzą praktycznie wszystko. Mniej więcej połowa ich diety to pokarm zwierzęcy: owady, dżdżownice, ślimaki, prosionki, pareczniki, pająki, jaja, a nawet małe żaby i gekony. Druga połowa to pokarm roślinny: nasiona dziesiątek gatunków, które średnie robotnice odrywają od traw, a minory przenoszą na prawdziwej taśmie transportowej, podczas gdy majory miażdżą najtwardsze; a do tego owoce, kokosy, banany, figi czy owoce kakaowca. Kolonia może zebrać 300 gramów nasion w osiem godzin, a w jednym przypadku ponad 6000 robotnic na minutę wchodziło do owocu kakaowca i z niego wychodziło, aż opróżniły go w jeden dzień. Przy dużych ofiarach organizują się zespołowo: setka robotnic może ciągnąć dżdżownicę o długości 10 cm, ważącą 5000 razy więcej niż każda z nich, a na padlinie lub dużym owocu budują ziemne zadaszenia, żeby korzystać z nich przez wiele dni.

Mrówki wędrowne? Prawie, ale nie

Przez swoje masowe wyprawy, zadaszone szlaki i strażniczki ta mrówka bardzo przypomina afrykańskie mrówki wędrowne, ale nie jest koczownicza: ma stałe gniazdo i tylko od czasu do czasu się przeprowadza, używając swojej drogi jako szlaku migracji przez kilka nocy. Nie tworzy też gigantycznych kolonii, które czasem się jej przypisuje: kolonie wykopane przez Moffetta liczyły od 85 000 do 250 000 robotnic, co i tak jest imponujące.

Królowa: jedna i dobrze chroniona

W naturze prawie wszystkie kolonie mają jedną królową, a Moffett zaobserwował coś niezwykłego: stare, zużyte królowe wyciągane z gniazda przez minory i przysypywane ziemią na skraju szlaku, co świadczy o tym, że kolonia wymienia swoją królową. Loty godowe odbywają się nocą, w porze deszczowej; w Singapurze w maju, przy niemal codziennych ulewach. Zakładanie kolonii jest klaustralne: królowa zrzuca skrzydła, kopie komorę i składa od 50 do 250 jaj, które nosi przyklejone do gładkiego miejsca pod gastrem, i wychowuje pierwsze robotnice bez jedzenia, dzięki rezerwom tłuszczu i wolu pełnemu oleistego płynu.

Dlaczego jest tak delikatna w niewoli

Sam Moffett próbował hodować je w akwariach z ziemią i w probówkach i poniósł porażkę: robotnice prawie nie jadły, minory i larwy szybko ginęły, a z 16 królowych żadna nie wychowała larw. Doszedł do wniosku, że potrzebują dużo więcej miejsca na gniazdo i żerowanie, niż zwykle daje się mrówce. Doświadczenie europejskich hodowców idzie w tym samym kierunku: większość traconych kolonii nie ginie z powodu królowej, lecz dlatego, że populacja robotnic się załamuje, a nie ma czerwiu, który by ją uzupełnił. W części o hodowli wyjaśniamy, jak tego uniknąć.

Nowa nazwa dla dawnej mrówki

Przez ponad 150 lat była Pheidologeton diversus. W 2014 roku rewizja rodzaju Carebara wykazała, że Pheidologeton nie ma własnych cech uzasadniających jego oddzielenie, i gatunek otrzymał nazwę Carebara diversa. Rodzaj Carebara obejmuje dziś około 230 gatunków, w większości maleńkich i podziemnych; ta mrówka to jego najbardziej spektakularny przedstawiciel. W hobby krążą głównie dwie formy (podgatunki) tego gatunku.

Wielkość i morfologia

Minory mają kasztanowy kolor, są gładkie i błyszczące, z żółtobrązowymi czułkami i nogami. Majory są ciemnokasztanowe, z prawie czarnymi żuwaczkami i ogromną prostokątną, prążkowaną głową, która jest czystą muskulaturą do gryzienia, miażdżenia nasion i pchania przeszkód. Mają zaskakującą cechę: przyoczko, małe „trzecie oko”, na czole, od którego gatunek otrzymał jedną ze swoich dawnych nazw, Pheidole ocellifera; robotnice pośrednie mogą mieć od jednego do trzech. Królowa przypomina ciemniejszego majora, z krótkim, wysokim i masywnym tułowiem i obszernym gastrem. Samce są ciemnobrązowe, z małą głową i bardzo dużymi oczami i przyoczkami.

Czułki mają 11 członów z buławką z 2 członów, w porównaniu z 12 członami i buławką z 3-4 członów u Pheidole, z którymi często się je myli. Majory mają parę kolców na propodeum. I choć należy do podrodziny Myrmicinae, której większość przedstawicieli żądli, ta mrówka nie żądli: gryzie.

Przybliżone wymiary

  • Minory: 1,5-3,5 mm
  • Średnie robotnice i majory: 4,5-13 mm (największy pomiar to około 15,6 mm)
  • Królowa: 18-20 mm (15-16 mm w formie filipińskiej)
  • Samiec: około 13 mm

Wymiary z klasycznych opisów (Bingham 1903; Forel 1912; Wheeler 1929) i z kolekcji. To wartości orientacyjne: wielkość żołnierzy bardzo zależy od wielkości i odżywienia kolonii.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 4/5 – Zaawansowany

To nie jest gatunek trudny w codziennej opiece: je wszystko, rośnie bardzo szybko, gdy dobrze się zadomowi, i jest nieustającym spektaklem. Trudność polega na tym, że nie wybacza zaniedbań wilgotności: jej robotnice żyją krótko, kolonia musi bez przerwy wychowywać czerw, a jeśli czerw się urwie, kolonia może upaść w ciągu kilku tygodni. Potrzebuje też ciepła, dużo miejsca, dużo pokarmu i dobrze utrzymanych barier. Dla kogoś, kto może jej to zapewnić, to jeden z najbardziej imponujących gatunków w hobby.

Klucz do wszystkiego: wilgotność, czerw i wylęg

Z doświadczenia Antomas wylęganie się jaj C. diversa zależy od bardzo dokładnego poziomu wilgotności. W zdrowej kolonii sama masa czerwiu (larw i poczwarek) pomaga robotnicom samodzielnie regulować ten mikroklimat: robotnice układają czerw w stosy i przenoszą go po gnieździe, szukając właściwej wilgotności. Ale jeśli kolonia się załamie i zostanie bez larw i poczwarek, traci tę zdolność regulacji i jaja przestają się wylęgać. A ponieważ robotnice nie są szczególnie długowieczne (niektóre żyją miesiąc, a średnio 3-4 miesiące; żołnierze żyją tym dłużej, im są więksi), kolonia bez czerwiu szybko gaśnie.

Doświadczenie innych hodowców to potwierdza: najczęstszy scenariusz upadku to kolonia, w której składanie jaj lub wychowywanie czerwiu urywa się na kilka tygodni (przez zimno, suchość, stres lub roztocza), a populacja minorów się załamuje bez uzupełnienia. A suche gniazdo może zabić robotnice w niecały dzień. Dlatego cały zestaw kręci się wokół jednej idei: utrzymywać zawsze wysoką i stabilną wilgotność oraz kolonię z dużą ilością czerwiu.

Zalecane parametry

  • Temperatura: 26-30 °C, z gradientem (ciepło z boku, nie pod gniazdem). Powyżej 30 °C, jeśli wilgotność jest odpowiednia, kolonia rośnie bardzo szybko; nigdy nie przekraczaj 34 °C.
  • Wilgotność: wysoka i stabilna w podłożu i w strefie czerwiu; nigdy nie pozwól, żeby wyschło.
  • Podlewanie: zraszanie nie wystarcza; trzeba podlewać podłoże odpowiednio do wielkości terrarium. Dla orientacji: w GAIA Oasis około 1 litra wody tygodniowo.
  • Woda: zawsze dostępna, oprócz podlewania.
  • Wentylacja: wystarczająca, by uniknąć pleśni i nadmiernej kondensacji, ale bez wysuszania terrarium.
  • Zimowanie: nie. Gatunek tropikalny aktywny przez cały rok.

Zalecany zestaw: naturalistyczne terrarium GAIA od Anthouse

W Antomas polecamy trzymać tę mrówkę w naturalistycznych terrariach, a konkretnie w serii GAIA od Anthouse. GAIA Oasis (29 × 29 × 29 cm) to dobry punkt wyjścia. Terrarium z grubą warstwą wilgotnego podłoża pozwala kolonii wykopać własne gniazdo jak w naturze, przenosić czerw tam, gdzie w danej chwili jest potrzebna wilgotność, i łagodzić zmiany: to najpewniejszy sposób, żeby wychowywanie czerwiu się nie urwało.

Terrarium GAIA Oasis od Anthouse (29 × 29 × 29 cm), polecane dla Carebara diversa
Terrarium GAIA Oasis od Anthouse

Podłoże: mieszanka, w dowolnych proporcjach, włókna kokosowego, zwykłego podłoża do roślin i odrobiny gliny, żeby mogły budować korytarze i swoje słynne arkady. Nie sadź żywych roślin: zwykle je zabijają. Gałęzie, kora lub płaskie kamienie dają im miejsca, w których mogą urządzić gniazdo.

Alternatywa: bardzo wilgotne gniazda gipsowe. Można je też trzymać w formikariach, ale wtedy zawsze gipsowych; modele ewaporacyjne i hybrydowe Anthouse sprawdzają się całkiem dobrze. Ale uwaga: wymagają bardzo intensywnej opieki, żeby codziennie utrzymywać wilgotność, i najprawdopodobniej przy jakimś zaniedbaniu kolonia się załamie, zostanie bez czerwiu i jaja już się nie wylęgną. Dlatego wolimy terrarium.

Higiena i roztocza: ta mrówka zakopuje pokarm, żeby wrócić do niego później, a gnijące resztki przyciągają roztocza, drugą wielką przyczynę utraty kolonii według hodowców. Usuwaj resztki, które widzisz, w ciągu 24 h i nie dodawaj niesterylizowanej ziemi z ogrodu.

Królowe, łączenie kolonii i co robić, gdy kolonia się załamie

W Antomas sprzedajemy kolonie z jedną królową, zawsze z ogromną ilością czerwiu, i nigdy samotne królowe: hodowcy są zgodni, że wyprowadzenie kolonii od samotnej królowej albo od kilkudziesięciu robotnic jest prawie niemożliwe.

Ta mrówka dość dobrze akceptuje poliginię i można łączyć kolonie, pod warunkiem że należą do tej samej formy (podgatunku). W hobby krążą głównie dwie, a w Antomas zapisujemy, którą sprzedajemy w każdej partii. Jeśli chcesz połączyć kolonie, powiedz nam, kiedy kupiłeś swoją, a powiemy Ci, czy ta, którą mamy dostępną, jest zgodna.

Jeśli Twoja kolonia się załamie i zostanie bez larw i poczwarek, nie musi być stracona: można dodać inną zgodną kolonię, która wniesie młode robotnice, a przede wszystkim czerw, żeby odbudować cykl. Ponieważ zawsze wysyłamy kolonie mocno obładowane czerwiem, to najlepszy sposób, żeby ją uratować. Zapytaj nas wcześniej o zgodność podgatunku.

Karmienie

Białko: to podstawa, w dużych ilościach i codziennie: świerszcze, karaczany, mączniki, muchy, dżdżownice i każdy bezpieczny owad hodowlany. Przyjmują ofiary żywe i martwe, a duże kolonie ćwiartują ogromne ofiary. Dla orientacji: kolonia licząca około tysiąca robotnic może zjeść kilka dużych świerszczy dziennie.

Nasiona: przyjmują prawie każde, a w dużych koloniach mogą stanowić nawet połowę diety. Uwielbiają rozgniecione orzeszki ziemne (niesolone). Nic się nie stanie, jeśli jakieś nasiono wykiełkuje w gnieździe: usuwają je, gdy im przeszkadza.

Węglowodany: nie są podstawą ich diety. Wystarczy podać trochę wody z miodem lub nektaru raz lub dwa razy w miesiącu.

Woda: zawsze dostępna.

Carebara diversa!! (Antomas)

Kolonia Antomas rosnąca w zawrotnym tempie (kanał Antomas).

Carebara diversa kontra karaczany (Anthouse)

Uczta tych mrówek (Anthouse).

Zachowanie w niewoli

Gdy kolonia dobrze się zadomowi, wzrost jest wybuchowy: w kilka tygodni może zwielokrotnić liczbę robotnic, a pojawiają się średnie robotnice, majory i, z czasem, wielcy berserkerzy. Zobaczysz kolumny, wyprawy po pokarm, korytarze i ziemne zadaszenia oraz niemal nieustanną aktywność, w dzień i w nocy. Są wrażliwe na stres: uciekają przed bezpośrednim światłem i nie lubią, gdy się im często przeszkadza. Żeby je przeprowadzić, nie trzeba ich zmuszać: wystarczy zostawić probówkę na arenie, a szybko się przeniosą.

Ucieczki i bariery

Minory są maleńkie i przechodzą przez niemal niewidoczne szczeliny: pokrywa musi być dobrze dopasowana, a wszystkie łączenia trzeba sprawdzić. Nada się każda bariera, ale uwaga: olej, Fluon i wazelinę mogą pokonać, sypiąc na nie podłoże. Trzeba być czujnym, czyścić je i regularnie odnawiać.

Obsługa i bezpieczeństwo

Nie żądlą, ale gryzą z zapałem: minory w sposób dokuczliwy, a duże majory mogą nawet przeciąć skórę. Nie jest to niebezpieczne, ale bolesne. Nie przenoś ich rękami. To gatunek egzotyczny: w żadnym wypadku nie wolno go wypuszczać na wolność.

Czego nie robić

  • Dopuszczać do wyschnięcia podłoża lub gniazda, choćby na jeden dzień.
  • Polegać wyłącznie na zraszaniu: trzeba podlewać.
  • Schodzić poniżej 26 °C przez wiele tygodni albo przekraczać 34 °C.
  • Sadzić w terrarium żywe rośliny.
  • Używać formikariów innych niż gipsowe albo wilgotnych gniazd, jeśli nie możesz codziennie ich doglądać.
  • Zostawiać gnijące resztki pokarmu: przyciągają roztocza.
  • Zaczynać od samotnej królowej albo od minimalnej kolonii.
  • Łączyć kolonie różnych podgatunków.
  • Zaniedbywać bariery: zasypują je podłożem i je pokonują.

Źródła naukowe

Ten poradnik powstał na podstawie literatury naukowej o tym gatunku oraz doświadczenia Antomas i europejskich hodowców. Główne źródła:

  1. Moffett, M.W. (2019). Marauder Ants (Carebara in part). W: C. Starr (red.), Encyclopedia of Social Insects. Springer. doi:10.1007/978-3-319-90306-4_75-1
  2. Moffett, M.W. (1987). Division of labor and diet in the extremely polymorphic ant Pheidologeton diversus. National Geographic Research 3(3): 282–304.
  3. Moffett, M.W. (1988). Foraging dynamics in the group-hunting myrmicine ant, Pheidologeton diversus. Journal of Insect Behavior 1(3): 309–331. doi:10.1007/bf01054528
  4. Moffett, M.W. (1988). Nesting, emigrations, and colony foundation in two group-hunting myrmicine ants. W: J.C. Trager (red.), Advances in Myrmecology: 355–370. Brill. doi:10.1163/9789004630765_026
  5. Moffett, M.W. (1984). Swarm raiding in a myrmicine ant. Naturwissenschaften 71: 588–590. doi:10.1007/bf01189188
  6. Moffett, M.W. (2010). Adventures among Ants: A Global Safari with a Cast of Trillions. University of California Press.
  7. Fischer, G., Azorsa, F. & Fisher, B.L. (2014). The ant genus Carebara Westwood: synonymisation of Pheidologeton Mayr under Carebara. ZooKeys 438: 57–112. doi:10.3897/zookeys.438.7922
  8. Bingham, C.T. (1903). The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Hymenoptera, vol. 2. Taylor & Francis.
  9. Foo (2022). Biodiversity Record: Carebara diversa ants attacking an Oriental whip snake. Nature in Singapore 15: e2022049. doi:10.26107/NIS-2022-0049
  10. Cassill, D.L. & Tschinkel, W.R. (2000). Behavioral and developmental homeostasis in the fire ant, Solenopsis invicta. Journal of Insect Physiology 46: 933–939. doi:10.1016/s0022-1910(99)00200-0
Poziom trudności
Doświadczony
2 Opinie

Very good colony. Healthy and active.
The colony Was raises really Well! Ive received them trough some really harsh UPS Transport with 2 days of delay in 5° outside. The colony arrived healthy and is already active and swarming the Arena ive given them. The shipping protection is 10/10. The test tube was perfectly covered so it didnt even budge an Millimeter.

Huge Shoutout to Tomas for being very respectful and considering before shipping the ants, offering me an heatpack for just 6€.

I will order here again!
By LuckyAnt on 2026-11-12

Absolutely brilliant
What an absolutely awesome colony very good quality and easy people to work with nothing but the best from me thanks again
By Chris on 2026-10-21
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również:

Klienci którzy zakupili ten produkt kupili również: