Camponotus variegatus dulcis: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Camponotus variegatus dulcis: królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas

Camponotus variegatus dulcis

Ostatnie sztuki w magazynie
149,99 €
Brutto

„Blada odmiana”, którą włoski podróżnik przywiózł z azjatyckiej dżungli w XIX wieku i której ponad 130 lat później prawie nikt nie widział w formikarium. Camponotus variegatus dulcis to gmachówka z południowej i południowo-wschodniej Azji, o jasnych barwach i robotnicach we wszystkich rozmiarach: zwinne minory, które wychodzą na żer o zmierzchu, i majory z ogromną głową, które bronią gniazda ugryzieniami i kwasem mrówkowym. Nosi w sobie własną fabrykę aminokwasów, symbiotyczną bakterię odziedziczoną po królowej. Łatwa i wdzięczna: ciepłe gniazdo, cukier zawsze pod ręką i dużo białka. Kolonie z królową, gotowe do wzrostu. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.

Kolonia

 

Poziom trudności: 2/5 – Początkujący

Azjatycka Camponotus rzadko spotykana w hodowlach: blada forma opisana z Birmy w XIX wieku, podgatunek C. variegatus, z robotnicami we wszystkich rozmiarach i raczej zmierzchowym trybem życia. Kolonie z królową, robotnicami i czerwiem, gotowe do wzrostu. Gniazdo QBIK ONE ze średnimi korytarzami i wilgocią z probówek, 24-28 °C, cukier zawsze dostępny i dużo urozmaiconego białka. Bez zimnego zimowania (diapauzy): najwyżej łagodny odpoczynek przez 6-8 tygodni w 18-22 °C podczas naszej zimy. Wspinają się po akrylu: bariera z oleju parafinowego lub PTFE.

Camponotus variegatus dulcis Dalla Torre, 1893 to gmachówka z południowej i południowo-wschodniej Azji, jeden z piętnastu uznawanych dziś podgatunków Camponotus variegatus (Smith, 1858), gatunku rozprzestrzenionego od Indii i Sri Lanki po Nową Gwineę. To średniej wielkości, polimorficzna Camponotus, z małymi, średnimi i dużymi robotnicami żyjącymi w tej samej kolonii, o jasnym ubarwieniu: XIX-wieczni przyrodnicy wyodrębnili ją już jako „bladą odmianę”.

Nie ma nazwy zwyczajowej i nie zamierzamy jej wymyślać. O ile nam wiadomo, nie ma też żadnych własnych badań nad swoją biologią: tylko opis, kilka linijek w katalogach i obecność na listach mrówek kilku krajów azjatyckich. Dlatego starannie oddzielamy to, co udokumentowano dla C. v. dulcis, to, co wiadomo o jej gatunku i rodzaju (i mówimy o tym wprost), oraz to, czego nauczyliśmy się, hodując ją w Antomas. I opowiemy Ci o pewnej małej zagadce: duża część tego, co krąży w internecie o „Camponotus variegatus”, w rzeczywistości wcale nie dotyczy tej mrówki.

Biologia

Blada odmiana z Górnej Birmy

Jej historia zaczyna się od podróżnika. W latach 1885-1887 włoski przyrodnik Leonardo Fea przemierzał Birmę, dzisiejszą Mjanmę, oraz Tenasserim, zbierając owady dla Miejskiego Muzeum Historii Naturalnej w Genui. Mrówki z tej wyprawy zbadał wielki włoski myrmekolog Carlo Emery, który w 1889 roku opublikował pracę „Formiche di Birmania e del Tenasserim raccolte da Leonardo Fea”. Wśród nich była jasno ubarwiona Camponotus z północy kraju, którą Emery nazwał odmianą dulcis.

Nazwa nadana przez Emery’ego nie jest jednak ważna według obecnych zasad, ponieważ zaproponował ją jako „odmianę” w obrębie „rasy” innego gatunku, a takiej rangi kodeks nomenklatury nie uznaje. Dopiero Austriak Karl Wilhelm von Dalla Torre w 1893 roku, umieszczając ją w swoim wielkim światowym katalogu błonkówek, uczynił tę nazwę dostępną. Dlatego oficjalnym autorem jest Dalla Torre, choć to Emery zobaczył ją pierwszy. Okazy wzorcowe, syntypy, przechowywane są w Genui.

W 1903 roku Brytyjczyk Charles Thomas Bingham streścił ją jednym zdaniem w The Fauna of British India: obok odmiany comottoi dulcis była jedną z „bladych odmian występujących w Birmie”. Jej nazwa po łacinie znaczy „słodka”. O ile wiemy, nikt nie wyjaśnił dlaczego; ale dla mrówki, która żyje ze słodkich płynów, pasuje idealnie.

Od „rasy” maculatus do podgatunku variegatus

Jej „nazwisko” zmieniało się kilka razy. Pod koniec XIX wieku wiele Camponotus Starego Świata traktowano jako „rasy” kilku ogromnych gatunków, takich jak C. maculatus czy C. rubripes:

  • Emery, 1889: C. rubripes rasa mitis odmiana dulcis (nazwa niedostępna).
  • Dalla Torre, 1893: C. mitis var. dulcis, nazwa, która się liczy.
  • Bingham, 1903: odmiana C. mitis, gatunku „bardzo zmiennego”, sięgającego aż po Nową Gwineę.
  • Emery, 1925: podgatunek C. variegatus, podrodzaj Tanaemyrmex, obowiązująca kombinacja.

Gatunek macierzysty opisał Frederick Smith w 1858 roku jako Formica variegata na podstawie materiału z Cejlonu (Sri Lanki) i Singapuru, a nikt nie wyznaczył później jednego okazu typowego. Jego piętnastu podgatunków nigdy nie zrewidowano nowoczesnymi metodami, a podrodzaje Camponotus, takie jak Tanaemyrmex, to dawne i częściowo sztuczne zgrupowania, które czekają na nowe zdefiniowanie w świetle reklasyfikacji z 2016 i 2021 roku. Podsumowując: ważna nazwa to Camponotus variegatus dulcis i nie można wykluczyć, że przyszła rewizja podniesie ją do rangi gatunku. Jeśli tak się stanie, zaktualizujemy ten poradnik.

Zagadka Hawajów: ta druga C. variegatus

Jeśli wpiszesz w internecie „Camponotus variegatus”, prawie wszystko dotyczy Hawajów. Żyje tam „Hawaiian carpenter ant”, największa mrówka archipelagu, zawleczona i pospolita w Honolulu już około 1880 roku, która gniazduje w ścianach drewnianych domów. W 1967 roku E. O. Wilson i R. W. Taylor uznali ją za zawleczoną populację azjatyckiego gatunku i zsynonimizowali jej lokalną nazwę, C. variegatus hawaiensis, z C. variegatus.

Jednak w 2015 roku badanie DNA Camponotus z rejonu Indo-Pacyfiku wykazało, że linia hawajska jest blisko spokrewniona z amerykańskimi Camponotus z Florydy i Nowego Świata, a nie z azjatyckimi. Co więcej, według komitetu ds. gatunków inwazyjnych Maui jeszcze nieopublikowana praca wskazuje, że są one genetycznie identyczne z Camponotus zonatus z Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej. Wniosek praktyczny: dane z Hawajów najprawdopodobniej nie dotyczą naszej mrówki. Używamy ich tu tylko jako orientacyjnego punktu odniesienia i mówimy o tym wprost.

Od Indii po wybrzeże Chin

Jedyne pewne stanowisko to to z opisu, na północy Mjanmy. Poza tym listy naukowe podają ją z:

  • Indii: Andamany i Nikobary oraz Maharasztra, według listy mrówek Indii z 2016 roku.
  • Chin: na liście mrówek Chin z 2012 roku, a od 2024 roku na liście owadów Makau.
  • Innych krajów: niektóre zestawienia podają Filipiny, Sri Lankę, Tajwan, Japonię lub Pakistan; to niezweryfikowane dane, które mogą wynikać z pomylenia z innymi podgatunkami.

Innymi słowy, to mrówka południowej i południowo-wschodniej Azji, od Indii po wybrzeże południowych Chin. Mapy, takie jak te z antmaps.org, pomagają śledzić jej występowanie, choć w przypadku tych dawnych podgatunków mieszają oznaczenia o bardzo różnej jakości. O jej siedlisku nic nie opublikowano; sądząc po gatunku i podrodzaju, to Camponotus ciepłych nizin, gniazdująca w zagłębieniach martwego drewna, pod korą i w glebie.

Monsun latem, chłodna i sucha zima

Klimat jej zasięgu to tropikalny klimat monsunowy z dwiema bardzo wyraźnymi porami roku. Przyjmując za punkt odniesienia wnętrze północnej Mjanmy, skąd ją opisano:

  • Pora deszczowa (maj-październik). Stały, wilgotny upał: średnie 28-29 °C, maksima 31-34 °C i noce 22-25 °C, z bardzo intensywnymi opadami od czerwca do sierpnia, ponad 300 mm miesięcznie.
  • Pora chłodna i sucha (grudzień-luty). Średnie 18-21 °C, maksima 26-29 °C i minima 10-13 °C, prawie bez deszczu i z dniami trwającymi około 10,5-11 godzin.
  • Sucha wiosna (marzec-kwiecień). Najgorętszy miesiąc przychodzi przed monsunem, z maksimami około 34-35 °C.

Na wybrzeżu południowych Chin zima jest nieco chłodniejsza, a w Indiach nieco cieplejsza. Ale schemat jest ten sam: gorące i deszczowe lato, łagodna i sucha zima, bez przymrozków. Nie zna zimna, ale zna porę odpoczynku (zob. „Łagodny i opcjonalny odpoczynek zimowy”).

Robotnice wszystkich rozmiarów

Bingham opisał w 1903 roku dwie skrajne formy robotnic jej gatunku i różnią się one nie tylko wielkością. Majory, z dużą, prawie trójkątną głową, masywnym tułowiem i dużym gasterem, bronią gniazda i rozczłonkowują zdobycz. Minory, smukłe i z wąską głową, wychodzą na żer. Pomiędzy nimi jest cała gama rozmiarów pośrednich.

To polimorfizm. Edward O. Wilson pokazał w klasycznej pracy z 1953 roku, że u mrówek takich jak Camponotus wraz ze wzrostem rozmiaru głowa rośnie szybciej niż reszta ciała: major nie jest „powiększoną” minor, lecz mrówką o innych proporcjach, z głową pełną mięśni poruszających żuwaczkami. To, która larwa stanie się majorem, zależy przede wszystkim od tego, ile dostaje pokarmu, i dlatego białko jest tak ważne. Majory pojawiają się dopiero wtedy, gdy kolonia osiągnie pewną wielkość: ich przyjście to jeden z najpiękniejszych momentów hodowli.

Mrówka zmierzchu

Dla C. v. dulcis nie ma żadnych badań nad rytmem dobowym. Ta z Hawajów jest nocna: przemierza sufity i ściany od pory kolacji, a w badaniach na wyspach wskazano ją jako jedyną mrówkę ściśle nocną. Pewien hodowca, który prowadził dziennik swojej C. variegatus, zanotował to samo: rekrutowały do pokarmu tylko po ciemku.

Aktywność o zmierzchu i w nocy jest bardzo częsta u średnich i dużych Camponotus oraz w ich podrodzaju, Tanaemyrmex. Najprawdopodobniej C. v. dulcis również jest bardziej aktywna pod wieczór, choć to wniosek, a nie zmierzona dana. Jeśli chcesz zobaczyć je przy pracy, obserwuj je o zmierzchu.

Gmachówka, która nie drąży drewna

Nazywa się je „gmachówkami”, ale nie wszystkie drążą drewno. O hawajskiej C. variegatus już podręcznik z 1931 roku mówił, że prawdopodobnie nie drąży zdrowego drewna: wykorzystuje gotowe zagłębienia w pniach, korze, ścianach czy szufladach. Dla hodowli to dobra wiadomość: wystarczą jej gotowe komory, ciemne i odpowiedniej wielkości, takie jak w nowoczesnym formikarium. Drewniane gniazdo nic nie daje i łatwo pleśnieje.

Pasterka spadzi

Jak prawie wszystkie Camponotus, w dużej mierze żyje ze słodkich płynów: nektaru i przede wszystkim spadzi, słodkiej cieczy wydalanej przez mszyce, czerwce i inne pluskwiaki. W zamian za tę spadź mrówki chronią swoje „stada” przed drapieżnikami i pasożytami. Na Hawajach ta druga C. variegatus opiekuje się mszycami i wełnowcami, dlatego czasem sprawia drobne kłopoty w sadach i ogrodach. Poza tym uzupełnia dietę małymi owadami, a w domach niemal każdym produktem ze spiżarni.

Blochmannia: fabryka aminokwasów, którą nosi w sobie

Jak można żyć ze spadzi, która jest niemal samym cukrem? Wszystkie Camponotus noszą symbiotyczną bakterię, Blochmannia, w wyspecjalizowanych komórkach jelita i w jajnikach królowej, która przekazuje ją córkom wewnątrz jaj. Bakteria wytwarza prawie wszystkie niezbędne aminokwasy i pomaga w recyklingu azotu: u C. floridanus kolonie pozbawione bakterii i karmione dietą ubogą w aminokwasy wychowały znacznie mniej czerwiu.

Ten związek jest tak stary, że badanie opublikowane w Nature w 2020 roku przedstawiło go jako wielkie przejście ewolucyjne: zarodek włącza bakterię we własny rozwój. To cecha całego rodzaju, niebadana u C. v. dulcis. Jedno jest pewne: to nie powód, by oszczędzać na białku; larwy potrzebują owadów, a majory jeszcze bardziej.

Kwas mrówkowy: broń i środek dezynfekujący

Jak wszystkie Formicinae, C. v. dulcis nie ma żądła. Jej bronią jest kwas mrówkowy, który wytwarza w gruczole jadowym i rozpyla przez acidoporus, małą dyszę otoczoną włoskami na końcu gastra. Gryzie, podgina gaster do przodu i rozpyla kwas na ranę: to typowa obrona Camponotus.

Ma też drugie zastosowanie, odkryte w 2020 roku: Formicinae połykają własny jad. Podczas czyszczenia pobierają kilka kropel kwasu, który utrzymuje bardzo kwaśne środowisko w wolu, „żołądku społecznym”, w którym przechowują pokarm przekazywany z pyszczka do pyszczka; w ten sposób odfiltrowują drobnoustroje i hamują zakażenia. Wykazano to u C. floridanus i innych Formicinae: jad, który przy okazji dezynfekuje spiżarnię.

Loty w ciemne noce i zamknięta założycielka

O lotach godowych C. v. dulcis nic nie opublikowano. U jej hawajskiej krewnej samce i uskrzydlone królowe wylatują z gniazda w ciemne i bezwietrzne noce. W klimacie monsunowym większość Camponotus lata w porze ciepłej i deszczowej i rozsądnie jest zakładać, że ta również, choć to tylko wniosek.

Po locie królowa odrzuca skrzydła i zamyka się w zagłębieniu. Zakładanie kolonii u Camponotus jest klaustralne: królowa nie wychodzi po pokarm i wychowuje pierwsze, małe robotnice dzięki zapasom tłuszczu i mięśniom lotnym, które stopniowo resorbuje. Z naszymi koloniami omijasz ten delikatny etap (zob. „Zakładanie kolonii i wzrost”).

Jedna królowa na kolonię

Nie ma opublikowanych danych o liczbie królowych u C. v. dulcis. U Camponotus normą jest jedna królowa na kolonię i takie są nasze kolonie. Na Hawajach kolonie tej drugiej C. variegatus liczą od niespełna stu osobników do około 3000 robotnic. Nie łącz królowych ani kolonii: monoginiczne Camponotus zwykle walczą na śmierć i życie.

Rozmiar i morfologia

Średniej wielkości, polimorficzna Camponotus o jasnym ubarwieniu i bez żądła. Nie istnieje żaden nowoczesny opis C. v. dulcis: opisy oryginalne są bardzo krótkie, a to, co poniżej, łączy to, co Bingham napisał o jej gatunku w 1903 roku, to, co wiadomo o rodzaju, i to, co widzimy w naszych koloniach.

  • Ubarwienie. To jedna z „bladych odmian” swojego gatunku. W formie typowej opisanej przez Binghama major ma głowę, trzonki czułków i gaster ciemnobrązowe, a tułów i odnóża żółtawobrązowe; minory mają jaśniejsze, bardziej jednolite płowobrązowe ubarwienie. O dulcis Bingham pisze tylko, że jest bledsza od tej formy typowej, i nie ma żadnego dokładniejszego opisu ubarwienia.
  • Głowa. U majorów prawie trójkątna, szeroka z tyłu i wycięta na tylnym brzegu; u minorów prostokątna, wąska i zaokrąglona z tyłu.
  • Tułów. Masywny u majorów, z umiarkowanie długimi odnóżami i graniastymi goleniami, przebiegniętymi bruzdą.
  • Petiolus. Nieco wąski węzeł łączący tułów z gasterem.
  • Owłosienie. Nieliczne sterczące włoski na głowie i tułowiu, liczniejsze na gastrze; na odnóżach krótkie, gęste i przylegające włoski.
  • Gaster. Długi, szeroki i masywny u majorów; kończy się acidoporusem. U hawajskiej C. variegatus opisuje się go jako czerwonobrązowy z ciemnymi poprzecznymi pasami.
  • Królowa. Podobna do majora, ale z bardziej wypukłymi bokami głowy i zaokrąglonymi tylnymi narożnikami, szerszym i bardziej spłaszczonym węzłem petiolusa oraz bardzo dużym i masywnym gasterem. Po locie godowym zachowuje blizny po skrzydłach.

Przybliżone wymiary

  • Królowa: 11-13 mm (Bingham, 1903, dla jej gatunku w szerokim ujęciu)
  • Robotnice major: 8-10 mm
  • Robotnice minor: 6-7,5 mm
  • Samiec: brak opublikowanych wymiarów

Nie ma opublikowanych wymiarów konkretnie dla C. v. dulcis. Te powyżej podał Bingham (1903) dla C. mitis, nazwy, pod którą łączył dulcis i inne formy będące dziś podgatunkami C. variegatus: to najbliższe opublikowane wymiary. U tej z Hawajów, prawdopodobnie innego gatunku, zmierzono robotnice o długości prawie 7 mm i królowe około 12 mm. Wartości 15-18 mm dla królowej, które krążą na niektórych stronach, nie mają podstaw naukowych.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 2/5 – Początkujący

W Antomas uważamy ją za odpowiednią dla początkujących i za bardzo dobrą pierwszą tropikalną Camponotus: przyjeżdża po zakończonym zakładaniu kolonii, je wszystko, wystarcza jej ciepłe gniazdo o temperaturze 24-28 °C i nie potrzebuje zimnego zimowania. Dlaczego nie 1/5? Bo jak każda Camponotus w pierwszym roku rośnie powoli i dlatego, że wspina się po akrylu i od pierwszego dnia potrzebuje bariery (zob. „Ucieczki i bariery”).

I warto: to podgatunek opisany ponad 130 lat temu, o którym prawie nikt nic nie opublikował, z polimorfizmem, który przemienia kolonię, jasnymi barwami i zmierzchowym rytmem, który świetnie się obserwuje. Hodując ją, pomagasz też ją poznać.

Zalecane parametry

  • Temperatura gniazda: 24-28 °C w sezonie aktywnym. Odpowiada to średnim pory deszczowej w jej zasięgu, 28-29 °C, bez dochodzenia do skrajności. Poniżej 22 °C pozostaje aktywna, ale rośnie wolniej.
  • Arena: w temperaturze pokojowej lub nieco cieplejsza na jednym końcu, żeby kolonia mogła wybierać. Nigdy silne ciepło w gnieździe: ponad 30 °C przez dłuższy czas jej nie służy.
  • Wilgotność: umiarkowana. Jedna część gniazda lekko wilgotna, a reszta sucha, z wilgocią dostarczaną przez probówki z wodą (zob. „Wilgotność – z probówek”). Arena sucha.
  • Woda: zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą na arenie.
  • Światło: wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i jasną arenę, z normalnym cyklem dnia i nocy.
  • Zimowanie (diapauza): nie potrzebuje zimnego zimowania. Jeśli chcesz, łagodny odpoczynek przez 6-8 tygodni zimą, w 18-22 °C (zob. „Łagodny i opcjonalny odpoczynek zimowy”).

Unikaj bezpośredniego słońca, kaloryferów i przeciągów: bardziej niż dokładnej liczby szukają ciepłego i stabilnego gniazda.

Wilgotność – z probówek

W naturze gniazduje w zagłębieniach drewna i pod korą: ani bagno, ani pustynia. W niewoli zasada brzmi: jedna strefa lekko wilgotna, a reszta sucha, żeby kolonia mogła wybierać; jaja i larwy zwykle przenoszą do strefy wilgotnej, a poczwarki do suchej. W Qbik Alpha tę wilgoć dostarczają probówki z wodą: zawsze zostaw jedną podłączoną, zwłaszcza dopóki kolonia jest mała. Unikaj moczenia całego gniazda (kondensacja, pleśń i roztocza), ale też odwrotnej sytuacji: gniazdo bez probówki z wodą odwadnia czerw.

Polecane formikaria

W Antomas polecamy serię Qbik Alpha od Anthouse: modułowe formikaria z raczej suchym gniazdem i wilgotnością kontrolowaną z probówek, które rosną razem z kolonią. Dla C. v. dulcis na początek ze średnimi korytarzami, a większymi, gdy pojawią się majory. Na start QBIK ONE:

Do rozbudowy QBIK DUO, a później większe formaty z tej samej serii:

Jeśli wolisz gips, dobrą alternatywą jest Qbik Wild Duo P 2C Hybrid: dolny zbiornik, oddzielony od korytarzy, przekazuje wilgoć przez siatkę, więc dobrze kontrolujesz, ile wilgoci dajesz, bez moczenia komór:

Rozbudowuj, gdy zobaczysz wiele robotnic stojących bezczynnie na arenie, bez miejsca w środku, ale nie wyprzedzaj faktów: w ogromnym gnieździe nadmiarowe komory kończą jako śmietnik. Uzupełnij zestaw tak:

  • Bariera przeciw ucieczkom: pas oleju parafinowego lub PTFE w górnej części ścianek areny i dobrze dopasowana pokrywa (zob. „Ucieczki i bariery”).
  • Sucha arena, z odrobiną piasku, płaskimi kamieniami i jakąś gałązką lub kawałkiem kory do wspinania, bez niczego, co mogłoby posłużyć za most do bariery.
  • Woda zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą.
  • Poidełko na słodkie płyny, nigdy wata (zob. „Karmienie”).
  • Łagodne ciepło, tylko jeśli trzeba, z boku gniazda i z dala od poidełka, z termostatem.

Zakładanie kolonii i wzrost

W Antomas sprzedajemy C. v. dulcis jako kolonię z królową, 3-5 robotnicami i czerwiem: jajami, larwami lub poczwarkami, zależnie od momentu. Królowa ma już za sobą zakładanie klaustralne, ten trwający tygodnie okres, w którym zamyka się sama i wychowuje pierwsze robotnice dzięki swoim zapasom (zob. „Loty w ciemne noce i zamknięta założycielka”). Teraz zaczyna się faza wzrostu, a najbardziej przyspieszają ją odpowiednia temperatura i dużo białka.

  • Tempo Camponotus. W tym rodzaju od jaja do robotnicy mija około 6-10 tygodni, zależnie od temperatury. Na początku kolonia rośnie powoli; gdy przybywa robotnic do opieki nad czerwiem, przyspiesza.
  • Rozmiary się zmieniają. Każde pokolenie przynosi nieco większe robotnice, a majory zwykle pojawiają się od drugiego roku.
  • Normalne wahania. Składanie jaj może zwolnić po podróży i w chłodniejszych miesiącach.

Kiedy przenieść ją do gniazda? Po kilku dniach odpoczynku, do gniazda dopasowanego do jej wielkości, takiego jak QBIK ONE; wcześniej, jeśli probówka się zabrudzi albo zabraknie w niej wody. Zbyt duże gniazdo utrudnia kontrolę wilgotności i obronę młodej kolonii.

Przyjazd i przeprowadzka

Po otrzymaniu kolonii zostaw ją na kilka dni w spokojnym i ciemnym miejscu, w 24-26 °C, z wodą w probówce. Do formikarium przenosimy ją w Antomas przez wysypanie: otwieramy probówkę na arenie, przy wejściu do gniazda, i delikatnie wysypujemy królową, robotnice i czerw, pomagając maruderom pędzelkiem. Trzy rady:

  • Przygotuj wszystko wcześniej: złożone formikarium z założoną barierą i podłączoną probówką z wodą.
  • Pracuj nad tacą, na wypadek gdyby któraś robotnica wspięła się po probówce lub narzędziach.
  • Zostaw gniazdo w ciemności, a arenę oświetloną: po wysypaniu robotnice szybko zbierają czerw i zanoszą go do gniazda.

Jeśli kiedyś trzeba będzie przenieść kolonię do innego formikarium, użyj tej samej metody.

Karmienie

Słodkie płyny, zawsze dostępne. To podstawa jej energii, tak jak spadź w naturze. Urozmaicaj cukry: w Antomas polecamy nektar Blue Sugar od Anthouse 4-5 razy w tygodniu i inny słodki płyn lub nektar 1-2 razy w tygodniu. Do nektaru możesz też dodać trochę białka. Podawaj je zawsze w poidełku, nigdy na wacie, bo wata pleśnieje i szybko psuje płyn. Używaj tradycyjnego lub domowego poidełka, w którym kropla jest „rozlana” i dostępna, i wymieniaj ją, zanim zacznie fermentować.

Białko: im więcej, tym lepiej. To motor jej wzrostu i to ono decyduje, ile majorów będzie miała kolonia. Taka jest filozofia Antomas: jeśli codziennie zajmujesz się kolonią i usuwasz resztki, lepiej przekarmiać, bo kolonia uznaje, że ma więcej zasobów, i rośnie szybciej i liczniej. Jeśli nie możesz często sprzątać, lepiej nie przekarmiać: nadmiar pokarmu gnije i sprowadza pleśń i roztocza. Zmieniaj rodzaj owada z tygodnia na tydzień, żeby nie jadły ciągle tego samego:

Młodym koloniom lepiej dawać ofiary pokrojone lub świeżo uśmiercone; dużym także małe żywe ofiary. I zawsze używaj owadów z hodowli, nigdy złapanych na zewnątrz: mogą zawierać środki owadobójcze.

Trik dla mrówki zmierzchu: podawaj białko późnym popołudniem, gdy zaczynają się ruszać, a resztki usuwaj następnego ranka.

Woda: zawsze, w probówce z watą na arenie. Nawet jeśli gniazdo jest raczej suche, wody do picia nie może im zabraknąć.

Łagodny i opcjonalny odpoczynek zimowy

C. v. dulcis to mrówka tropikalna i nie potrzebuje zimnego zimowania (diapauzy) jak gatunki europejskie. Ale w jej zasięgu występuje pora chłodna i sucha, od grudnia do lutego, ze średnimi 18-21 °C, nocami 10-13 °C i krótszymi dniami. Dlatego w Antomas proponujemy łagodny i opcjonalny odpoczynek, który naśladuje tę zimę:

  • Kiedy i jak długo: 6-8 tygodni, na przykład od połowy grudnia do połowy lutego.
  • Temperatura: 18-22 °C, bez ogrzewania gniazda. W wielu domach wystarczy wyłączyć kabel grzewczy.
  • Nigdy poniżej 15 °C: to łagodny odpoczynek, a nie zimne zimowanie.
  • W czasie odpoczynku: woda zawsze dostępna, trochę słodkiego płynu i mniej białka. Niepokój kolonię jak najmniej.
  • Na koniec: podnoś temperaturę stopniowo i wróć do obfitego białka, gdy tylko zobaczysz aktywność i czerw.

Naśladuje to jej naturalny cykl i może pomóc zsynchronizować składanie jaj. Jeśli nie chcesz tego robić, nic się nie stanie: w 24-28 °C przez cały rok kolonia dalej rośnie.

Zachowanie w niewoli

Bardziej aktywne o zmierzchu, w południe ruszają się niewiele. Spokojne, ale bronią gniazda: jeśli się je otworzy lub uderzy, gryzą i mogą rozpylać kwas mrówkowy. Minory żerują; majory częściej zostają w gnieździe i wychodzą przy zakłóceniu lub przy dużej zdobyczy.

Obserwuj bez obaw. W Antomas uważamy, że mrówki są po to, by cieszyć się nimi, obserwować je i uczyć się od nich, a nie trzymać je w ukryciu. Wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i jasną arenę oraz obserwować je delikatnie, ingerując i stresując je jak najmniej. Przyzwyczajają się do Twojej obecności.

Sygnały alarmowe:

  • Czerw, który przestaje się rozwijać lub znika poza odpoczynkiem zimowym: prawie zawsze brakuje białka albo temperatura jest za niska.
  • Kondensacja na ściankach lub pleśń: za dużo wilgoci albo zapomniane resztki.
  • Larwy lub poczwarki zgromadzone przy probówce z wodą: reszta gniazda jest za sucha.
  • Wiele robotnic stojących bezczynnie na arenie, bez miejsca w środku: czas na rozbudowę.

Ucieczki i bariery

C. v. dulcis wspina się po akrylu, szkle i plastiku, jak prawie wszystkie Camponotus, a małe robotnice przeciskają się przez najmniejsze szczeliny. Bariera od pierwszego dnia:

  • Pas oleju parafinowego lub PTFE (Fluon) w górnej części ścianek areny, cienki i ciągły. Odnawiaj go, gdy zobaczysz, że zbiera kurz lub resztki.
  • Dobrze dopasowana pokrywa jako druga linia obrony.
  • Bez szczelin: sprawdzaj połączenia, zatyczki i rurki.
  • Nic, co mogłoby posłużyć za most: żadnych gałązek ani kamieni opartych w pobliżu bariery.
  • Ostrożnie przy otwieraniu: otwieraj tylko tyle, ile trzeba, pracuj spokojnie i zamykaj po skończeniu, zwłaszcza o zmierzchu, gdy są najbardziej aktywne.

Obsługa i bezpieczeństwo

Nie żądlą: nie mają żądła. Gdy czują się zaatakowane, gryzą (majory mocniej) i mogą rozpylać kwas mrówkowy, który lekko piecze na wrażliwej skórze lub w małej rance. Nic, czym trzeba się przejmować, jeśli pracujesz spokojnie. Obchodź się z nimi za pomocą narzędzi entomologicznych, takich jak miękki pędzelek lub miękka pęseta, a nie rękami, i pracuj powoli, żeby nie uszkodzić żadnej robotnicy, a tym bardziej królowej. Nie łącz królowych ani różnych kolonii i nie trzymaj ich z innymi gatunkami. To gatunek egzotyczny: w żadnym wypadku nie wolno go wypuszczać na wolność.

Czego nie robić

  • Moczyć całego gniazda lub zostawiać go bez żadnej probówki z wodą: umiarkowana wilgotność, z probówek.
  • Robić jej zimnego zimowania jak mrówkom europejskim: nigdy poniżej około 15 °C.
  • Ogrzewać gniazda powyżej 30 °C przez dłuższy czas lub kłaść źródło ciepła pod całą powierzchnią.
  • Przenosić jej do gniazda zbyt dużego jak na jej wielkość.
  • Zostawiać szczeliny, luźne połączenia lub nieodnowioną barierę: wspinają się po akrylu.
  • Podawać słodkich płynów na wacie lub dopuszczać, by się skończyły.
  • Dawać ciągle tego samego owada, skąpić białka lub zostawiać nieposprzątane resztki.
  • Łączyć królowych lub różnych kolonii.
  • Brać je do rąk.

Źródła naukowe

Ten poradnik powstał na podstawie literatury naukowej o Camponotus variegatus, jej podgatunkach i rodzaju, list rozmieszczenia i danych klimatycznych z jej zasięgu oraz doświadczenia Antomas i innych hodowców. Najważniejsze źródła:

  1. Bingham, C. T. (1903). The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Hymenoptera, vol. II: Ants and cuckoo-wasps. Taylor & Francis, London: 355–356. PDF
  2. Clouse, R. M., Janda, M., Blanchard, B., Sharma, P. et al. (2015). Molecular phylogeny of Indo-Pacific carpenter ants (Hymenoptera: Formicidae, Camponotus) reveals waves of dispersal and colonization from diverse source areas. Cladistics 31: 424–437. doi:10.1111/cla.12099
  3. Ward, P. S., Blaimer, B. B. & Fisher, B. L. (2016). A revised phylogenetic classification of the ant subfamily Formicinae (Hymenoptera: Formicidae), with resurrection of the genera Colobopsis and Dinomyrmex. Zootaxa 4072: 343–357. doi:10.11646/zootaxa.4072.3.4
  4. Ward, P. S. & Boudinot, B. E. (2021). Grappling with homoplasy: taxonomic refinements and reassignments in the ant genera Camponotus and Colobopsis (Hymenoptera: Formicidae). Arthropod Systematics & Phylogeny 79: 37–56. doi:10.3897/asp.79.e66978
  5. Bharti, H., Guénard, B., Bharti, M. & Economo, E. P. (2016). An updated checklist of the ants of India with their specific distributions in Indian states (Hymenoptera, Formicidae). ZooKeys 551: 1–83. doi:10.3897/zookeys.551.6767
  6. Guénard, B. & Dunn, R. R. (2012). A checklist of the ants of China. Zootaxa 3558: 1–77. doi:10.11646/zootaxa.3558.1.1
  7. Xian, C., Leong, C. M., Luo, J., Jia, F., Han, H. & Xie, Q. (2024). Diversity pattern of insects from Macao based on an updated species checklist after 25 years. Biodiversity Data Journal 12: e118110. doi:10.3897/BDJ.12.e118110
  8. Hamer, M. T., Lee, J. H. C., Tse, C. Y. L., Silva, T. S. R. & Guénard, B. (2022). Remarkable diversity in a little red dot: a comprehensive checklist of known ant species in Singapore (Hymenoptera: Formicidae) with notes on ecology and taxonomy. Asian Myrmecology 15: e015006. doi:10.20362/am.015006
  9. Janicki, J., Narula, N., Ziegler, M., Guénard, B. & Economo, E. P. (2016). Visualizing and interacting with large-volume biodiversity data using client–server web-mapping applications: the design and implementation of antmaps.org. Ecological Informatics 32: 185–193. doi:10.1016/j.ecoinf.2016.02.006
  10. Wilson, E. O. (1953). The origin and evolution of polymorphism in ants. The Quarterly Review of Biology 28: 136–156. doi:10.1086/399512
  11. Feldhaar, H. et al. (2007). Nutritional upgrading for omnivorous carpenter ants by the endosymbiont Blochmannia. BMC Biology 5: 48. doi:10.1186/1741-7007-5-48
  12. Rafiqi, A. M., Rajakumar, A. & Abouheif, E. (2020). Origin and elaboration of a major evolutionary transition in individuality. Nature 585: 239–244. doi:10.1038/s41586-020-2653-6
  13. Tragust, S. et al. (2020). Formicine ants swallow their highly acidic poison for gut microbial selection and control. eLife 9: e60287. doi:10.7554/eLife.60287
Poziom trudności
Podstawowy
Brak opinii
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

16 innych produktów w tej samej kategorii: