Lasius emarginatus: reina y obreras – foto real de Antomas
Lasius emarginatus: reina y obreras – foto real de Antomas

Lasius emarginatus

€ 4,99
Inclusief belasting

De mier van de zonnige muren, die Noord-Europa en de wolkenkrabbers van New York heeft veroverd. Lasius emarginatus is de tweekleurige Lasius van Europa: kop en gaster donker, borststuk oranje, en een van de snelste werksters met het beste zicht binnen haar geslacht. Ze rekruteert haar nestgenoten binnen enkele minuten, foerageert tientallen meters van het nest en verzorgt haar bladluizen van de muren tot in de boomkruinen. Makkelijk, gulzig en boeiend om te observeren: perfect om te beginnen met een Europese mier met karakter. Kolonies en koninginnen, klaar om te groeien. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.

Kolonie

 

Moeilijkheidsgraad: 2/5 – Beginner

De tweekleurige Lasius van Europa: donkere kop en gaster en een oranje borststuk. Ze is snel, ziet goed en rekruteert meteen. Ze leeft op zonnige rotsen en muren en is Noord-Europa en zelfs New York aan het veroveren. Kolonies en koninginnen met werksters, met snelle groei. Qbik Wild-nest van gips met gemiddelde vochtigheid, alleen in één deel; 22-26 °C, altijd suiker beschikbaar en veel gevarieerd eiwit. Diapauze van 4-5 maanden bij 5-10 °C. Ze zijn snel en klimmen: barrière van PTFE (Fluon) en een goed sluitend deksel.

Lasius emarginatus (Olivier, 1792) is een van de herkenbaarste mieren van Europa. Anders dan haar nicht, de gewone zwarte mier uit de tuin, die van top tot teen donker is, is ze tweekleurig: ze heeft een donkerbruine kop en gaster en een oranje borststuk. Het is een mier uit Zuid- en Midden-Europa, van zonnige rotsen, eikenbossen en oude stenen muren, en een soort die voor onze ogen verandert: in een paar decennia heeft ze België gekoloniseerd, Nederland en Zuid-Engeland bereikt en leeft ze sinds 2011 in New York, waar de pers haar de «ManhattAnt» heeft gedoopt.

Voor de kweker is het een dankbare soort: ze hoort bij hetzelfde ondergeslacht als Lasius niger, maar is opvallender en sneller, en haar werksters verkennen en rekruteren hun nestgenoten met een verrassende snelheid. In deze verzorgingsgids scheiden we wat de wetenschap over L. emarginatus zegt, wat er over haar geslacht bekend is, wat kwekers vertellen en wat we bij Antomas hebben geleerd.

Biologie

Een mier uit 1792 met vier dubbelgangers

De Franse natuuronderzoeker Guillaume-Antoine Olivier beschreef haar, onder de naam Formica emarginata, aan de hand van exemplaren uit de Provence. Emarginata betekent «uitgesneden»: de schub van de petiolus, de knoop die het borststuk met de gaster verbindt, is rechthoekig en heeft een ingezonken bovenrand. De oorspronkelijke exemplaren worden als verloren beschouwd, dus in 2020 legde de Duitse myrmecoloog Bernhard Seifert een neotype vast, een nieuw referentie-exemplaar: een werkster uit het Rhônedal, in Savoie. Dat deed hij in de standaardrevisie van de Palearctische Lasius s. str., waarin hij 4.900 werksters mat en 56 soorten erkende.

Dat was nodig omdat L. emarginatus aan het hoofd staat van een complex van vijf cryptische soorten, die met het blote oog bijna identiek zijn: L. emarginatus, L. illyricus, L. maltaeus, L. tebessae en L. tunisius. Alleen L. illyricus leeft samen met haar, op de Balkan en in Zuid-Oekraïne, en is te onderscheiden aan fijne maten en vooral aan de haren: L. emarginatus heeft veel meer rechtopstaande haren op de scapus van de antenne en op de achterste tibia. Een Spaanse gewone naam heeft ze niet. In Nederland en Vlaanderen heet ze muurmier, een naam die, zoals we zullen zien, haar als gegoten zit.

Tweekleurig… of bijna zwart

Het klassieke beeld van L. emarginatus is dat van de lichte vorm, die van bijna heel Europa: kop en poten roodbruin tot donkerbruin, en borststuk, scapi en petiolus oranje. Maar in het zuiden van de Balkan bestaat een donkere vorm, bijna egaal bruin, die naast de lichte kan voorkomen. Seifert slaagde er niet in de twee vormen op basis van hun maten te scheiden: het is dezelfde soort. In dit ondergeslacht hebben verschillende soorten een donkere vorm en een lichte, tweekleurige vorm die volgens Seifert «zeker genetisch bepaald» zijn. Met andere woorden: de kleur van je kolonie hangt niet af van hoe je haar houdt.

De «soort» die een hybride bleek te zijn

In 1874 beschreef Auguste Forel Lasius niger var. nigroemarginatus, een tussenvorm uit de buurt van Mendrisio, in het Zwitserse Ticino. In 2019 bestudeerde Seifert de typeexemplaren en toonde hij aan dat het eerstegeneratiehybriden zijn tussen L. emarginatus en L. platythorax, een tweelingsoort van L. niger die hij zelf in 1991 had beschreven. Volgens de Internationale Code voor Zoölogische Nomenclatuur mag een naam die voor een hybride is gecreëerd, voor geen van beide oudersoorten worden gebruikt. En er blijft een biologische les over: duidelijk verschillende soorten uit hetzelfde ondergeslacht kunnen zich in de natuur kruisen.

Van hete rotsen naar kerkmuren

L. emarginatus is thermofiel, warmteminnend, en uitsluitend Europees: ze leeft van Zuid-Engeland en Frankrijk, via Midden-Europa, tot Oekraïne, en op het Iberisch en het Italiaans Schiereiland en de hele Balkan, tot 37° NB. In de Alpen komt ze tot 1.200 m in Noord-Tirol, en in Griekenland tot 1.700 m.

Haar oorspronkelijke habitat zijn rotsige, warme bodems, zoals de kalkhellingen in het zuiden van België, waar ze nestelt in spleten en onder grote stenen. Op de Balkan geeft ze de voorkeur aan eikenbossen en bossen van oosterse plataan. En ze heeft zich een andere habitat eigen gemaakt: muren. In West-Vlaanderen vond een onderzoek van de Universiteit Gent haar bij bijna alle kerken in het zuiden van de provincie, altijd in oude muren aan de zuid- en westkant, de zonnigste, met oude, zeer kalkrijke mortel en begroeid met mossen en rotsvarens. Het nest zit in de muur, met een smalle spleet als deur. Een muur in de zon is eigenlijk een hete rots midden in een dorp, en daarom gedijt ze in dorpen, tuinen en olijfgaarden, en duikt ze in Duitsland vaak binnenshuis op.

Koers naar het noorden

In 1980 lag haar noordgrens in Midden-Europa op 52,5° NB. Sindsdien heeft ze zich vooral in West-Europa uitgebreid:

  • België: eerste waarneming in 1983; nu komt ze in het hele land voor. In West-Vlaanderen verschenen tussen 2002 en 2008 13 nieuwe vindplaatsen.
  • Nederland: eerste waarnemingen in 1996. In 2006 kwam een gevleugelde koningin in een lichtval in Tilburg terecht.
  • Engeland: eerste waarnemingen in 2006; de eerste kolonie in Londen, in 2008, leefde in een bakstenen muur op het zuiden. In 2017 waren er 13 vindplaatsen bekend in Zuid-Engeland en 7 in Nederland, met de grens op 52,6° NB.

De Belgische onderzoekers zagen geen ordelijke opmars van dorp naar dorp, maar sprongen in willekeurige richtingen. Ze denken dat menselijk transport en verstedelijking een rol spelen, en dat het vinden van het juiste microklimaat haar beperkt.

De «ManhattAnt»: van Europa naar de wolkenkrabbers van New York

In 2011 dook in New York een Lasius op die bij geen enkele Amerikaanse soort paste: eerst in parken en later in woningen en kantoren. In 2024 publiceerde een team van Auburn University, met Seifert als coauteur, haar identiteit in Biological Invasions: genetica en morfologie bevestigden dat het L. emarginatus is, afkomstig uit Europa. Het onderzoek levert zeer interessante gegevens op:

  • Ze vormt geen superkolonies. Veel invasieve soorten zijn succesvol omdat hun kolonies elkaar verdragen, maar in New York zijn naburige kolonies zeer agressief tegenover elkaar.
  • Ze leeft van de honingdauw van stadsbomen. Ze gaat mutualistische relaties aan met de bladluizen en schildluizen van straatbomen.
  • Ze heeft ruimte om te groeien. Qua klimaat zou ze een groot deel van het oosten van de Verenigde Staten kunnen bezetten, van Massachusetts tot Georgia.

Wat haar daar succesvol maakt (zicht, snelheid, trek in suiker en verdraagzaamheid voor het leven tussen muren), is wat haar in een formicarium zo makkelijk en boeiend maakt.

Sprintster met scherpe ogen

Een pad van L. emarginatus heeft altijd haast. Seifert typeerde haar al in 1992 door haar grote loopsnelheid, haar uitstekende visuele oriëntatie en haar snelle rekrutering. Haar werksters foerageren bovengronds en kunnen tot 40 meter van het nest gaan, een enorme afstand voor zo'n kleine mier. Volgens de gepubliceerde informatie over het onderzoek in New York heeft ze de hoogste loopsnelheid en het beste visuele systeem van alle Lasius. Haar lichaam bevestigt het: langwerpige kop, lange antennes en palpen en grote ogen, kenmerken van een verkenster (zie «Grootte en morfologie»). In het formicarium zie je het meteen: de verkensters vinden nieuw voedsel binnen korte tijd, en binnen een paar minuten loopt er een pad naartoe.

Bladluizenhoedster, van de grond tot de kruinen

Zoals bijna alle Lasius leeft ze grotendeels van honingdauw, de suikerrijke vloeistof die bladluizen en schildluizen uitscheiden. Lasius zijn klassieke veehoudsters: ze beschermen hun bladluizen, «melken» ze met hun antennes en krijgen in ruil een constante stroom suiker. Maar de relatie heeft kleine lettertjes: in een experiment met L. niger verzorgden de werksters hun bladluizen minder en jaagden ze meer als de kolonies extra suiker kregen.

Veel van haar kuddes zitten in de bomen. In de loofbossen van Kiev beschreef de Oekraïense myrmecoloog Stanislav Stukalyuk haar als een klimmende bodemmier, die beneden nestelt en naar de stammen en kruinen klimt om te foerageren, de laag die de dominante soorten het meest bezochten. Thuis betekent dat twee dingen: ze is dol op takken in het foerageergebied en als er een kier is, vindt ze die.

Dominant, maar verdraagzaam

In de bossen van Kiev is ze een van de drie dominante soorten, samen met de rode bosmier, Formica rufa, en Lasius fuliginosus. Maar ze is de rustigste: na drie zomers onderzoek naar hun territoria deelde Stukalyuk haar in als de minst territoriale van de drie. Kleine soorten leefden 1,5 tot 2 keer vaker met haar samen dan met L. fuliginosus en minstens drie keer vaker dan met F. rufa. Dat betekent niet dat ze over zich heen laat lopen: bij de Belgische kerken lagen de nesten van L. niger altijd op afstand van de hare, een teken van concurrentie om de beste muren.

Eén koningin en één mannetje

Het Belgische onderzoek mat de genetische verwantschap tussen werksters van dezelfde kolonie met acht DNA-merkers. De gemiddelde waarde kwam heel dicht bij 0,75, precies wat je verwacht als ze allemaal dochters zijn van één koningin die door één mannetje is bevrucht: monogyne en monandrische kolonies. Het was een voorlopig resultaat, maar het komt overeen met wat je in gevangenschap ziet. In het geslacht is er een nuance: bij L. niger is pleometrose onderzocht, waarbij meerdere koninginnen samen een kolonie stichten en uiteindelijk tot één worden teruggebracht. Bij L. emarginatus is het ook vermeld, maar we hebben geen onderzoek gevonden dat het documenteert. Voeg thuis geen koninginnen samen.

Vluchten op zomeravonden

Olivier noteerde al een bruidsvlucht in de avond eind juni, en Europese kwekers plaatsen hem tussen juni en augustus, op warme dagen. De koningin uit de lichtval in Tilburg kwam er op 28 juli in terecht, en bij haar tweelingsoort L. illyricus is een vlucht kort na zonsondergang waargenomen. Na de vlucht werpt de koningin haar vleugels af, zoekt ze een spleet of een steen en sluit ze zich op om een kolonie te stichten. Haar kolonie­stichting is claustraal: ze gaat niet naar buiten om te eten en brengt haar eerste werksters groot op de reserves van haar eigen lichaam.

Koninginnen voor vele jaren

We weten niet hoe lang een koningin van L. emarginatus leeft, want niemand heeft het gemeten. Maar haar geslacht heeft het beroemdste record uit de myrmecologie: een koningin van Lasius niger leefde in het lab 28 jaar en 9 maanden, de langste levensduur van een koningin in het overzicht van Laurent Keller uit 1998. Als ze op haar verwant lijkt, is een goed verzorgde kolonie een metgezel voor vele jaren.

Grootte en morfologie

Het is een Lasius van «eerder groot» formaat binnen haar ondergeslacht, volgens Seifert, slank en met lange poten en antennes. De werksters zijn allemaal ongeveer even groot (er zijn geen soldaten) en hebben geen angel.

  • Kleur. Bij de lichte vorm kop, coxae, femora en tibiae roodbruin tot donkerbruin; mesosoma, clypeusrand, scapi, petiolus en tarsen oranje; gaster donkerbruin. Bij de donkere vorm, uit het zuiden van de Balkan, bijna helemaal egaal bruin.
  • Kop. Langwerpig, met grote ogen en kaken met veel tanden, gemiddeld ongeveer 8 of 9.
  • Antennes. Met een lange scapus, iets langer dan de gemiddelde kopgrootte.
  • Beharing. Middellange rechtopstaande haren over het hele lichaam, ook op de scapus (ongeveer 10) en op de achterste tibia (ongeveer 18).
  • Borststuk. Het propodeum, het achterste deel, vormt een koepel die hoger is dan gebruikelijk in haar ondergeslacht.
  • Petiolus. Rechthoekige schub met een uitgesneden bovenrand: het kenmerk waaraan ze haar naam dankt.
  • Koningin. Veel groter dan de werksters, met hetzelfde kleurpatroon en lichte vleugels.

Hoe herken je haar? Met een loep is het makkelijk: L. niger is nooit tweekleurig, en de andere algemene tweekleurige Lasius, L. brunneus, heeft geen rechtopstaande haren op de scapi en de tibiae.

Afmetingen bij benadering

  • Werksters: kopgrootte (CS, het gemiddelde van lengte en breedte), 0,74-1,14 mm, met een gemiddelde van 0,96 mm
  • Werksters: de kop is 8-9% langer dan breed, en het oog meet een kwart van de kopgrootte
  • Koningin: bijna 9 mm
  • Mannetje: ongeveer 4,5 mm

De maten van de werksters komen uit de revisie van Seifert (2020), met 154 werksters uit 61 nesten uit 14 landen. Die van de koningin en het mannetje uit de oorspronkelijke beschrijving van Olivier, die Seifert gebruikt om de identiteit van de soort te bevestigen. De revisie geeft geen totale lengte van de werksters, en de cijfers die op internet rondgaan, hebben geen duidelijke wetenschappelijke bron, dus die geven we niet.

Houden in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 2/5 – Beginner

Bij Antomas beschouwen we haar als een soort voor beginners, en Europese kwekers zijn het daarmee eens. Ze eet van alles, groeit snel, verdraagt kleine vergissingen goed en haar diapauze is die van elke Europese mier. Bovendien verkopen we haar als lopende kolonie, met koningin, werksters en broed, dus sla je het kwetsbaarste deel over: de kolonie­stichting. Een 1/5 is het niet, om twee details:

  • Ze is snel en klimt. Haar werksters glippen door elke kier, dus ze heeft een goed aangebrachte ontsnappingsbarrière nodig (zie «Ontsnappingen en barrières»).
  • Ze heeft diapauze nodig. Elke winter moet ze een paar maanden in de kou doorbrengen (zie «Diapauze»).

En het is zeer de moeite waard. Het is een van de mooiste en actiefste Lasius: haar paden, haar snelheid en haar manier van rekruteren bieden ontzettend veel te zien. Ze is perfect om te beginnen met een Lasius met iets meer karakter dan de gewone zwarte mier uit de tuin. Zoek je andere eenvoudige Europese soorten, kijk dan ook naar Tetramorium caespitum of Formica rufibarbis.

Temperatuur en vochtigheid

  • Nest: 22-26 °C in het actieve seizoen.
  • Foerageergebied: kamertemperatuur, met een warm punt tot ongeveer 28 °C aan één kant.
  • Vochtigheid: gemiddeld, met een gradiënt: een deel van het nest vochtig en de rest droog. Het foerageergebied droog.
  • Water: altijd beschikbaar, in een reageerbuis met water en watten in het foerageergebied.
  • Licht: het nestgedeelte donker en het foerageergebied verlicht, met een normaal dag-nachtritme.
  • Diapauze: 4-5 maanden bij 5-10 °C, bijvoorbeeld van november tot maart.

Het is een soort van zonnige rotsen en muren, met warme zomers en koude of koele winters afhankelijk van de streek, van de Atlantische in België tot de mediterrane in Griekenland. De Europese kweekdatabases geven 21-28 °C voor het nest en een gemiddelde vochtigheid; bij Antomas houden we het op 22-26 °C, met een iets warmer punt, om die muur in de zon na te bootsen. Haar broed heeft, zoals bij alle Lasius, wat vocht nodig, en de gradiënt laat de werksters de eieren, larven en poppen brengen waar het hun het best uitkomt: je ziet ze van kamer naar kamer verhuizen. Bevochtig alleen de daarvoor bedoelde zone, als die opdroogt en niet dagelijks. Een doorweekt nest geeft schimmel en mijten, en een volledig droog nest remt het broed. Vermijd direct zonlicht, radiatoren en koude tocht.

Aanbevolen formicaria

Bij Antomas raden we de Qbik Wild-reeks van Anthouse aan: gipsnesten die vocht vasthouden en waarmee je de gradiënt kunt maken die het broed nodig heeft. Gips is het klassieke materiaal om Lasius te houden, en de kamers passen bij werksters van dit formaat. Om te beginnen met een kolonie van 5 tot 15 werksters, het kleinste formaat, de Qbik Wild One P 1C:

Als de kolonie groeit, wat bij deze soort niet lang duurt, breid je uit met de Qbik Wild Duo P 2C:

Breid uit als het broed alle kamers vult of je veel werksters stil in het foerageergebied ziet staan, zonder plek binnen. Maar wees niet te vroeg: in een enorm nest voor een kleine kolonie worden de overbodige kamers uiteindelijk afvalhopen. Maak de opstelling af met een droog foerageergebied, met wat zand en een takje of stuk schors om in te klimmen (zonder dat het als brug naar de barrière dient), de waterbuis, een drinkbakje voor de suiker en, alleen als het nodig is, zachte warmte aan één kant van het nest, met een thermostaat.

Kolonie­stichting en groei

Bij Antomas verkopen we kolonies en koninginnen, in de optie «Koningin en 5-15 werksters met broed»: een bevruchte koningin met 5 tot 15 werksters en broed in verschillende stadia. De claustrale kolonie­stichting is al achter de rug: de koningin bracht haar eerste werksters, de nanitics, alleen groot; die zijn klein, en de gemiddelde grootte neemt toe met de volgende generaties, dus het is normaal dat je werksters van iets verschillende grootte ziet. Vanaf dan groeit de kolonie snel als ze goed eet en warmte heeft:

  • Eerste zomer: bij 22-26 °C en veel eiwit legt de koningin onophoudelijk, en het broed gaat in een paar weken van ei naar werkster.
  • Herfst: de eileg vertraagt, en het is normaal dat ze de diapauze ingaan met veel larven, die hun ontwikkeling in de lente afmaken.
  • Tweede jaar: na de diapauze schiet de groei omhoog. De kweekdatabases spreken van volwassen kolonies van enkele duizenden werksters.

Aankomst en verhuizing

Laat je kolonie bij ontvangst een paar uur tot rust komen op een rustige, donkere plek en controleer of de buis water heeft. Als het tijd is om haar naar het formicarium over te zetten, doen we het bij Antomas door overstorten: we openen de buis in het foerageergebied, naast de ingang van het nest, en storten voorzichtig de koningin, de werksters en het broed eruit, waarbij we de achterblijvers met een zacht penseel helpen. Bereid alles van tevoren voor (de barrière aangebracht, de waterbuis geplaatst en de vochtige zone van het nest al bevochtigd) en werk boven een bak, want er rent altijd wel een werkster weg. Na het overstorten brengen de werksters het broed meteen naar het nest, vooral als het nestgedeelte donker is. Moet je ze ooit naar een ander formicarium overzetten, gebruik dan dezelfde methode.

Voeding

Suikerhoudende vloeistoffen, altijd beschikbaar. Ze leeft grotendeels van honingdauw, en haar trek in suiker is enorm. Varieer de suikers: bij Antomas raden we de Blue Sugar-nectar van Anthouse 4-5 keer per week aan en een andere suikerhoudende vloeistof of nectar 1-2 keer per week. Je kunt ook wat eiwit aan de nectar toevoegen. Bied ze altijd aan in een drinkbakje en nooit op watten, want watten beschimmelen en bederven de vloeistof snel. Gebruik een traditioneel of zelfgemaakt drinkbakje, waarin de druppel «uitgespreid» en bereikbaar ligt, en ververs het voordat het gaat gisten.

Eiwit: hoe meer, hoe beter. Het is de motor van de groei, en het is de filosofie van Antomas: doe je dagelijks onderhoud en haal je de resten weg, dan is het beter ruim te voeren, want de kolonie begrijpt dat ze meer middelen heeft en groeit sneller en in grotere aantallen. Kun je niet vaak schoonmaken, voer dan liever niet te veel: voedsel dat overblijft, rot en trekt schimmel en mijten aan. Wissel van week tot week van insectensoort, zodat ze niet altijd hetzelfde eten:

Geef kleine kolonies het liefst stukjes of pas gedode insecten; grote kolonies ook kleine levende prooien, die ze dankzij hun snelle rekrutering in een oogwenk overmeesteren. Koop de insecten bij een betrouwbare leverancier: insecten die met insecticiden zijn behandeld, kunnen de kolonie doden. Water: altijd, in de reageerbuis met watten in het foerageergebied.

Diapauze

Als Europese soort heeft L. emarginatus elk jaar een diapauze nodig, een winterrust. In de natuur zijn de Lasius van haar ondergeslacht actief van de eerste zonnige dagen in april tot de eerste kou in oktober. Zonder diapauze gaat de eileg er op den duur op achteruit.

  • Hoe lang: 4-5 maanden, bijvoorbeeld van november tot maart.
  • Bij welke temperatuur: tussen 5 en 10 °C, met ongeveer 7-8 °C als prettig punt; de Europese kweekdatabases geven vergelijkbare cijfers. Een wijnkoelkast, een vorstvrije garage of een koude, stabiele kamer zijn geschikt.
  • Niet kouder: bij L. niger vergeleek een onderzoek de diapauze bij 2 °C en bij 7-8 °C: de koninginnen overleefden even goed, maar de werksters overleefden slechter bij de strenge kou. Ga niet onder ongeveer 5 °C.
  • Rustig aan: verlaag de temperatuur geleidelijk, over een of twee weken, als de kolonie in de herfst vertraagt, en verhoog haar aan het einde op dezelfde manier.
  • Tijdens de diapauze: altijd water beschikbaar, een beetje suikerhoudende vloeistof en geen eiwit. Stoor de kolonie zo weinig mogelijk.
  • Na afloop: ga weer over op eiwit zodra je activiteit ziet.

Komt de kolonie in de herfst of de winter bij je aan, schrijf ons dan en we vertellen je hoe je het dat eerste jaar aanpakt.

Gedrag in gevangenschap

Snel en verkennend. Ze rennen op volle snelheid door het foerageergebied, vinden meteen elk nieuw voedsel en vormen er binnen een paar minuten een pad naartoe. Het is een spektakel van organisatie. Je ziet ook hoe ze de suiker delen: ze vullen hun krop bij het drinkbakje en verdelen die van mond tot mond in het nest, met een opgezwollen, bijna doorzichtige gaster.

Ze verdedigen het nest. Wordt het geopend of krijgt het een klap, dan komen er veel werksters naar buiten om het te verdedigen; ze bijten en spuiten mierenzuur. Voor mensen zijn ze geen probleem: hun beet voel je nauwelijks.

Kijk zonder angst. Bij Antomas vinden we dat mieren er zijn om van te genieten, ze te observeren en van ze te leren, niet om ze verstopt te houden. Met haar goede ogen went ze snel aan je aanwezigheid. Het volstaat om hun een donkere zone in het nest en een verlicht foerageergebied te geven, en ze voorzichtig te observeren, met zo min mogelijk ingrijpen en stress.

Alarmsignalen: het broed valt midden in het seizoen stil (bijna altijd een tekort aan eiwit of warmte); er is condens of schimmel (te veel vocht of vergeten resten), of het broed hoopt zich op in de vochtige zone (de rest van het nest is te droog).

Ontsnappingen en barrières

Ze is snel, klein en klimt: in de natuur klimt ze tegen muren en stammen op, en thuis klimt ze tegen acryl op en zoekt ze elke kier. Dit is het deel van de opstelling waar je het meest op moet letten:

  • PTFE (Fluon) bovenaan de wanden van het foerageergebied, in een dunne, ononderbroken strook: de betrouwbaarste barrière voor klimmende mieren. Als alternatief paraffineolie of vaseline, die je moet vernieuwen als er stof op komt.
  • Goed sluitend deksel, als tweede verdedigingslinie, met heel fijn gaas als het ventilatie heeft.
  • Geen kieren of bruggen: controleer aansluitingen, doppen en buizen, en laat geen takken of stenen in de buurt van de barrière liggen.
  • Voorzichtig bij het openen: open alleen wat nodig is, werk rustig en sluit af als je klaar bent.

Hantering en veiligheid

Ze steken niet: ze hebben geen angel. Hanteer ze altijd met entomologisch gereedschap (een zacht penseel of een zacht pincet), niet met de handen, en werk langzaam om geen enkele werkster kwijt te raken of te beschadigen, en zeker de koningin niet. Voeg geen koninginnen of verschillende kolonies samen en houd ze niet samen met andere soorten: haar kolonies zijn zeer agressief tegenover elkaar. En laat nooit een gekweekte kolonie vrij: ook al is ze inheems in een groot deel van Europa, ze breidt zich buiten haar gebied uit en is in Noord-Amerika al invasief.

Wat je niet moet doen

  • Het formicarium opstellen zonder ontsnappingsbarrière, met kieren of met een slecht sluitend deksel.
  • De diapauze overslaan, die te kort maken (het is 4-5 maanden) of die onder ongeveer 5 °C doen.
  • Het hele nest doordrenken of het volledig droog laten: vocht alleen in één deel.
  • Een kleine kolonie overzetten naar een te groot nest.
  • Suikerhoudende vloeistoffen op watten geven of ze laten opraken.
  • Altijd hetzelfde insect geven of resten niet opruimen.
  • Koninginnen of verschillende kolonies samenvoegen, of ze met de handen hanteren.
  • Ze in de natuur vrijlaten.

Wetenschappelijke bronnen

Deze verzorgingsgids is opgesteld op basis van de wetenschappelijke literatuur over Lasius emarginatus en haar geslacht, de verspreidingsgegevens van haar gebied en de ervaring van Antomas en andere kwekers. Belangrijkste referenties:

  1. Seifert, B. (2020). A taxonomic revision of the Palaearctic members of the subgenus Lasius s.str. (Hymenoptera, Formicidae). Soil Organisms 92: 15–86. doi:10.25674/so92iss1pp15
  2. Seifert, B. (2019). Lasius nigroemarginatus Forel, 1874 is a F1 hybrid between L. emarginatus (Olivier, 1792) and L. platythorax Seifert, 1991 (Hymenoptera, Formicidae). Beiträge zur Entomologie 69: 291–300. doi:10.21248/contrib.entomol.69.2.291-300
  3. Seifert, B. (1991). Lasius platythorax n. sp., a widespread sibling species of Lasius niger (Hymenoptera: Formicidae). Entomologia Generalis 16: 69–81. doi:10.1127/entom.gen/16/1991/69
  4. Kennett, S. M., Seifert, B., Dunn, R. R., Pierson, T. W. & Penick, C. A. (2024). The ManhattAnt: identification, distribution, and colony structure of a new pest in New York City, Lasius emarginatus. Biological Invasions 26: 2759–2772. doi:10.1007/s10530-024-03344-z
  5. Stukalyuk, S. V. (2015). Structure of the ant assemblages (Hymenoptera, Formicidae) in the broad-leaved forests of Kiev. Entomological Review 95: 370–387. doi:10.1134/S0013873815030094
  6. Stukalyuk, S. V. (2017). Stratification of the ant species (Hymenoptera, Formicidae) in the urban broadleaf woodlands of the city of Kiev. Entomological Review 97: 320–343. doi:10.1134/S001387381703006X
  7. Stukalyuk, S. V. (2017). Interactions of three dominant ant species, Lasius emarginatus (Ol.), Formica rufa L., and Lasius fuliginosus (Latr.) (Hymenoptera, Formicidae) among themselves and with subordinate species in broadleaf forests. Communication 1. Entomological Review 97: 747–767. doi:10.1134/S0013873817060057
  8. Stadler, B. & Dixon, A. F. G. (2005). Ecology and evolution of aphid-ant interactions. Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics 36: 345–372. doi:10.1146/annurev.ecolsys.36.091704.175531
  9. Offenberg, J. (2001). Balancing between mutualism and exploitation: the symbiotic interaction between Lasius ants and aphids. Behavioral Ecology and Sociobiology 49: 304–310. doi:10.1007/s002650000303
  10. Sommer, K. & Hölldobler, B. (1995). Colony founding by queen association and determinants of reduction in queen number in the ant Lasius niger. Animal Behaviour 50: 287–294. doi:10.1006/anbe.1995.0244
  11. Keller, L. (1998). Queen lifespan and colony characteristics in ants and termites. Insectes Sociaux 45: 235–246. doi:10.1007/s000400050084
  12. Haatanen, M.-K., van Ooik, T. & Sorvari, J. (2015). Effects of overwintering temperature on the survival of the black garden ant (Lasius niger). Journal of Thermal Biology 49–50: 112–118. doi:10.1016/j.jtherbio.2015.02.012
Moeilijkheidsgraad
Gevorderde beginner
Nog geen beoordelingen
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

16 andere producten in dezelfde categorie:

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...

Klanten die dit product aangeschaft hebben kochten ook...