Camponotus sp. "devil candy": reina y obreras – foto real de Antomas
Camponotus sp. "devil candy": reina y obreras – foto real de Antomas
Camponotus sp. "devil candy": reina y obreras – foto real de Antomas
Camponotus sp. "devil candy": reina y obreras – foto real de Antomas

Camponotus sp. "devil candy"

1 Beoordelingen
Niet op voorraad
€ 124,99
Inclusief belasting

Een driekleurige reus uit tropisch Afrika: donkere kop, amberkleurig borststuk en een gaster zo zwart als git. Camponotus sp. “Devil Candy” rent op extreem lange poten, jaagt gretig en krijgt al snel majors met brede koppen die het nest verdedigen met beten en mierenzuur. Uit de verwantschap van Camponotus pompeius, een soort met de naam van een Romeinse generaal die bijna niemand in een formicarium heeft gezien: pure actie voor wie al ervaring heeft. Stabiele warmte, geen diapauze, altijd suiker binnen bereik en veel eiwitten. Koninginnen met broed en kolonies met koningin. Verzending door heel Europa, garantie op levende aankomst.


 

Moeilijkheidsgraad: 4/5 – Gevorderd

Een grote Camponotus uit tropisch Afrika, met lange poten en driekleurige werksters, een zeer uitgesproken polymorfisme en indrukwekkende majors. «Devil Candy» is onze handelsnaam; in andere talen verkopen we haar als Camponotus cf. pompeius, een voorlopige determinatie. Koninginnen met broed, alleen of met hun eerste werksters, met claustrale koloniestichting. Qbik Alpha-nest met grote gangen, vocht in de buizen in het begin, 24-28 °C, geen diapauze, altijd suiker beschikbaar en veel eiwitten. Ze klimmen tegen acryl op: ontsnappingsbarrière met paraffineolie.

Camponotus sp. «Devil Candy» is een van de opvallendste Afrikaanse Camponotus die we bij Antomas hebben: een grote mier met lange poten en antennen, een donkere kop, een amberkleurig borststuk en een zwarte, glanzende gaster, en met major-werksters met een brede kop die het nest vastberaden verdedigen. Haar kolonies hebben één koningin, groeien flink als ze veel eiwitten krijgen en beginnen soldaten te produceren zodra ze meer dan een handvol werksters tellen.

Het is ook een weinig bekende soort, en dat willen we van meet af aan duidelijk zeggen. «Devil Candy» is geen wetenschappelijke naam, maar de handelsnaam waaronder we haar in Spanje verkopen. In het Engels, Frans en Duits presenteren we haar als Camponotus cf. pompeius, omdat dat de beschreven soort is waarop ze het meest lijkt, maar dat is niet bevestigd. Daarom houden we in deze verzorgingsgids steeds drie dingen gescheiden: wat er over C. pompeius bekend is, wat er over het geslacht Camponotus bekend is en wat we bij Antomas hebben geleerd door haar te kweken.

Biologie

«Devil Candy» en «cf. pompeius»: wat elke naam betekent

In de wereld van het mierenkweken komt het heel vaak voor dat een soort eerder in de hobby belandt dan in de boeken. De Afrikaanse Camponotus zijn daar een goed voorbeeld van: het geslacht telt op het continent honderden beschreven soorten en vormen, vele op basis van een paar museumexemplaren van meer dan een eeuw geleden, en om ze met zekerheid te onderscheiden moet je major- en minor-werksters vergelijken met de typeexemplaren en met oude beschrijvingen, in het Latijn, Frans of Duits. Daarom verkopen veel winkels, en wij ook, sommige soorten onder een voorlopige naam.

Onze mier heeft er twee:

  • «Devil Candy» is een handelsnaam, een soort etiket, waaraan onze klanten haar herkennen. Hij heeft geen wetenschappelijke waarde en betekent niet dat er een soort met die naam bestaat.
  • Camponotus cf. pompeius is een voorlopige determinatie. De afkorting «cf.» komt van het Latijnse confer, «vergelijk», en wordt in de taxonomie gebruikt als een exemplaar sterk op een beschreven soort lijkt, maar niet kon worden bevestigd dat het die soort is. Het is een eerlijke manier om te zeggen: «zeer waarschijnlijk is het deze, maar we kunnen het niet met zekerheid zeggen».

Zolang niemand haar grondig onderzoekt, is dit de juiste omschrijving: een grote Afrikaanse Camponotus uit de verwantschap van C. pompeius. Alles wat we in deze verzorgingsgids over C. pompeius vertellen, geldt voor de beschreven soort; mocht de onze een andere, sterk gelijkende soort blijken, dan verandert er voor de kweek niets wezenlijks, want die is gebaseerd op wat we in onze eigen kolonies zien.

Pompeius, Marius en Cassius: een mier met Romeinse namen

De Zwitserse myrmecoloog Auguste Forel beschreef C. pompeius in 1886, op basis van major- en minor-werksters die in Gabon waren verzameld. Hij beschreef haar niet als soort, maar als een «ras» van een andere Afrikaanse Camponotus, C. rubripes, iets wat in de taxonomie van die tijd heel gebruikelijk was. Later werd ze als zelfstandige soort erkend, en zo staat ze vandaag in de wereldcatalogus van mieren.

Het merkwaardige zijn haar «naamgenoten». In 1899 beschreef de Italiaan Carlo Emery uit Kameroen de ondersoort C. pompeius marius; in 1922 beschreef de Amerikaan William Morton Wheeler uit Congo de ondersoort C. pompeius cassius; en in 1926 voegde de Zwitser Felix Santschi een derde vorm toe, iota, waarvan de geldigheid twijfelachtig is. Pompeius, Marius en Cassius: drie namen uit het oude Rome voor één Afrikaanse mier. In die jaren kregen ook andere Afrikaanse Camponotus namen van beroemde Romeinen, zoals C. brutus of C. caesar, en alles wijst op een spelletje van de taxonomen van toen, al hebben we geen enkele tekst gevonden die het uitlegt.

Haar taxonomische geschiedenis is al even bewogen. C. pompeius is door minstens vier ondergeslachten gegaan: Myrmoturba, Myrmogigas, Dinomyrmex en Tanaemyrmex, waar ze tegenwoordig meestal wordt geplaatst. De passage door Dinomyrmex is grappig: bij de grote herindeling van de Formicinae in 2016 werd die naam als zelfstandig geslacht nieuw leven ingeblazen, maar slechts voor één mier, de reusachtige Dinomyrmex gigas van Borneo. Dezelfde revisie, gebaseerd op genetische studies van de hele onderfamilie, erkende dat de ondergeslachten van Camponotus de werkelijke verwantschap niet goed weergeven en grondig herzien moeten worden. Daarom is het nuttiger dan het ondergeslacht te weten dat ze een grote Afrikaanse Camponotus met lange poten is.

Van equatoriaal bos tot savanne

De vondsten van C. pompeius en haar ondersoorten schetsen een mier van West-, Centraal- en Oost-Afrika. Haar typelocatie ligt in Gabon, en ze is gemeld uit Kameroen, Congo, de Democratische Republiek Congo, Guinee, Liberia, vanwaar er een ontvleugelde koningin in de collecties ligt, en Oeganda, vanwaar een werk uit 1933 talrijke exemplaren van alle kasten meldde. Sommige bronnen noemen haar ook uit Kenia. Er zijn zeer weinig vondsten, en sommige uit online databanken, ver buiten dit gebied, lijken op determinatiefouten te berusten, dus de werkelijke verspreiding moet nog worden vastgesteld.

Interessant is dat ze niet alleen een mier van het regenwoud is. Naast de vondsten uit het equatoriale bos van Gabon en Congo is er een uit Kameroen midden in de Soedanees-Guineese savanne, een landschap van hoog gras en verspreide bomen. Ze lijkt zich dus te bewegen tussen bos en mozaïeken van bos en savanne, zoals zoveel Afrikaanse Camponotus.

Het klimaat in haar verspreidingsgebied is tropisch, zonder echte winter:

  • In het equatoriale bos liggen de gemiddelden bijna het hele jaar rond 24-27 °C, is de luchtvochtigheid hoog en valt de regen in twee seizoenen.
  • In de Guineese savannes is het het hele jaar warm en is er een uitgesproken droog seizoen van enkele maanden, waarin de bodem uitdroogt en de nachten wat afkoelen.

Voor de kweek vertaalt zich dat in twee ideeën: stabiele warmte en geen diapauze, en een nest met matige vochtigheid, niet doorweekt en ook niet helemaal droog (zie «Aanbevolen waarden»).

De werkster die wormen in zich droeg

Een van de weinige gepubliceerde biologische gegevens over C. pompeius is ook een van de vreemdste. In zijn grote werk over de mieren die de expeditie van het American Museum of Natural History naar Congo had verzameld, beschreef Wheeler in 1922 een mermithergaat van C. pompeius cassius: een werkster van 15 mm lang met een gaster van 8 mm, «enorm opgezwollen» door rondwormen van het geslacht Mermis.

Mermithiden zijn parasitaire rondwormen die zich in het lichaam van insecten ontwikkelen. Als een mierenlarve besmet raakt, groeit de parasiet in haar binnenste en verstoort hij haar ontwikkeling: de volwassen mier komt met een afwijkende vorm tevoorschijn, vaak met een opgezwollen gaster, een kleine kop of kenmerken die tussen werkster en koningin in liggen. Een overzichtsstudie uit 2012 over de rondwormen van mieren beschrijft veel gevallen van zulke «geparasiteerde mieren», ook bij Camponotus, en legt uit dat sommige mermithiden zelfs het gedrag van hun gastheer veranderen, die uiteindelijk het water opzoekt waar de worm naar buiten komt om zijn cyclus te voltooien.

In je formicarium zijn er geen mermithiden; die hebben de vochtige bodem van de natuur nodig om hun cyclus te voltooien. Maar het verhaal laat zien hoe slecht deze soort bekend was: van C. pompeius weten we eerder hoe een geparasiteerde werkster eruitzag dan hoe een gezonde kolonie leeft.

Minors, majors en een driekleurige koningin

Zoals de meeste grote Camponotus is de onze polymorf: in dezelfde kolonie leven werksters van zeer verschillende groottes. De minors zijn slank, met extreem lange poten en antennen, snel, en doen bijna al het foerageerwerk. De majors, de «soldaten», hebben een veel bredere kop en zeer sterk ontwikkelde kaakspieren; ze brengen meer tijd in het nest door en verschijnen zodra er gevaar is of een grote prooi in stukken moet. Daartussen zijn er werksters van middelmatige grootte.

Hoe ontstaat een major? Bij polymorfe mieren hangt de grootte van de werkster vooral af van hoeveel en hoe de larve gevoed wordt. Al in 1953 legde Edward O. Wilson in een klassiek werk uit dat bij deze soorten de kop sneller groeit dan de rest van het lichaam: hoe groter de werkster, hoe onevenrediger haar kop. Daarom zijn majors niet alleen grote werksters, maar werksters met een andere vorm, met een enorme kop vol spieren.

In de beschrijvingen van Wheeler onderscheiden de majors van C. pompeius zich door kop en kaken: bij de ondersoort cassius met een gladdere, glanzendere kop en een veel langere apicale kaaktand dan bij de typische vorm, en met een roodbruine petiolus en roodbruin borststuk. Dat strookt met wat we in onze kolonies zien, waar de kleur een van de grote troeven is (zie «Grootte en morfologie»).

Bij Antomas, en ook volgens wat onze klanten ons vertellen, produceert deze soort al heel vroeg majors, zodra de kolonie een redelijk aantal werksters heeft en ruim eiwitten krijgt. De eerste major met haar brede kop tussen de minors zien is een van de mooiste momenten bij het kweken van deze soort.

Mierenzuur in de gaster en een bacterie in de darm

Zoals alle Formicinae heeft ze geen angel. Haar chemische wapen is mierenzuur, dat ze uitstoot via het acidoporus, een klein mondstuk omgeven door haartjes aan het uiteinde van de gaster. Ze gebruikt het om zich te verdedigen en tegen prooien, en een beet van een major gevolgd door een straal zuur op de wond is de typische verdediging van Camponotus.

Maar dat zuur heeft nog een andere functie. In 2020 toonde een team Duitse onderzoekers aan dat Formicinae hun eigen gif inslikken: bij het poetsen brengt de mier het uiteinde van de gaster naar de mond en neemt ze een paar druppels zuur op, waardoor de krop zeer zuur blijft, de «sociale maag» waarin ze het voedsel bewaren dat ze delen. Zo filteren ze de microben die met het voedsel binnenkomen. Dit werd onderzocht bij C. floridanus en andere Formicinae, niet bij onze soort, maar het is een kenmerk van de hele onderfamilie.

Bovendien dragen ze een microscopische partner in zich: de bacterie Blochmannia, die leeft in gespecialiseerde cellen van de middendarm en in de eierstokken van de koningin, en via de eieren van moeder op dochters overgaat. Ze is gevonden bij alle onderzochte Camponotus, en haar evolutionaire geschiedenis loopt al miljoenen jaren parallel aan die van haar gastheren. Ze maakt essentiële aminozuren aan en helpt stikstof te recyclen: in een experiment met C. floridanus brachten kolonies zonder bacteriën veel minder broed groot als het dieet arm was. Een studie die in 2020 in Nature verscheen, ging nog verder en liet zien dat het embryo van de mier de bacterie in zijn eigen ontwikkeling opneemt, als een extra deel van zijn lichaam.

Maar Blochmannia vervangt geen insecten: de larven hebben eiwitten nodig om te groeien, en nog meer als ze majors worden (zie «Voeding»).

Van mond tot mond: voedsel dat ook een boodschap is

Als je een tijdje naar het foerageergebied kijkt, zie je twee werksters tegenover elkaar, met bewegende antennen, die een druppel vloeistof van mond tot mond doorgeven. Dat is trofallaxis, de manier waarop Camponotus de suiker over de hele kolonie verdelen, van de foerageerders tot de koningin en de larven.

Lange tijd dacht men dat het alleen om het verdelen van voedsel ging. Maar in 2016 analyseerde een studie met C. floridanus wat de werksters aan elkaar doorgeven en vond veel meer: groeigerelateerde eiwitten, kleine moleculen, juveniel hormoon en zelfs chemische signalen van de kolonie-identiteit. Toen de onderzoekers juveniel hormoon toevoegden aan de vloeistof die de larven kregen, bereikten die vaker de metamorfose en leverden ze grotere werksters op. De druppel die van mond tot mond gaat, is dus ook een boodschap die kan beïnvloeden hoe het broed zich ontwikkelt. Het is bij een andere soort aangetoond, maar het is een gangbaar gedrag in het geslacht en een spektakel dat je vaak in je kolonie zult zien.

Eén koningin en claustrale stichting

Onze kolonies hebben één koningin, zoals gebruikelijk bij grote Camponotus. In de natuur trekt de bevruchte koningin na de bruidsvlucht haar vleugels af en sluit ze zich alleen op in een kleine kamer om een kolonie te stichten. Die stichting is claustraal: ze gaat niet op zoek naar voedsel en brengt haar eerste werksters groot met de reserves van haar eigen lichaam, vooral met de grote vliegspieren, die ze niet meer nodig heeft en geleidelijk opneemt.

De eerste werksters, de zogeheten nanitics, zijn klein, omdat de koningin beperkte middelen heeft. Vanaf dan is elke generatie iets groter dan de vorige, tot de kolonie genoeg foerageerders en voedsel heeft om majors groot te brengen.

Hoe lang leeft een koningin? Over C. pompeius zijn er geen gegevens. Maar Camponotus-koninginnen staan bekend om hun lange levensduur: in een gedocumenteerd geval leefde een koningin van een Australische Camponotus meer dan 23 jaar in het laboratorium en bracht ze duizenden werksters groot. We weten niet of de onze zo oud wordt, maar wel dat een goed verzorgde koningin een metgezel voor vele jaren is.

Grootte en morfologie

Een grote, slanke Camponotus met lange poten, een zeer uitgesproken polymorfisme en zonder angel. Wat volgt, combineert wat er over C. pompeius gepubliceerd is met wat we in onze kolonies zien.

  • Kleur van onze werksters. Kop donkerbruin, bijna zwart; borststuk (mesosoma), petiolus en poten oranje-amber, en gaster zwart en glanzend. Dat driekleurige contrast geeft ze hun «snoepjes»-uiterlijk.
  • Kleur van onze koninginnen. Kop zwart, borststuk roodbruin met donkerdere zones en gaster glanzend zwart. Het is geen «helemaal zwarte» koningin, zoals weleens beweerd is: het roodachtige borststuk zie je met het blote oog heel goed.
  • Majors. Een kop die veel breder is dan die van de minors, met sterke, getande kaken. In de beschrijvingen van C. pompeius berusten de verschillen tussen de ondersoorten vooral op de kop van de majors: de glans, de sculptuur en de lengte van de apicale kaaktand.
  • Minors. Een smallere kop, goed zichtbare ogen, zeer lange poten en antennen in verhouding tot het lichaam: de hardlopers van de kolonie.
  • Petiolus. Eén knoop tussen borststuk en gaster, zoals bij alle Camponotus.
  • Gaster. Eindigt in het acidoporus, waarlangs ze het mierenzuur uitstoten.
  • Mannetje. We hebben geen enkele gepubliceerde beschrijving gevonden.

En de naam «Devil»? Dat is een handelsnaam. We hebben weleens gelezen dat de majors «hoorns» op hun kop hebben; dat is niet zo, niet in de beschrijvingen en niet in onze kolonies. Hun imposante uiterlijk komt door de brede kop en de kaakspieren, meer niet.

Afmetingen bij benadering

  • Koningin: geen gepubliceerde afmetingen; het is een grote koningin met een fors borststuk.
  • Minor-werksters: geen gepubliceerde afmetingen; slank en met lange poten.
  • Major-werksters: geen gepubliceerde afmetingen van de typische vorm; Wheeler (1922) gaf 15 mm voor een geparasiteerde werkster van de ondersoort cassius, een gegeven dat niet als referentie voor de normale grootte kan dienen.
  • Mannetje: geen gepubliceerde afmetingen.

We geven liever geen winkelcijfers: de oorspronkelijke beschrijvingen van C. pompeius en haar ondersoorten zijn meer dan een eeuw oud en we hebben hun afmetingen niet kunnen raadplegen, en onze mier is bovendien een voorlopige determinatie. Wat we je wel kunnen zeggen, is dat ze een grote Camponotus is, goed zichtbaar met het blote oog, en dat haar majors indruk maken.

Houden in gevangenschap

Moeilijkheidsgraad: 4/5 – Gevorderd

Het is geen moeilijke soort om in leven te houden: ze eet van alles, heeft geen diapauze nodig en past zich goed aan modulaire formicaria aan. Toch beschouwen we haar als soort voor gevorderden, om vier redenen:

  • Haar karakter. Het zijn snelle, nerveuze mieren die het nest vastberaden verdedigen. De majors bijten hard en ze spuiten allemaal mierenzuur. De hantering vraagt rust en ervaring.
  • Ze klimmen en rennen. Met zulke lange poten steekt een losgelopen werkster in een paar seconden een tafel over. Werk met een goed aangebrachte barrière en zonder haast.
  • Ze groeien en vragen ruimte. Met veel eiwitten groeit de kolonie en produceert ze vroeg majors, en majors hebben grote gangen nodig. Je moet op tijd uitbreiden.
  • Weinig informatie. Het is een weinig onderzochte soort met een voorlopige determinatie. Wat we over haar kweek weten, komt uit onze kolonies en die van onze klanten, niet uit een handboek.

En ze is het meer dan waard. Weinig Camponotus combineren deze kleuren, dit polymorfisme en deze activiteit. Een klant vatte het in zijn recensie zo samen: de koningin kwam aan met heel veel broed, ze produceerden heel vroeg soldaten en het is erg leuk om ze te zien jagen.

Aanbevolen waarden

  • Temperatuur van het nest: 24-28 °C, het hele jaar. Het is een tropische mier, en met stabiele warmte legt de koningin meer en ontwikkelt het broed zich sneller.
  • Foerageergebied: mag een iets warmer uiteinde hebben, tot ongeveer 30 °C, zodat de kolonie kan kiezen. Vermijd langdurige sterke hitte in het nest.
  • Vochtigheid: matig. In het begin vocht in de buizen; daarna een deel van het nest iets vochtig en de rest droog (zie «Vochtigheid: in het begin in de buizen, daarna matig»).
  • Water: altijd beschikbaar, in een reageerbuis met water en watten in het foerageergebied.
  • Licht: een donkere zone in het nest en een verlicht foerageergebied, met een normaal dag-nachtritme.
  • Diapauze: niet nodig (zie «Geen diapauze»).

Vochtigheid: in het begin in de buizen, daarna matig

Zoals alle Camponotus hebben ze in het begin vocht in de buizen nodig: de koningin en haar eerste broed leven in de reageerbuis, met het waterreservoir achter de watten, en als ze naar het nest verhuizen, laat je best een buis met water aangesloten, zodat ze een vochtige zone hebben zolang de kolonie klein is. Daarna regelen ze zelf het vocht dat ze nodig hebben, met het water in het foerageergebied en dat van de suikerhoudende vloeistoffen.

Haar verspreidingsgebied loopt van equatoriaal bos tot savanne, dus de regel is de gulden middenweg: geen doorweekt nest en ook geen volledig droog. Wat je moet vermijden, is het hele nest nat maken, want te veel vocht brengt condens, schimmel en mijten mee; en, aan het andere uiterste, een kleine kolonie zonder water in de buis laten zitten.

Aanbevolen formicaria

Bij Antomas raden we de Qbik Alpha-reeks van Anthouse aan: modulaire formicaria die met de kolonie meegroeien en waarmee je de vochtigheid goed via de buizen kunt regelen. Bij deze soort altijd met grote gangen, want de majors hebben ruimte nodig om zich te bewegen en het broed te verplaatsen. Om te beginnen een QBIK ONE met grote gangen:

Om uit te breiden de QBIK DUO, ook met grote gangen, en daarna de grotere formaten uit dezelfde reeks:

Breid uit wanneer je veel werksters stil in het foerageergebied ziet zitten, zonder plaats binnen; maar loop niet vooruit, want in een enorm nest voor een kleine kolonie worden de overtollige kamers uiteindelijk vuilnisbelten. Maak de opstelling af met:

  • Ontsnappingsbarrière: een strook paraffineolie bovenaan de wanden van het foerageergebied en een goed sluitend deksel (zie «Ontsnappingen en barrières»).
  • Een ruim foerageergebied: het zijn hardlopers en jagers, en ze waarderen dat. Met wat zand, platte stenen en een tak, zonder dat iets een brug naar de barrière vormt.
  • Altijd water beschikbaar, in een reageerbuis met water en watten.
  • Een drinkbakje voor de suikerhoudende vloeistoffen, nooit op watten.
  • Milde warmte, indien nodig, aan één zijkant van het nest en met een thermostaat.

Stichting: koningin met broed, stap voor stap

Bij Antomas verkopen we stichtende koninginnen met broed in drie versies: «Koningin met broed», «Koningin en 1-3 werksters + broed» en «Koningin en 5-10 werksters met broed». Het zijn koninginnen die hun kolonie al in een reageerbuis zijn begonnen, met eieren, larven of poppen en, afhankelijk van de optie, met hun eerste werksters. De stichting is claustraal: de koningin brengt haar eerste werksters groot zonder naar buiten te gaan om te eten (zie «Eén koningin en claustrale stichting»).

  • Buis en duisternis. Houd de buis zoals hij aankomt, met zijn waterreservoir achter de watten, op een donkere, rustige plek zonder trillingen, bij 25-27 °C. Je kunt hem afdekken met een doek of een stuk karton.
  • Water in de buis. Controleer af en toe of de watten nog vochtig zijn en of er nog water in het reservoir zit. Raakt het op of wordt de buis erg vuil, zet haar dan door over te schudden over naar een nieuwe buis.
  • Zo weinig mogelijk verstoren. Om de paar dagen een korte blik is genoeg. Een alleenstaande koningin die vaak verstoord wordt, kan haar eieren opeten.
  • Voer vanaf het begin. Hoewel de stichting claustraal is, bied je af en toe een druppeltje suikerhoudende vloeistof aan op een stukje aluminiumfolie, nooit op de watten van de buis, en haal je het de volgende dag weg. Zodra er werksters zijn (of vanaf de eerste dag, als je koningin met werksters komt), voeg je twee tot drie keer per week een stukje insect toe; een net gedode Thermobia domestica is perfect. Verwijder de resten de volgende dag.
  • Geduld met de eersten. Bij tropische Camponotus duurt het van ei tot werkster ongeveer 6-10 weken, afhankelijk van de temperatuur. De eerste werksters zijn klein; de volgende steeds groter.

Wanneer verhuis je haar naar het nest? Bij ongeveer 5-10 werksters, of eerder als de buis vuil wordt of zonder water komt te zitten, altijd naar een nest dat bij haar grootte past: een QBIK ONE met grote gangen, met een aangesloten buis met water zodat ze hun vochtige zone hebben. De optie met 5-10 werksters is meestal al kort na aankomst klaar om naar het formicarium te verhuizen, zodra ze tot rust is gekomen.

Aankomst en verhuizing

Als je je koningin ontvangt, laat haar dan tot rust komen op een rustige, donkere plek, bij 25-27 °C, en controleer of er water in de buis zit. Zet haar niet meteen na aankomst in het nest. Als het zover is, doen we het bij Antomas door over te schudden: we openen de buis in het foerageergebied, naast de nestingang, en schudden de koningin, de werksters en het broed er voorzichtig uit, waarbij we achterblijvers helpen met een zacht penseel.

  • Bereid alles van tevoren voor: het formicarium opgesteld, met de barrière aangebracht en de waterbuis aangesloten.
  • Werk boven een bak: ze zijn snel en klimmen langs de buis en het gereedschap omhoog.
  • Nest donker: na het overschudden verzamelen de werksters het broed en dragen het meteen naar binnen.

Moet je de kolonie ooit naar een ander formicarium verhuizen, gebruik dan dezelfde methode.

Voeding

Eiwitten: hoe meer, hoe beter. Ze zijn de motor van haar groei en wat de majors doet verschijnen. Dat is de filosofie van Antomas: als je dagelijks onderhoud doet en de resten verwijdert, is het beter om overvloedig te voeren, omdat de kolonie dan begrijpt dat ze meer middelen heeft en sneller en talrijker groeit. Kun je niet vaak schoonmaken, voer dan liever niet te veel, want voer dat overblijft, rot en trekt schimmel en mijten aan. Wissel van week tot week van insectensoort, zodat ze niet altijd hetzelfde eten:

Het zijn goede jagers: kolonies met majors kun je ook kleine levende prooien geven, en dan zie je de minors ze opsporen en de majors ze in stukken snijden. Koop de insecten altijd bij een betrouwbare leverancier: insecten die met insecticiden zijn behandeld, kunnen de kolonie doden.

Suikerhoudende vloeistoffen, altijd beschikbaar. Varieer de suikers: bij Antomas raden we de Blue Sugar-nectar van Anthouse 4-5 keer per week aan en 1-2 keer per week een andere suikerhoudende vloeistof of nectar. Je kunt ook wat eiwit aan de nectar toevoegen. Bied ze altijd in een drinkbakje en nooit op watten aan, want watten beschimmelen en bederven de vloeistof snel: een traditioneel of zelfgemaakt drinkbakje waarin de druppel «uitgespreid» en bereikbaar ligt.

Water: altijd, in de reageerbuis met watten in het foerageergebied.

Geen diapauze

Het is een mier van een tropisch klimaat, zonder echte winter in haar verspreidingsgebied, dus ze heeft geen diapauze nodig. Houd het hele jaar warmte en voer aan. Let er in de winter op dat het nest niet onder ongeveer 20 °C zakt: bij kou remt de koningin het leggen af en stagneert het broed. Het is normaal dat de activiteit in de loop van het jaar wat schommelt, maar je moet geen rustperiode uitlokken.

Gedrag in gevangenschap

Snel en zeer actief. De minors rennen met grote snelheid door het foerageergebied, verkennen alles en vinden prooien meteen. Het zijn Camponotus die je opvallend vaak buiten het nest ziet.

Defensief. Als het formicarium wordt geopend of als er tegen geklopt wordt, stromen ze naar buiten: de minors rennen naar de dreiging, de majors gaan met open kaken klaarstaan en ze kunnen allemaal mierenzuur spuiten. Onze klanten beschrijven ze als zeer agressief, en dat klopt als ze gestoord worden; in het dagelijks leven, met een rustige kolonie, zijn ze een spektakel van activiteit.

Een zichtbare taakverdeling. De minors foerageren en verzorgen het broed; de majors blijven dicht bij de ingang en het broed en komen naar buiten bij een verstoring of een grote prooi. En je zult vaak trofallaxis zien, het uitwisselen van voedsel van mond tot mond (zie «Van mond tot mond: voedsel dat ook een boodschap is»).

Zonder angst observeren. Bij Antomas vinden we dat mieren er zijn om van te genieten, ze te observeren en van ze te leren, niet om ze verstopt te houden. Het volstaat om hun donkere zone in het nest en het foerageergebied licht te houden, en ze met zachtheid te observeren, met zo weinig mogelijk ingrijpen en stress.

Alarmsignalen:

  • Broed dat stagneert of verdwijnt: bijna altijd een tekort aan eiwitten of warmte.
  • Condens of schimmel: te veel vocht of vergeten resten.
  • Een stichtende koningin die haar eieren opeet: te veel verstoring.
  • Veel werksters die stil in het foerageergebied zitten, zonder plaats binnen: tijd om uit te breiden.

Ontsnappingen en barrières

Ze klimmen vanaf de eerste werksters tegen acryl en glas op, en met hun lange poten zijn ze zeer snel. In onze ervaring is paraffineolie voldoende, zolang die goed is aangebracht:

  • Een strook paraffineolie bovenaan de wanden van het foerageergebied, dun en ononderbroken. Vernieuw die als er stof of resten op blijven liggen.
  • Goed sluitend deksel, als tweede verdedigingslinie.
  • Geen kieren in aansluitingen, doppen en buizen.
  • Niets wat als brug kan dienen naar de barrière.
  • Voorzichtig bij het openen: open niet verder dan nodig en sluit af als je klaar bent.

Hantering en veiligheid

Ze steken niet, want ze hebben geen angel. Maar de majors bijten hard en ze kunnen allemaal mierenzuur spuiten, wat prikt op gevoelige huid of in een klein wondje. Niets ernstigs als je rustig werkt. Hanteer ze met entomologisch gereedschap (een zacht penseel of een zacht pincet), niet met je handen, en werk langzaam om geen enkele werkster kwijt te raken of te beschadigen, en zeker de koningin niet. Voeg geen verschillende koninginnen of kolonies samen en houd ze niet samen met andere soorten. Het is een exotische soort: ze mag in geen geval worden vrijgelaten.

Wat je niet moet doen

  • Op eiwitten besparen of ze altijd hetzelfde insect geven.
  • Voerresten niet opruimen.
  • Ze een diapauze geven of het nest in de winter laten afkoelen.
  • Het hele nest nat maken, of de buis van een kleine kolonie zonder water laten.
  • Kleine gangen gebruiken: altijd grote.
  • Een kleine kolonie naar een te groot nest verhuizen.
  • De suikerhoudende vloeistoffen op watten aanbieden.
  • Kieren laten, slecht sluitende deksels gebruiken of de barrière niet vernieuwen.
  • Het formicarium haastig openen of ze met je handen hanteren.
  • Verschillende koninginnen of kolonies samenvoegen.

Wetenschappelijke bronnen

Deze verzorgingsgids is samengesteld op basis van de taxonomische literatuur over Camponotus pompeius (Forel, 1886; Emery, 1899; Wheeler, 1922; Santschi, 1926; Menozzi, 1933, opgenomen in de catalogi AntCat en The Ants of Africa), de wetenschappelijke literatuur over het geslacht Camponotus en de Formicinae en de ervaring van Antomas en onze klanten. Belangrijkste referenties:

  1. Ward, P. S., Blaimer, B. B. & Fisher, B. L. (2016). A revised phylogenetic classification of the ant subfamily Formicinae (Hymenoptera: Formicidae), with resurrection of the genera Colobopsis and Dinomyrmex. Zootaxa 4072: 343–357. doi:10.11646/zootaxa.4072.3.4
  2. Blaimer, B. B., Brady, S. G., Schultz, T. R., Lloyd, M. W., Fisher, B. L. & Ward, P. S. (2015). Phylogenomic methods outperform traditional multi-locus approaches in resolving deep evolutionary history: a case study of formicine ants. BMC Evolutionary Biology 15: 271. doi:10.1186/s12862-015-0552-5
  3. Wilson, E. O. (1953). The origin and evolution of polymorphism in ants. The Quarterly Review of Biology 28: 136–156. doi:10.1086/399512
  4. Poinar, G. Jr. (2012). Nematode parasites and associates of ants: past and present. Psyche 2012: 192017. doi:10.1155/2012/192017
  5. Tragust, S. et al. (2020). Formicine ants swallow their highly acidic poison for gut microbial selection and control. eLife 9: e60287. doi:10.7554/eLife.60287
  6. Sauer, C., Stackebrandt, E., Gadau, J., Hölldobler, B. & Gross, R. (2000). Systematic relationships and cospeciation of bacterial endosymbionts and their carpenter ant host species: proposal of the new taxon Candidatus Blochmannia gen. nov. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology 50: 1877–1886. doi:10.1099/00207713-50-5-1877
  7. Feldhaar, H. et al. (2007). Nutritional upgrading for omnivorous carpenter ants by the endosymbiont Blochmannia. BMC Biology 5: 48. doi:10.1186/1741-7007-5-48
  8. Rafiqi, A. M., Rajakumar, A. & Abouheif, E. (2020). Origin and elaboration of a major evolutionary transition in individuality. Nature 585: 239–244. doi:10.1038/s41586-020-2653-6
  9. LeBoeuf, A. C. et al. (2016). Oral transfer of chemical cues, growth proteins and hormones in social insects. eLife 5: e20375. doi:10.7554/eLife.20375
  10. Haskins, C. P. & Haskins, E. F. (1992). Note on extraordinary longevity in a queen of the formicine ant genus Camponotus. Psyche 99: 31–33. doi:10.1155/1992/53614
Moeilijkheidsgraad
Ervaren
1 Beoordelingen

Increíble calidad
Me llegó la reina con cantidad ingente de prole, conseguí sacarla hacia delante, calidad formidable.
Los soldados y obreras son una auténtica pasada, y sacan soldados muy pronto.
Además, son muy agresivas y es muy divertido verlas cazar.
Door Leonardo op 10-11-2026
Commentaar (0)
Geen klantenbeoordelingen op het moment.

13 andere producten in dezelfde categorie: