Camponotus sp. "devil candy": królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Camponotus sp. "devil candy": królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Camponotus sp. "devil candy": królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas
Camponotus sp. "devil candy": królowa i robotnice – prawdziwe zdjęcie Antomas

Camponotus sp. "devil candy"

1 Opinie
Obecnie brak na stanie
124,99 €
Brutto

Trójbarwny olbrzym z tropikalnej Afryki: ciemna głowa, bursztynowy tułów i gaster czarny jak gagat. Camponotus sp. «Devil Candy» biega na bardzo długich nogach, poluje z zapałem i wcześnie wychowuje majory o szerokich głowach, które bronią gniazda ugryzieniami i kwasem mrówkowym. Z kręgu Camponotus pompeius, gatunku noszącego imię rzymskiego wodza, którego prawie nikt nie widział w formikarium, to czysta akcja dla tych, którzy mają już doświadczenie: stałe ciepło, bez zimowania, węglowodany zawsze pod ręką i dużo białka. Królowe z czerwiem i kolonie z królową. Wysyłka do całej Europy z gwarancją żywej dostawy.


 

Poziom trudności: 4/5 – Zaawansowany

Duża Camponotus z tropikalnej Afryki, długonoga, z trójbarwnymi robotnicami, bardzo wyraźnym polimorfizmem i majorami, które budzą respekt. «Devil Candy» to nasza nazwa handlowa; w innych językach sprzedajemy ją jako Camponotus cf. pompeius, co jest identyfikacją wstępną. Królowe z czerwiem, same lub z pierwszymi robotnicami, o zakładaniu klaustralnym. Gniazdo Qbik Alpha z dużymi korytarzami, na początku wilgoć w probówkach, 24-28 °C, bez zimowania (diapauzy), węglowodany zawsze dostępne i dużo białka. Wspinają się po akrylu: bariera z oleju parafinowego.

Camponotus sp. «Devil Candy» to jedna z najbardziej efektownych afrykańskich Camponotus, jakie mamy w Antomas: duża mrówka o długich nogach i czułkach, z ciemną głową, bursztynowym tułowiem i czarnym, lśniącym gasterem, a do tego z robotnicami major o szerokich głowach, które zdecydowanie bronią gniazda. Jej kolonie mają jedną królową, rosną z zapałem, gdy dostają dużo białka, i gdy tylko przekroczą kilka robotnic, zaczynają wychowywać żołnierzy.

To także gatunek mało znany, dlatego chcemy od początku postawić sprawę jasno. «Devil Candy» nie jest nazwą naukową, lecz nazwą handlową, pod którą sprzedajemy ją po hiszpańsku i po polsku. Po angielsku, francusku i niemiecku przedstawiamy ją jako Camponotus cf. pompeius, bo to opisany gatunek, do którego jest najbardziej podobna, ale nie zostało to potwierdzone. Dlatego w tym poradniku zawsze rozdzielamy trzy rzeczy: to, co wiadomo o C. pompeius, to, co wiadomo o rodzaju Camponotus, i to, czego nauczyliśmy się, hodując ją w Antomas.

Biologia

«Devil Candy» i «cf. pompeius»: co oznacza każda z tych nazw

W świecie hodowli mrówek bardzo często zdarza się, że gatunek trafia do hobbystów wcześniej niż do książek. Afrykańskie Camponotus są tego dobrym przykładem: rodzaj liczy na tym kontynencie setki opisanych gatunków i form, wiele z nich na podstawie kilku okazów muzealnych sprzed ponad stu lat, a pewne ich rozróżnienie wymaga porównania robotnic major i minor z okazami typowymi i ze starymi opisami po łacinie, francusku lub niemiecku. Dlatego wiele sklepów, w tym my, sprzedaje niektóre gatunki pod nazwą tymczasową.

Nasza mrówka ma dwie:

  • «Devil Candy» to nazwa handlowa, coś jak etykieta, dzięki której nasi klienci ją rozpoznają. Nie ma wartości naukowej i nie oznacza, że istnieje gatunek o takiej nazwie.
  • Camponotus cf. pompeius to identyfikacja wstępna. Skrót «cf.» pochodzi od łacińskiego confer, «porównaj», i w taksonomii stosuje się go, gdy okaz jest bardzo podobny do opisanego gatunku, ale nie udało się potwierdzić, że nim jest. To uczciwy sposób, by powiedzieć: «najprawdopodobniej to ten gatunek, ale nie możemy tego zagwarantować».

Dopóki nikt jej dokładnie nie zbada, właściwe jest takie określenie: duża afrykańska Camponotus z kręgu C. pompeius. Wszystko, co piszemy w tym poradniku o C. pompeius, dotyczy opisanego gatunku; gdyby nasza okazała się innym, bardzo podobnym gatunkiem, to, co najważniejsze dla hodowli, się nie zmieni, bo opiera się na tym, co widzimy w naszych własnych koloniach.

Pompejusz, Mariusz i Kasjusz: mrówka z rzymskimi imionami

Szwajcarski myrmekolog Auguste Forel opisał C. pompeius w 1886 roku na podstawie robotnic major i minor zebranych w Gabonie. Nie opisał jej jako gatunku, lecz jako «rasę» innej afrykańskiej Camponotus, C. rubripes, co było bardzo powszechne w ówczesnej taksonomii. Później uznano ją za odrębny gatunek i jako taki figuruje dziś w światowym katalogu mrówek.

Ciekawostką są jej «krewni z imienia». W 1899 roku Włoch Carlo Emery opisał z Kamerunu podgatunek C. pompeius marius; w 1922 roku Amerykanin William Morton Wheeler opisał z Konga podgatunek C. pompeius cassius; a w 1926 roku Szwajcar Felix Santschi dodał trzecią formę, iota, o wątpliwej ważności. Pompejusz, Mariusz i Kasjusz: trzy imiona ze starożytnego Rzymu dla jednej afrykańskiej mrówki. W tamtych latach także inne afrykańskie Camponotus ochrzczono imionami słynnych Rzymian, jak C. brutus czy C. caesar, i wszystko wskazuje na zabawę ówczesnych taksonomów, choć nie znaleźliśmy żadnego tekstu, który by to wyjaśniał.

Jej historia taksonomiczna była równie burzliwa. C. pompeius przeszła przez co najmniej cztery podrodzaje: Myrmoturba, Myrmogigas, Dinomyrmex i Tanaemyrmex, do którego zwykle zalicza się ją dziś. Epizod z Dinomyrmex ma swój smaczek: w wielkiej reklasyfikacji Formicinae z 2016 roku tę nazwę przywrócono jako samodzielny rodzaj, ale tylko dla jednej mrówki, olbrzymiej Dinomyrmex gigas z Borneo. Ta sama rewizja, oparta na badaniach genetycznych całej podrodziny, przyznała, że podrodzaje Camponotus nie oddają dobrze rzeczywistego pokrewieństwa i wymagają gruntownej rewizji. Dlatego ważniejsze od podrodzaju jest to, że to duża, długonoga afrykańska Camponotus.

Od lasu równikowego po sawannę

Stanowiska C. pompeius i jej podgatunków rysują obraz mrówki z Afryki Zachodniej, Środkowej i Wschodniej. Jej miejsce typowe leży w Gabonie, a notowano ją w Kamerunie, w Kongu, w Demokratycznej Republice Konga, w Gwinei, w Liberii, skąd w zbiorach jest bezskrzydła królowa, i w Ugandzie, skąd praca z 1933 roku podała liczne okazy wszystkich kast. Niektóre źródła wymieniają ją również w Kenii. Stanowisk jest bardzo mało, a niektóre z internetowych baz danych, bardzo daleko od tego obszaru, wyglądają na błędne oznaczenia, więc rzeczywisty zasięg wciąż trzeba doprecyzować.

Co ciekawe, nie jest to wyłącznie mrówka lasu. Obok stanowisk z lasu równikowego Gabonu i Konga jest jedno z Kamerunu, w samym środku sawanny sudańsko-gwinejskiej, krajobrazu wysokich traw i rozproszonych drzew. Wygląda więc na to, że porusza się między lasem a mozaikami lasu i sawanny, jak tak wiele afrykańskich Camponotus.

Klimat jej zasięgu jest tropikalny, bez prawdziwej zimy:

  • W lesie równikowym średnie temperatury wynoszą około 24-27 °C niemal przez cały rok, wilgotność powietrza jest wysoka, a deszcze rozkładają się na dwie pory.
  • Na sawannach gwinejskich przez cały rok jest ciepło i występuje wyraźna, kilkumiesięczna pora sucha, w której gleba wysycha, a noce są nieco chłodniejsze.

Dla hodowli przekłada się to na dwie zasady: stałe ciepło i brak zimowania oraz gniazdo o umiarkowanej wilgotności, ani przemoczone, ani całkiem suche (zob. «Zalecane parametry»).

Robotnica, która nosiła w sobie robaki

Jedna z nielicznych opublikowanych informacji biologicznych o C. pompeius jest zarazem jedną z najdziwniejszych. W swojej wielkiej pracy o mrówkach zebranych przez wyprawę Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej do Konga Wheeler opisał w 1922 roku mermitergata C. pompeius cassius: robotnicę o długości 15 mm z gasterem mierzącym 8 mm, «ogromnie rozdętym» przez nicienie z rodzaju Mermis.

Mermitidy to pasożytnicze nicienie, które rozwijają się wewnątrz ciała owadów. Gdy larwa mrówki zostanie zarażona, pasożyt rośnie w jej wnętrzu i zaburza jej rozwój: dorosła mrówka wychodzi o nietypowym kształcie, często z rozdętym gasterem, małą głową lub cechami pośrednimi między robotnicą a królową. Przegląd z 2012 roku poświęcony nicieniom mrówek zbiera wiele przypadków takich «spasożytowanych mrówek», także u Camponotus, i wyjaśnia, że niektóre mermitidy zmieniają nawet zachowanie żywiciela, który w końcu szuka wody, w której robak wyjdzie, by dokończyć swój cykl.

W Twoim formikarium nie ma mermitidów, które do zamknięcia cyklu potrzebują wilgotnej gleby w naturze. Ale ta historia pokazuje, jak słabo znano ten gatunek: o C. pompeius wiemy wcześniej, jak wyglądała spasożytowana robotnica, niż jak żyje zdrowa kolonia.

Minor, major i trójbarwna królowa

Jak większość dużych Camponotus, nasza jest polimorficzna: w jednej kolonii żyją robotnice bardzo różnej wielkości. Minor są smukłe, mają bardzo długie nogi i czułki, są szybkie i zajmują się niemal całym żerowaniem. Majory, czyli «żołnierze», mają znacznie szerszą głowę i bardzo rozwinięte mięśnie żuwaczek; spędzają więcej czasu w gnieździe i pojawiają się, gdy tylko pojawi się zagrożenie albo duża ofiara do poćwiartowania. Między jednymi a drugimi są robotnice średniej wielkości.

Jak «produkuje się» majora? U mrówek polimorficznych wielkość robotnicy zależy przede wszystkim od tego, ile i jak karmiona jest larwa. Już w 1953 roku Edward O. Wilson wyjaśnił w klasycznej pracy, że u tych gatunków głowa rośnie szybciej niż reszta ciała: im większa robotnica, tym bardziej nieproporcjonalna głowa. Dlatego majory to nie tylko duże robotnice, lecz robotnice o innym kształcie, z ogromną głową pełną mięśni.

W opisach Wheelera majory C. pompeius wyróżniają się głową i żuwaczkami: u podgatunku cassius mają gładszą i bardziej lśniącą głowę, znacznie dłuższy ząb wierzchołkowy żuwaczki niż forma typowa oraz czerwonobrązowy petiolus i tułów. Zgadza się to z tym, co widzimy w naszych koloniach, w których kolor jest jednym z ich największych atutów (zob. «Wielkość i morfologia»).

W Antomas, a także według relacji naszych klientów, ten gatunek bardzo wcześnie wychowuje majory, gdy tylko kolonia ma umiarkowaną liczbę robotnic i dostaje dużo białka. Widok pierwszego majora o szerokiej głowie wśród minor to jeden z najpiękniejszych momentów jej hodowli.

Kwas mrówkowy w gasterze i bakteria w jelicie

Jak wszystkie Formicinae, nie ma żądła. Jej bronią chemiczną jest kwas mrówkowy, który wydziela przez acidoporus, niewielką dyszę otoczoną włoskami na końcu gastera. Używa go do obrony i przeciwko ofiarom, a ugryzienie majora, po którym na ranę trafia strumień kwasu, to typowa obrona Camponotus.

Ale ten kwas ma jeszcze inne zastosowanie. W 2020 roku zespół niemieckich badaczy wykazał, że Formicinae połykają własny jad: podczas czyszczenia mrówka przykłada koniec gastera do pyszczka i przyjmuje kilka kropel kwasu, co utrzymuje bardzo kwaśne środowisko w wolu, «żołądku społecznym», w którym przechowują pokarm do dzielenia się. W ten sposób filtrują drobnoustroje, które dostają się z pożywieniem. Badano to u C. floridanus i innych Formicinae, nie u naszego gatunku, ale to cecha całej podrodziny.

W środku noszą też mikroskopijnego wspólnika: bakterię Blochmannia, która żyje w wyspecjalizowanych komórkach jelita środkowego i w jajnikach królowej i przechodzi z matki na córki w jajach. Znaleziono ją u wszystkich zbadanych Camponotus, a jej historia ewolucyjna biegnie równolegle z historią jej gospodarzy od milionów lat. Wytwarza aminokwasy egzogenne i pomaga w obiegu azotu: w doświadczeniu z C. floridanus kolonie pozbawione bakterii wychowywały znacznie mniej czerwiu, gdy dieta była uboga. Badanie opublikowane w Nature w 2020 roku poszło dalej i pokazało, że zarodek mrówki włącza bakterię we własny rozwój, jak jeszcze jedną część swojego ciała.

Uwaga jednak, Blochmannia nie zastępuje owadów: larwy potrzebują białka, by rosnąć, a tym bardziej, jeśli mają zostać majorami (zob. «Karmienie»).

Z pyszczka do pyszczka: pokarm, który jest też wiadomością

Jeśli przez chwilę poobserwujesz arenę, zobaczysz dwie robotnice twarzą w twarz, z poruszającymi się czułkami, przekazujące sobie kroplę płynu z pyszczka do pyszczka. To trofalaksja, sposób, w jaki Camponotus rozprowadzają cukier po całej kolonii, od zbieraczek aż po królową i larwy.

Długo sądzono, że to wyłącznie rozdział pokarmu. Jednak w 2016 roku badanie C. floridanus przeanalizowało to, co przekazują sobie robotnice, i znalazło znacznie więcej: białka związane ze wzrostem, małe cząsteczki, hormon juwenilny, a nawet chemiczne sygnały tożsamości kolonii. Gdy do płynu, który dostawały larwy, dodano hormon juwenilny, częściej dochodziły one do przeobrażenia i dawały większe robotnice. Innymi słowy, kropla przekazywana z pyszczka do pyszczka jest też wiadomością, która może wpływać na rozwój czerwiu. Wykazano to u innego gatunku, ale to zachowanie powszechne w rodzaju i widowisko, które często zobaczysz w swojej kolonii.

Jedna królowa i zakładanie klaustralne

Nasze kolonie mają jedną królową, jak zwykle u dużych Camponotus. W naturze po locie godowym zapłodniona królowa odrywa sobie skrzydła i zamyka się sama w małej komorze, by założyć kolonię. Jej zakładanie jest klaustralne: nie wychodzi po pokarm i wychowuje pierwsze robotnice z zapasów własnego ciała, przede wszystkim z dużych mięśni lotnych, których już nie potrzebuje i które stopniowo resorbuje.

Pierwsze robotnice, tak zwane nanitki, są małe, bo królowa ma ograniczone zasoby. Od tego momentu każde pokolenie jest nieco większe od poprzedniego, aż kolonia ma dość zbieraczek i pokarmu, by wychowywać majory.

Jak długo żyje królowa? O C. pompeius nie ma żadnych danych. Ale królowe Camponotus słyną z długowieczności: w udokumentowanym przypadku królowa australijskiej Camponotus żyła w laboratorium ponad 23 lata i wychowała tysiące robotnic. Nie wiemy, czy nasza dożyje tak sędziwego wieku, ale wiemy, że dobrze zadbana królowa to towarzyszka na wiele lat.

Wielkość i morfologia

Duża, smukła i długonoga Camponotus o bardzo wyraźnym polimorfizmie i bez żądła. Poniższe informacje łączą to, co opublikowano o C. pompeius, z tym, co widzimy w naszych koloniach.

  • Ubarwienie naszych robotnic. Głowa ciemnobrązowa, prawie czarna; tułów (mesosoma), petiolus i nogi bursztynowo-pomarańczowe, a gaster czarny i lśniący. To właśnie kontrast trzech kolorów nadaje im wygląd «cukierka».
  • Ubarwienie naszych królowych. Głowa czarna, tułów czerwonobrązowy z ciemniejszymi strefami, a gaster lśniąco czarny. Nie jest to królowa «cała czarna», jak czasem mówiono: czerwonawy tułów doskonale widać gołym okiem.
  • Majory. Głowa znacznie szersza niż u minor, z mocnymi, ząbkowanymi żuwaczkami. W opisach C. pompeius różnice między podgatunkami opierają się przede wszystkim na głowie majorów: jej połysku, rzeźbie i długości zęba wierzchołkowego żuwaczki.
  • Minor. Węższa głowa, dobrze widoczne oczy, nogi i czułki bardzo długie w stosunku do ciała: to biegaczki kolonii.
  • Petiolus. Jeden węzeł między tułowiem a gasterem, jak u wszystkich Camponotus.
  • Gaster. Kończy się acidoporusem, przez który wydzielają kwas mrówkowy.
  • Samiec. Nie znaleźliśmy żadnego opublikowanego opisu.

A skąd «Devil»? To nazwa handlowa. Czytaliśmy czasem, że majory mają na głowie «rogi»; tak nie jest, ani w opisach, ani w naszych koloniach. Ich imponujący wygląd wynika z szerokiej głowy i mięśni żuwaczek, nic więcej.

Przybliżone wymiary

  • Królowa: brak opublikowanych wymiarów; to duża królowa o masywnym tułowiu.
  • Robotnice minor: brak opublikowanych wymiarów; smukłe i długonogie.
  • Robotnice major: brak opublikowanych wymiarów formy typowej; Wheeler (1922) podał 15 mm dla spasożytowanej robotnicy podgatunku cassius, co nie może służyć jako odniesienie dla normalnej wielkości.
  • Samiec: brak opublikowanych wymiarów.

Wolimy nie podawać liczb «sklepowych»: oryginalne opisy C. pompeius i jej podgatunków mają ponad sto lat i nie mogliśmy sprawdzić podanych w nich wymiarów, a nasza mrówka jest do tego identyfikacją wstępną. Możemy Ci natomiast powiedzieć, że to duża Camponotus, z tych, które dobrze widać gołym okiem, i że jej majory budzą respekt.

Hodowla w niewoli

Poziom trudności: 4/5 – Zaawansowany

Utrzymanie jej przy życiu nie jest trudne: je wszystko, nie wymaga zimowania i dobrze przystosowuje się do formikariów modułowych. Uważamy ją jednak za gatunek dla zaawansowanych z czterech powodów:

  • Charakter. To szybkie i nerwowe mrówki, które zdecydowanie bronią gniazda. Majory mocno gryzą, a wszystkie pryskają kwasem mrówkowym. Obsługa wymaga spokoju i doświadczenia.
  • Wspinają się i biegają. Na tak długich nogach zbiegła robotnica przemierza stół w kilka sekund. Trzeba pracować z dobrze nałożoną barierą i bez pośpiechu.
  • Rosną i potrzebują miejsca. Przy dużej ilości białka kolonia rośnie i wcześnie wychowuje majory, a majory potrzebują dużych korytarzy. Trzeba rozbudowywać na czas.
  • Mało informacji. To gatunek słabo zbadany i z identyfikacją wstępną. To, co wiemy o jego hodowli, pochodzi z naszych kolonii i z kolonii naszych klientów, a nie z podręcznika.

I warto. Niewiele Camponotus łączy takie ubarwienie, taki polimorfizm i taką aktywność. Jeden z klientów podsumował to w swojej opinii: królowa dotarła do niego z mnóstwem czerwiu, bardzo szybko pojawili się żołnierze, a obserwowanie ich polowań to świetna zabawa.

Zalecane parametry

  • Temperatura gniazda: 24-28 °C przez cały rok. To mrówka tropikalna, a przy stałym cieple królowa składa więcej jaj i czerw szybciej się rozwija.
  • Arena: może mieć nieco cieplejszy koniec, do około 30 °C, aby kolonia mogła wybierać. Unikaj silnego, długotrwałego ciepła w gnieździe.
  • Wilgotność: umiarkowana. Na początku wilgoć w probówkach; później część gniazda lekko wilgotna, a reszta sucha (zob. «Wilgotność: na początku w probówkach, potem umiarkowana»).
  • Woda: zawsze dostępna, w probówce z wodą i watą na arenie.
  • Światło: ciemna strefa w gnieździe i oświetlona arena, z normalnym cyklem dnia i nocy.
  • Zimowanie (diapauza): nie jest potrzebne (zob. «Bez zimowania»).

Wilgotność: na początku w probówkach, potem umiarkowana

Jak wszystkie Camponotus, na początku potrzebują wilgoci w probówkach: królowa i jej pierwszy czerw mieszkają w probówce, ze zbiornikiem wody za watą, a gdy przenoszą się do gniazda, warto zostawić podłączoną probówkę z wodą, aby miały wilgotną strefę, dopóki kolonia jest mała. Później same regulują potrzebną im wilgotność, korzystając z wody na arenie i z płynów z węglowodanami.

Jej zasięg rozciąga się od lasu równikowego po sawannę, więc zasadą jest złoty środek: ani przemoczone gniazdo, ani całkiem suche. Czego trzeba unikać, to moczenia całego gniazda, bo nadmiar wilgoci przynosi kondensację, pleśń i roztocza; a z drugiej strony – dopuszczenia do tego, by mała kolonia została bez wody w probówce.

Zalecane formikaria

W Antomas polecamy linię Qbik Alpha od Anthouse: formikaria modułowe, które rosną razem z kolonią i pozwalają dobrze kontrolować wilgotność za pomocą probówek. Przy tym gatunku zawsze z dużymi korytarzami, bo majory potrzebują miejsca, by się poruszać i przenosić czerw. Na początek QBIK ONE z dużymi korytarzami:

Do rozbudowy QBIK DUO, również z dużymi korytarzami, a potem większe formaty z tej samej linii:

Rozbudowuj, gdy zobaczysz wiele robotnic stojących bezczynnie na arenie, bez miejsca w środku; ale nie wyprzedzaj faktów, bo w ogromnym gnieździe dla małej kolonii nadmiarowe komory kończą jako śmietniki. Uzupełnij zestaw o:

  • Barierę przeciw ucieczkom: pasek oleju parafinowego w górnej części ścian areny i dobrze dopasowaną pokrywę (zob. «Ucieczki i bariery»).
  • Przestronną arenę: to biegaczki i łowczynie, więc ją docenią. Z odrobiną piasku, płaskimi kamieniami i jakąś gałązką, bez niczego, co mogłoby posłużyć za most do bariery.
  • Wodę zawsze dostępną, w probówce z wodą i watą.
  • Poidełko na płyny z węglowodanami, nigdy na wacie.
  • Łagodne ogrzewanie, jeśli trzeba, z boku gniazda i z termostatem.

Zakładanie kolonii: królowa z czerwiem krok po kroku

W Antomas sprzedajemy królowe założycielki z czerwiem w trzech wersjach: «Królowa z czerwiem», «Królowa i 1-3 robotnice + czerw» oraz «Królowa i 5-10 robotnic z czerwiem». To królowe, które już zaczęły swoją kolonię w probówce, z jajami, larwami lub poczwarkami oraz, zależnie od opcji, z pierwszymi robotnicami. Zakładanie jest klaustralne: królowa wychowuje pierwsze robotnice, nie wychodząc po pokarm (zob. «Jedna królowa i zakładanie klaustralne»).

  • Probówka i ciemność. Trzymaj probówkę tak, jak przyszła, ze zbiornikiem wody za watą, w ciemnym, spokojnym miejscu bez drgań, w temperaturze 25-27 °C. Możesz ją przykryć ściereczką lub kartonikiem.
  • Woda w probówce. Od czasu do czasu sprawdź, czy wata jest nadal wilgotna i czy w zbiorniku zostało wody. Jeśli się skończy albo probówka mocno się zabrudzi, przenieś ją do nowej probówki, przesypując.
  • Jak najmniej niepokojenia. Wystarczy krótkie spojrzenie co kilka dni. Samotna królowa, którą często się niepokoi, może zjeść jaja.
  • Pokarm od samego początku. Choć zakładanie jest klaustralne, od czasu do czasu podaj kropelkę płynu z węglowodanami na kawałku folii aluminiowej, nigdy na wacie w probówce, i usuń ją następnego dnia. Gdy tylko pojawią się robotnice (albo od pierwszego dnia, jeśli Twoja królowa przychodzi z nimi), dodawaj kawałek owada dwa lub trzy razy w tygodniu; świeżo uśmiercona Thermobia domestica jest idealna. Resztki usuń następnego dnia.
  • Cierpliwość przy pierwszych. U tropikalnych Camponotus od jaja do robotnicy mija około 6-10 tygodni, zależnie od temperatury. Pierwsze robotnice są małe; kolejne coraz większe.

Kiedy przenieść ją do gniazda? Przy około 5-10 robotnicach albo wcześniej, jeśli probówka się zabrudzi lub zabraknie w niej wody, zawsze do gniazda dopasowanego do jej wielkości: QBIK ONE z dużymi korytarzami, z podłączoną probówką z wodą, aby miały swoją wilgotną strefę. Opcja z 5-10 robotnicami jest zwykle gotowa do przeniesienia do formikarium wkrótce po przybyciu, gdy już się zaaklimatyzuje.

Przybycie i przeprowadzka

Po otrzymaniu królowej pozwól jej odpocząć w spokojnym, ciemnym miejscu, w temperaturze 25-27 °C, i sprawdź, czy w probówce jest woda. Nie przenoś jej do gniazda zaraz po przybyciu. Gdy przyjdzie pora, w Antomas robimy to przez przesypanie: otwieramy probówkę wewnątrz areny, obok wejścia do gniazda, i delikatnie wysypujemy królową, robotnice i czerw, pomagając maruderkom miękkim pędzelkiem.

  • Przygotuj wszystko wcześniej: złożone formikarium z nałożoną barierą i podłączoną probówką z wodą.
  • Pracuj nad tacką: są szybkie i wspinają się po probówce i po narzędziach.
  • Gniazdo w ciemności: po przesypaniu robotnice zbierają czerw i od razu wnoszą go do środka.

Jeśli kiedyś trzeba będzie przenieść kolonię do innego formikarium, zastosuj tę samą metodę.

Karmienie

Białko: im więcej, tym lepiej. To motor jej wzrostu i to ono sprawia, że pojawiają się majory. Taka jest filozofia Antomas: jeśli codziennie dbasz o formikarium i usuwasz resztki, lepiej przekarmiać, bo kolonia rozumie, że ma więcej zasobów, i rośnie szybciej i liczniej. Jeśli nie dasz rady często sprzątać, lepiej nie przekarmiać, bo nadmiar pokarmu gnije i przynosi pleśń i roztocza. Zmieniaj rodzaj owada z tygodnia na tydzień, żeby nie jadły ciągle tego samego:

To dobre łowczynie: koloniom z majorami możesz dawać także małe żywe ofiary, a zobaczysz, jak minor je wypatrują, a majory ćwiartują. Owady kupuj zawsze u sprawdzonego dostawcy: te potraktowane insektycydami mogą zabić kolonię.

Płyny z węglowodanami zawsze dostępne. Urozmaicaj cukry: w Antomas polecamy nektar Blue Sugar od Anthouse 4-5 razy w tygodniu i inny płyn z węglowodanami lub nektar 1-2 razy w tygodniu. Możesz też dodać do nektaru trochę białka. Podawaj je zawsze w poidełku, nigdy na wacie, która pleśnieje i szybko psuje płyn: w tradycyjnym lub domowym poidełku, w którym kropla pozostaje «rozlana» i dostępna.

Woda: zawsze, w probówce z watą na arenie.

Bez zimowania

To mrówka z klimatu tropikalnego, w którego zasięgu nie ma prawdziwej zimy, więc nie wymaga zimowania (diapauzy). Utrzymuj ciepło i karmienie przez cały rok. Zimą pilnuj, by temperatura w gnieździe nie spadała poniżej około 20 °C: w chłodzie królowa ogranicza składanie jaj, a czerw przestaje się rozwijać. To normalne, że aktywność nieco się zmienia w ciągu roku, ale nie należy wywoływać okresu spoczynku.

Zachowanie w niewoli

Szybkie i bardzo aktywne. Minor przemierzają arenę z dużą prędkością, wszystko eksplorują i błyskawicznie znajdują ofiary. To jedne z tych Camponotus, które najczęściej widać poza gniazdem.

Obronne. Gdy otworzysz formikarium lub w nie stukniesz, wylegają tłumnie: minor biegną w stronę zagrożenia, majory stają z rozwartymi żuwaczkami, a wszystkie mogą pryskać kwasem mrówkowym. Nasi klienci opisują je jako bardzo agresywne i to prawda, gdy się je niepokoi; na co dzień, gdy kolonia jest spokojna, to prawdziwe widowisko aktywności.

Widoczny podział zadań. Minor żerują i opiekują się czerwiem; majory zostają blisko wejścia i czerwiu, a wychodzą przy zakłóceniu lub dużej ofierze. Często zobaczysz też trofalaksję, wymianę pokarmu z pyszczka do pyszczka (zob. «Z pyszczka do pyszczka: pokarm, który jest też wiadomością»).

Obserwuj bez obaw. W Antomas uważamy, że mrówki są po to, by się nimi cieszyć, obserwować je i uczyć się od nich, a nie po to, by je chować. Wystarczy zostawić im ciemną strefę w gnieździe i oświetloną arenę oraz obserwować je delikatnie, ingerując i stresując je jak najmniej.

Sygnały alarmowe:

  • Czerw, który przestaje się rozwijać lub znika: prawie zawsze brakuje białka albo ciepła.
  • Kondensacja lub pleśń: za dużo wilgoci albo zapomniane resztki.
  • Zakładająca kolonię królowa zjada jaja: zbyt dużo niepokojenia.
  • Wiele robotnic stojących bezczynnie na arenie, bez miejsca w środku: czas na rozbudowę.

Ucieczki i bariery

Wspinają się po akrylu i szkle od pierwszych robotnic, a na swoich długich nogach są bardzo szybkie. Z naszego doświadczenia olej parafinowy wystarcza, pod warunkiem że jest dobrze nałożony:

  • Pasek oleju parafinowego w górnej części ścian areny, cienki i ciągły. Odnawiaj go, gdy zbierze się na nim kurz lub resztki.
  • Dobrze dopasowana pokrywa jako druga linia obrony.
  • Żadnych szczelin w połączeniach, zatyczkach i rurkach.
  • Nic, co mogłoby posłużyć za most do bariery.
  • Ostrożnie przy otwieraniu: otwieraj tylko tyle, ile trzeba, i zamykaj po skończeniu.

Obsługa i bezpieczeństwo

Nie żądlą, bo nie mają żądła. Ale majory mocno gryzą, a wszystkie mogą pryskać kwasem mrówkowym, który piecze na wrażliwej skórze lub w małej rance. Nic groźnego, jeśli pracujesz spokojnie. Przenoś je narzędziami entomologicznymi (miękkim pędzelkiem lub miękką pęsetą), nie rękami, i pracuj powoli, aby nie zgubić ani nie uszkodzić żadnej robotnicy, a tym bardziej królowej. Nie łącz królowych ani różnych kolonii i nie trzymaj ich z innymi gatunkami. To gatunek egzotyczny: w żadnym wypadku nie wolno go wypuszczać na wolność.

Czego nie robić

  • Skąpić białka lub podawać zawsze tego samego owada.
  • Zostawiać niesprzątnięte resztki pokarmu.
  • Zimować je lub pozwalać, by gniazdo wychłodziło się zimą.
  • Moczyć całe gniazdo albo zostawiać bez wody probówkę małej kolonii.
  • Używać małych korytarzy: zawsze dużych.
  • Przenosić małą kolonię do zbyt dużego gniazda.
  • Podawać płyny z węglowodanami na wacie.
  • Zostawiać szczeliny, źle dopasowane pokrywy lub nieodnowioną barierę.
  • Otwierać formikarium w pośpiechu lub przenosić mrówki rękami.
  • Łączyć królowe lub różne kolonie.

Źródła naukowe

Ten poradnik opracowano na podstawie literatury taksonomicznej dotyczącej Camponotus pompeius (Forel, 1886; Emery, 1899; Wheeler, 1922; Santschi, 1926; Menozzi, 1933, zebranej w katalogach AntCat i The Ants of Africa), literatury naukowej o rodzaju Camponotus i o Formicinae oraz doświadczenia Antomas i naszych klientów. Najważniejsze źródła:

  1. Ward, P. S., Blaimer, B. B. & Fisher, B. L. (2016). A revised phylogenetic classification of the ant subfamily Formicinae (Hymenoptera: Formicidae), with resurrection of the genera Colobopsis and Dinomyrmex. Zootaxa 4072: 343–357. doi:10.11646/zootaxa.4072.3.4
  2. Blaimer, B. B., Brady, S. G., Schultz, T. R., Lloyd, M. W., Fisher, B. L. & Ward, P. S. (2015). Phylogenomic methods outperform traditional multi-locus approaches in resolving deep evolutionary history: a case study of formicine ants. BMC Evolutionary Biology 15: 271. doi:10.1186/s12862-015-0552-5
  3. Wilson, E. O. (1953). The origin and evolution of polymorphism in ants. The Quarterly Review of Biology 28: 136–156. doi:10.1086/399512
  4. Poinar, G. Jr. (2012). Nematode parasites and associates of ants: past and present. Psyche 2012: 192017. doi:10.1155/2012/192017
  5. Tragust, S. et al. (2020). Formicine ants swallow their highly acidic poison for gut microbial selection and control. eLife 9: e60287. doi:10.7554/eLife.60287
  6. Sauer, C., Stackebrandt, E., Gadau, J., Hölldobler, B. & Gross, R. (2000). Systematic relationships and cospeciation of bacterial endosymbionts and their carpenter ant host species: proposal of the new taxon Candidatus Blochmannia gen. nov. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology 50: 1877–1886. doi:10.1099/00207713-50-5-1877
  7. Feldhaar, H. et al. (2007). Nutritional upgrading for omnivorous carpenter ants by the endosymbiont Blochmannia. BMC Biology 5: 48. doi:10.1186/1741-7007-5-48
  8. Rafiqi, A. M., Rajakumar, A. & Abouheif, E. (2020). Origin and elaboration of a major evolutionary transition in individuality. Nature 585: 239–244. doi:10.1038/s41586-020-2653-6
  9. LeBoeuf, A. C. et al. (2016). Oral transfer of chemical cues, growth proteins and hormones in social insects. eLife 5: e20375. doi:10.7554/eLife.20375
  10. Haskins, C. P. & Haskins, E. F. (1992). Note on extraordinary longevity in a queen of the formicine ant genus Camponotus. Psyche 99: 31–33. doi:10.1155/1992/53614
Poziom trudności
Doświadczony
1 Opinie

Increíble calidad
Me llegó la reina con cantidad ingente de prole, conseguí sacarla hacia delante, calidad formidable.
Los soldados y obreras son una auténtica pasada, y sacan soldados muy pronto.
Además, son muy agresivas y es muy divertido verlas cazar.
By Leonardo on 2026-11-10
Komentarze (0)
Na razie nie dodano żadnej recenzji.

13 innych produktów w tej samej kategorii: